LIVE UPDATES
Bota

Lufta në Iran/ DW: Kina po e përdor krizën për përmirësuar imazhin në Azinë Juglindore

Qeveritë e Azisë Juglindore tani po i përgatisin buxhetet, linjat ajrore dhe industritë e tyre për t'u përballur me një krizë gjithnjë e më të rëndë të karburantit.

27 Mars 2026, 14:40 Nga E.d
Lufta në Iran/ DW: Kina po e përdor krizën për
Foto ilustruse

Kërkohet menaxhim i menduar i krizave: pas sulmit të parë të SHBA-së dhe Izraelit, si dhe vrasjes së figurave kryesore të lidershipit,  Irani ka mbyllur rrugën  më të rëndësishme ndërkombëtare tregtare për naftën dhe gazin, Ngushticën e Hormuzit. Qeveritë e Azisë Juglindore tani po i përgatisin buxhetet, linjat ajrore dhe industritë e tyre për t'u përballur me një krizë gjithnjë e më të rëndë të karburantit. Pekini synon të përfitojë nga shqetësimet e rajonit dhe të tregojë se Kina, jo SHBA, është partneri më i mirë për të ardhmen.

"Kina është e gatshme të forcojë koordinimin dhe bashkëpunimin me vendet e Azisë Juglindore për të adresuar së bashku çështjet e sigurisë energjetike", tha këtë javë zëdhënësi i qeverisë kineze Lin Jian.

Sipas të dhënave iraniane, anije kontejnerësh që lundrojnë nën flamujt e vendeve që nuk janë të përfshira në konflikt mund ta kalojnë lehtësisht këtë pengesë, siç është rasti, për shembull, me anijet kineze të mallrave. "Kina po vepron me përgjegjësi dhe si një aktor stabilizues. Pekini po bën thirrje për ulje të tensioneve në Lindjen e Mesme dhe premton të bashkëpunojë me vendet e Azisë Juglindore për të kapërcyer mungesën e energjisë", tha Li Mingjiang, një profesor në Shkollën e Studimeve Ndërkombëtare S. Rajaratnam në Singapor, në një intervistë me DW.

Azia Juglindore në gjendje krize

Në të gjithë Azinë Juglindore, qeveritë kanë reaguar ndaj krizës me masa të shumta emergjente, të tilla si masat e kursimit të karburantit dhe subvencionet. Në të njëjtën kohë, ato po kërkojnë me dëshpërim burime alternative furnizimi. Disa tashmë i kanë korrigjuar duke i ulur parashikimet e tyre të rritjes për këtë vit.

Pothuajse të gjitha vendet e Azisë Juglindore janë jashtëzakonisht të cenueshme. Shumica janë importuese neto të naftës nga Lindja e Mesme. Malajzia dhe Brunei janë përjashtime dhe kanë prodhimin e tyre të naftës dhe gazit. Megjithatë, edhe ato janë të ekspozuara ndaj inflacionit të përhapur që aktualisht përfshin rajonin. Sipas raporteve të medias, shumë po drejtohen te furnizuesit rusë për të siguruar furnizimet e tyre me naftë.

Filipinet shpallën një emergjencë kombëtare energjitike të martën (24 mars 2026), e cila do të zgjasë për një vit. Manila paralajmëroi për një "rrezik të afërt" për furnizimin me energji të vendit. Në të gjithë vendin, sektori publik tani po punon katër ditë në javë për të ulur konsumin e energjisë. Kompanitë e logjistikës po marrin subvencione të menjëhershme qeveritare për shkak të çmimeve të larta të benzinës. Për shkak të mungesës së benzolit të avionëve, aeroplanët e parë pritet të lihen në tokë së shpejti.

Vietnami ka aktivizuar fondet shtetërore për të stabilizuar çmimet e karburantit dhe i ka nxitur linjat ajrore të përgatiten për rregullimet e orarit të fluturimit. Importuesit e naftës paralajmërojnë se furnizimet me karburant për avionë mund të garantohen vetëm deri në mars.

Indonezia është zotuar të kompensojë disa nga kostot shtesë përmes buxhetit të shtetit dhe rritjes së subvencioneve. Tailanda po shqyrton masa të mëtejshme ndihme, pasi rritja e çmimeve të naftës po ndikon rëndë në sektorë të tillë si peshkimi. Shumë anije së shpejti mund të detyrohen të qëndrojnë në port. Malajzia ka rritur shpenzimet për subvencione për të mbajtur të qëndrueshme çmimet në pikat e karburantit.

