LIVE UPDATES
Bota

Kriza demografike godet BE! Popullsia po zvogëlohet, kostot e pensioneve drejt rritjes

Tashmë, në shumë vende evropiane, rreth 25% e popullsisë është 65 vjeç ose më e vjetër. Por, ndërsa popullsia që punon zvogëlohet, gjithnjë e më pak punëtorë po financojnë një numër gjithnjë e në rritje pensionistësh.

29 Nëntor 2025, 09:09 Nga M.L
Kriza demografike godet BE! Popullsia po zvogëlohet, kostot e pensioneve
Foto ilustruese

BRUKSEL- Bashkimi Evropian parashikon që popullsia në shtetet e tij anëtare do të bjerë nga 451 milionë sot në rreth 432 milionë deri në vitin 2070. Në të njëjtën kohë, përqindja e të moshuarve po rritet me shpejtësi.

Tashmë, në shumë vende evropiane, rreth 25% e popullsisë është 65 vjeç ose më e vjetër. Por, ndërsa popullsia që punon zvogëlohet, gjithnjë e më pak punëtorë po financojnë një numër gjithnjë e në rritje pensionistësh.

Për të mbuluar edhe pensionet e pensionistëve të sotëm, qeveritë evropiane po plotësojnë boshllëqet e financimit nga buxheti i shtetit. Në Gjermani, kjo mbështetje tejkaloi 100 miliardë euro këtë vit dhe pritet të kalojë 150 miliardë euro deri në vitin 2040.

Disa shembuj tregues të vendeve të BE-së: Italia aktualisht shpenzon më shumë për pensionet në Evropë, me 16% të PBB-së. Në Gjermani, shifra përkatëse është rreth 10%. Megjithatë, në Itali, pensionet shpesh funksionojnë edhe si një "rrjet sigurie sociale" për familje të tëra, duke e bërë pothuajse të pamundur çdo shkurtim të mundshëm.

Pritet që deri në vitin 2040 kjo shifër të ulet në 13.7%. Spanja, e cila ka një nga normat më të ulëta të lindjeve në Evropë, siç tregojnë të gjitha gjërat, do të rrisë ndjeshëm financimin shtetëror për pensionet në vitet e ardhshme për këtë arsye.

Më pak kontribute, pension më i ulët

Suedia dhe vendet baltike kanë zgjedhur me vetëdije një rrugë të ndryshme. Sigurimi i pensioneve ndjek kryesisht një rregull të thjeshtë: vetëm ajo që paguhet në formë kontributesh mund t'u paguhet pensionistëve.

Kjo do të thotë, nëse të ardhurat bien për shkak të ndryshimeve demografike, pensionet rregullohen poshtë. Ky sistem ka një pengesë të konsiderueshme. Në shtetet baltike, normat e varfërisë relative tek të moshuarit janë ndër më të lartat në Evropë, sepse pensionet nuk ecin me ritmin e pagave dhe çmimeve.

Sistemet e pensioneve në Evropë janë komplekse. Shumë vende kanë sisteme hibride që kombinojnë rishpërndarjen, kapitalizimin dhe/ose mbrojtjen e të ardhurave bazë. Nëntë shtete anëtare të BE-së e lidhin moshën e daljes në pension me jetëgjatësinë. Këto përfshijnë Danimarkën, Holandën, Estoninë dhe Sllovakinë.

Në Portugali, rregulli i mëposhtëm ka qenë në fuqi që nga viti 2014: për çdo vit rritjeje të jetëgjatësisë, mosha e daljes në pension zgjatet me afërsisht tetë muaj. Kështu, sot mosha e daljes në pension në Portugali është 66 vjet e shtatë muaj. OECD parashikon që në planin afatgjatë, mosha e daljes në pension në disa vende me rregullim automatik të moshës së daljes në pension mund të arrijë dhe ndoshta të kalojë 70 vjet.

Në Francë tani, e cila nuk ka një mekanizëm të ngjashëm rregullimi, rritja graduale e moshës së daljes në pension nga 62 në 64 vjeç u shty për arsye politike deri në zgjedhjet e ardhshme presidenciale.

Pavarësisht sistemit të pensioneve në secilin vend, pensionet e ardhshme do të jenë më të ulëta se pagat, përveç nëse qytetarët punojnë më gjatë ose kalojnë në pensione private. OECD raporton se

mesatarisht pensionet në Evropë arrijnë në rreth 61% të pagave. Megjithatë, ka ndryshime të konsiderueshme: Ndërsa Estonia, Lituania dhe Irlanda bien pjesërisht nën 40%, vende si Holanda, Portugalia dhe Turqia arrijnë pensionet e tyre në mbi 90% të pagave, me Greqinë që arrin 88.5%.

Gjermania, Franca dhe Suedia janë rreth 50%. Pensionet plotësuese dhe private, si dhe kursimet, luajnë një rol vendimtar në standardin e jetesës pas daljes në pension, të cilat në shumë vende thirren për të kompensuar pensionet e ulëta./ DW

bashkimi evropian

Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion