LIVE UPDATES
Bota

GJND: Dështimi për ta mbrojtur planetin nga ndryshimet klimatike mund të shkelë ligjin ndërkombëtar

Avokuesit dhe mbështetësit e klimës e mirëpritën menjëherë opinionin e GJND-së lidhur me detyrimet që kanë shtetet për të luftuar ndryshimet klimatike dhe pasojat me të cilat mund të përballen nëse nuk veprojnë.

23 Korrik 2025, 19:23 Nga r.ll
GJND: Dështimi për ta mbrojtur planetin nga ndryshimet klimatike mund
gjykata

HAGË- Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND) në një opinion historik këshillues më 23 korrik tha se shtetet mund të jenë në shkelje të ligjit ndërkombëtar nëse dështojnë të marrin masa për të mbrojtur planetin nga ndryshimet klimatike dhe se shtetet që dëmtohen nga pasojat e ndryshimeve, mund të kenë të drejtë për kompensim.

Avokuesit dhe mbështetësit e klimës e mirëpritën menjëherë opinionin e GJND-së lidhur me detyrimet që kanë shtetet për të luftuar ndryshimet klimatike dhe pasojat me të cilat mund të përballen nëse nuk veprojnë.

“Dështimi i një shteti për të ndërmarrë veprime të përshtatshme për të mbrojtur sistemin klimatik ... mund të përbëjë një akt të padrejtë ndërkombëtar”, tha gjatë seancës presidenti i gjykatës, Yuji Iwasawa. Ai e quajti krizën klimatike “një problem ekzistencial me përmasa planetare që rrezikon të gjitha format e jetës dhe vetë shëndetin e planetit tonë”.

Opinioni, që nuk është detyrues, përfshin mbi 500 faqe. Ky opinion u vlerësua si një pikë kthese në të drejtën ndërkombëtare për klimën.

Veçanërisht, gjykata deklaroi se një “mjedis i pastër, i shëndetshëm dhe i qëndrueshëm” është e drejtë e njeriut.

Kjo hap rrugën për veprime të tjera ligjore, përfshirë rikthimin e shteteve në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë për t’i kërkuar llogari njëra-tjetrës, si dhe padive në nivel kombëtar, apo edhe përdorimit të instrumenteve ligjore, sikurse marrëveshjet për investime.

Rasti u udhëhoq nga Vanuatu – ishull në Paqësor – dhe kërkesa e këtij shteti u mbështet nga mbi 130 vende të tjera.

Të gjitha shtetet anëtare të Kombeve të Bashkuara – përfshirë shtetet me nivelet më të larta të emetimeve të gazrave serrë sikurse Shtetet e Bashkuara dhe Kina – janë palë në këtë gjykatë.

Aktivistët për klimën u mblodhën para gjykatës, me një pankartë që lexonte: “Gjykatat kanë folur. Ligji është i qartë. Shtetet duhet të VEPROJNË TANI”.

“Sot, gjithçka ka ndryshuar. Gjykata më e lartë e botës na dha një mjet të fuqishëm për të mbrojtur njerëzit nga pasojat shkatërruese të krizës klimatike – dhe për të sjellë drejtësi për dëmin që tashmë kanë shkaktuar emetimet e tyre”, tha në një deklaratë ish-komisionerja e lartë e OKB-së për të drejtat e njeriut, Mary Robinson.

“Vendimi i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë na afron më shumë me një botë ku qeveritë nuk mund të mbyllin më sytë ndaj përgjegjësive të tyre ligjore. Ai konfirmon një të vërtetë të thjeshtë të drejtësisë klimatike: Ata që kanë kontribuar më së paku në këtë krizë meritojnë mbrojtje, dëmshpërblim dhe një të ardhme”, tha Vishal Prasad, drejtor i organizatës Studentët nga Ishujt e Paqësorit që Luftojnë Ndryshimet Klimatike.

Pas viteve lobimi nga shtetet-ishuj që janë më të rrezikuara dhe frikësohen se mund të zhduken për shkak të rritjes së nivelit të detit, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së kërkoi në vitin 2023 një opinion këshillues nga GJND-ka, si një bazë e rëndësishme për obligimet ndërkombëtare.

Një panel prej 15 gjyqtarësh u ngarkua me përgjigjen e dy pyetjeve: Çfarë janë të detyruara të bëjnë vendet, sipas së drejtës ndërkombëtare, për të mbrojtur klimën dhe mjedisin nga emetimet e gazrave serrë të shkaktuara nga njeriu? Së dyti, cilat janë pasojat ligjore për qeveritë kur veprimet e tyre, ose mosveprimet, kanë dëmtuar në mënyrë të konsiderueshme klimën dhe mjedisin?

Në dekadën deri në vitin 2023, nivelet e deteve në nivel global u rritën mesatarisht për rreth 4.3 centimetra, ndërsa disa pjesë të Paqësorit shënuan rritje edhe më të madhe.

Bota gjithashtu është për 1.3 gradë Celsius që nga koha para-industriale, për shkak të djegies së karburanteve fosile./REL

gjykata nderkombetare e drejtesise ndryshimet klimatike

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje