LIVE UPDATES
Bota

Kina po i afrohet SHBA-së në "teknologjinë e trurit", rivalitet për kompaninë e Elon Musk?

Fjalët u formuan nga mendimet e një gruaje 67-vjeçare me sklerozë laterale amiotrofike (ALS), e njohur edhe si sëmundja e Lou Gehrig, e cila nuk është në gjendje të flasë.

21 Korrik 2025, 07:25 Nga M.B
Kina po i afrohet SHBA-së në "teknologjinë e trurit",
Foto ilustruese

KINA- "Dua të ha" u shfaq me shkronja kineze në një kompjuter në një spital publik në qendër të Pekinit. Fjalët u formuan nga mendimet e një gruaje 67-vjeçare me sklerozë laterale amiotrofike (ALS), e njohur edhe si sëmundja e Lou Gehrig, e cila nuk është në gjendje të flasë.

Demonstrimi, i filmuar në mars nga Stacioni Radioteleviziv i Pekinit, ishte pjesë e një prove klinike që përfshinte pesë pacientë të cilëve iu implantua një çip me madhësinë e një monedhe të quajtur Beinao-1, një ndërfaqe pa tel e kompjuterit të trurit (BCI) - një teknologji e udhëhequr nga shkencëtarë në SHBA, por në të cilën ekspertët thonë se Kina po e kap shpejt ritmin.

Luo Minmin, drejtor i Institutit Kinez për Kërkime mbi Trurin (CIBR) dhe shkencëtari kryesor që qëndron pas këtij studimi, tha se kishte një nevojë “shumë të fortë” për teknologjinë BCI, duke thënë se ata ishin “mbyllur” nga kërkesat e pacientëve të mundshëm.

“Pacientët thoshin se kjo ndihet shumë mirë, sikur mund të fitojnë ose të rimarrin kontrollin e muskujve të tyre”, i tha ai CNN në maj gjatë një interviste të rrallë në laboratorin e tij, i cili ndodhet një orë larg me makinë nga Spitali Xuanwu i Pekinit, ku u zhvillua prova.

Luo tha se teknologjia po tregonte "saktësi të lartë" në dekodimin e sinjaleve nga truri i pacientëve dhe përkthimin e sinjaleve në të folur me tekst ose lëvizje makinerish. Ekipi i tij po planifikon të përshpejtojë provat në njerëz duke implantuar çipa te 50 deri në 100 pacientë të tjerë gjatë vitit të ardhshëm.

"Shpresojmë që ta përshpejtojmë këtë proces. Nëse provohet të jetë i sigurt dhe efektiv... mund të përdoret klinikisht në të gjithë botën", tha ai.

Mes tensioneve gjeopolitike në rritje, krahasimet midis përparimeve teknologjike amerikane dhe kineze janë të zakonshme. Teknologjia e ndërfaqes tru-kompjuter filloi për herë të parë në vitet 1970 në SHBA.

Dekada më vonë, Administrata Obama nisi “Iniciativën e Trurit” në vitin 2013, duke investuar më shumë se 3 miliardë dollarë për të financuar mbi një mijë projekte teknologjike të neuroshkencës që atëherë, sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit.

Synchron, me seli në Nju Jork, ishte firma e parë që filloi provat te njerëzit në korrik 2021. Tre vjet më vonë, një sistem i ri BCI i zhvilluar në UC Davis Health përktheu sinjalet e trurit të një pacienti me ALS në të folur, duke arritur një saktësi prej 97% - sistemi më i saktë i këtij lloji, tha universiteti në një deklaratë . Po atë vit, kompania e Musk përfundoi provën e saj të parë te njerëzit, duke i mundësuar pjesëmarrësit të kontrollonte një maus kompjuteri me një implant në tru.

Kina filloi të përdorte teknologjinë e trurit vetëm në vitet 1990, por ajo po përparon me shpejtësi. Në vitin 2014, shkencëtarët kinezë prezantuan idenë e një projekti kombëtar mbi teknologjinë e trurit për t'u përputhur me përpjekjet e ngjashme në SHBA dhe Evropë, sipas Ministrisë së Shkencës dhe Teknologjisë. Dy vjet më vonë, teknologjia e trurit u përmend në planin pesëvjeçar të vendit, i cili përshkruan prioritetet dhe qëllimet kombëtare të Kinës.

 

kina

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë

Shiko video te tjera