Kina paraqitet si superfuqi e paqes

Ashtu si qeveritë e Azisë Juglindore, Pekini gjithashtu dëshiron të parandalojë që gjithnjë e më shumë vende të përfshihen në luftën e Lindjes së Mesme. Qeveria kineze dëshiron që Ngushtica e Hormuzit të rihapet sa më shpejt të jetë e mundur, tha për DW Chin-Hao Huang, bashkëdrejtor i Qendrës për Azinë dhe Globalizimin në Shkollën e Politikave Publike Lee Kuan Yew në Singapor. Askush nuk dëshiron të mbajë anë.

"Për aq sa ka reaguar publikisht, ka bërë vetëm me thirrje për përmbajtje, për një armëpushim.""Ne duhet të angazhohemi në dialog: këto janë të gjitha pika të përbashkëta të shumicës së qeverive të Azisë Juglindore”, shtoi Huang.

Kriza paraqet një situatë të favorshme për narrativën e Pekinit se Kina është e vetmja superfuqi e përkushtuar ndaj paqes, tregtisë së lirë dhe multilateralizmit. Kina po e pozicionon veten si alternativë ndaj një superfuqie amerikane që aktualisht perceptohet si agresive dhe egoiste. Në fjalimin në Forumin Boao, samit ekonomik i mbajtur të enjten (26.03.2026) në ishullin tropikal Hainan në Kinën jugore, Zhao Leji, kryetar i Parlamentit Kinez dhe i treti në hierarkinë e partisë, pas Presidentit Xi Jinping dhe Kryeministrit Li Qiang, deklaroi: "Ne duhet të refuzojmë konfliktin dhe konfrontimin dhe t'i japim paqes një të ardhme më të mirë.”

Kryeministri i Singaporit Lawrence Wong, i cili gjithashtu mori pjesë në Forumin Boao, deklaroi se Kina mund të luajë "një rol vendimtar" në formësimin e ngjarjeve botërore dhe "një rol edhe më të madh në promovimin e prosperitetit dhe stabilitetit rajonal". Ai i kërkoi Pekinit të vazhdojë të mbrojë me vendosmëri tregtinë e hapur dhe të bazuar në rregulla.

"Sulmet ushtarake të SHBA dhe Izraelit ndaj Iranit kanë shkaktuar shqetësim të madh në disa vende të Azisë Juglindore. Në realitet, Kina nuk ka nevojë të bëjë asgjë tjetër për të përkeqësuar më tej ndjenjat ndaj SHBA në rajon", tha për DW Enze Han, profesor në Universitetin e Hong Kongut. "Në mënyrë të ngjashme, rritja e çmimeve të gazit në shumë vende të rajonit po dëmtonimazhin e SHBA-së. Përsëri, Pekini nuk ka nevojë të bëjë asgjë për t'ua hedhur fajin SHBA-së."

Kina nuk jep naftë, por ka energji diellore

Megjithatë, në praktikë, Kina nuk dëshiron të ndajë asnjë pikë nafte me vendet e Azisë Juglindore. Kohët e fundit, Kina ndaloi eksportin e karburanteve të rafinuara për të garantuar furnizimin e saj të brendshëm.

Megjithatë, në plan afatgjatë, kriza mund të forcojë pozicionin e Kinës. Kriza e naftës do të përshpejtonte kalimin në energji të rinovueshme. Kjo është një fushë në të cilën kompanitë kineze janë jashtëzakonisht konkurruese ndërkombëtarisht, shpjegoi Profesor Li nga Singapori. Kina është tashmë shumë e përfshirë në tranzicionin e gjelbër të Azisë Juglindore. Kompanitë kineze janë ndër investitorët më të mëdhenj në sektorët në zhvillim e sipër të automjeteve elektrike dhe ruajtjes së energjisë në rajon. Për më tepër, Pekini është financuesi kryesor i hidrocentraleve dhe impianteve të mëdha diellore në të gjithë Azinë Juglindore.

Kryeministri i Singaporit Wong deklaroi në Forumin Boao se Federata e Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN) duhet të shfrytëzojë pikat e forta të Kinës në energjinë e rinovueshme për të përshpejtuar zhvillimin e rrjetit energjetik të ASEAN-iz. Lufta e Iranit është një arsye bindëse për këtë. Wong-u theksoi angazhimin e Azisë Juglindore për të diversifikuar përzierjen e saj të energjisë. Në plan afatgjatë, Kina mund të presë lidhje më të ngushta me fqinjët e saj të Azisë Juglindore./DW

shba izraeli irani

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë