LIVE UPDATES
Bota

Merz ka hedhur poshtë idenë e koalicionit me AfD/ DW: Çfarë do të ndodhë pas zgjedhjeve në Gjermani?

CDU/CSU është fituese në zgjedhjet e parakohshme parlamentare, ndërsa partia SPD e kancelarit pësoi një disfatë historike. Një ndër pesë gjermanë votoi për AfD-në. Çfarë do të thotë kjo?

25 Shkurt 2025, 08:03 Nga r.ll
Merz ka hedhur poshtë idenë e koalicionit me AfD/ DW:
Friedrich Merz dhe Markus Söder

GJERMANI- Forca më e madhe politike dhe posti i kancelarit të ardhshëm – këtë synim e ka arritur në zgjedhje Unioni CDU/CSU. "Ne i fituam këto zgjedhje federale të vitit 2025", tha me entuziazëm kryetari i CDU-së dhe kandidati për kancelar i partive të Unionit, Friedrich Merz, të dielën (23.2.) në Berlin. Megjithatë, në selinë e CDU-së nuk pati ndonjë festë tepër të madhe, sepse Unioni priste një rezultat shumë më të mirë. "30 për qind plus X”, ishte slogani në fushatën zgjedhore.

Në fund fitoi 28.5 për qind, që do të thotë se Unionit CDU/CSU i duhet një partner tjetër i fuqishëm për koalicion. Teorikisht si partner koalicioni mund të jetë edhe AfD që ka zënë vendin e dytë, por Merz ka hedhur poshtë mundësinë e bashkëpunimit me këtë parti. Për AfD kanë votuar rreth një në pesë votues, pavarësisht faktit që disa pjesë të kësaj partie konsiderohen si të djathta ekstreme nga Zyra Gjermane për Mbrojtjen e Rendit Kushtetues. "Ne u dyfishuam! Ata donin të na përgjysmonin, ndodhi e kundërta," deklaroi në mënyrë triumfuese bashkëkryetarja e AfD Alice Weidel. Ajo shtoi se CDU dhe CSU mund të përmbushin premtimet e tyre elektorale, si përfundimi i migracionit të parregullt, vetëm në bashkëpunim me AfD-në. "Dora jonë do të jetë gjithmonë e shtrirë për të marrë pjesë në qeveri, për të zbatuar vullnetin e popullit, vullnetin e Gjermanisë”, tha Weidel.

Por partitë e Unionit përjashtuan kategorikisht një aleancë me AfD-në. "Ne kemi qëndrime thelbësisht të ndryshme, për shembull në politikën e jashtme, politikën e sigurisë dhe në shumë fusha të tjera në lidhje me Evropën, NATO-n dhe euron," shpjegoi Friedrich Merz refuzimin e tij për të bashkëpunuar me AfD. Dhe shtoi: "Mund të na shtrini dorën sa të doni”. Nga ana tjetër, Weidel kërcënoi se AfD si forca më e madhe opozitare do t'ju vëmë përpara.

CDU/CSU premton ndryshim në qëndrime

Tema kryesore në fushatën zgjedhore, krahas ekonomisë së dobët, ishte politika e azilit. "Pasiguria e gjermanëve është e dukshme," tha kryetari i CSU Markus Söder, duke analizuar suksesin e AfD-së. Sipas tij, njerëzit nuk janë të sigurt se partitë e Unionit do t'i zbatojnë premtimet e tyre. Kjo është arsyeja pse shumë votues janë "lidhur" me AfD-në, tha Söder. "Ne do të bëjmë çmos për të ndryshuar drejtimin në Gjermani”.

SPD dhe të Gjelbërit konsiderohen si partnerë të mundshëm të koalicionit. Por partitë që kanë qenë deri tani në pushtet kanë probleme edhe me përpunimin e humbjeve në zgjedhje. SPD u godit veçanërisht rëndë, duke arritur rezultatin e saj më të keq që nga viti 1890, me vetëm 16.5 përqind të votave.

"Ky është një rezultat i hidhur zgjedhor për SPD," pranoi kancelari ende në detyrë Olaf Scholz. Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius madje foli për një "rezultat shkatërrues, katastrofik".

Dështimi i Olaf Scholzit

Olaf Scholz është kancelari i vetëm në pesë dekadat e fundit që nuk është rizgjedhur në këtë detyrë. Koalicioni i tij SPD, të Gjelbërit dhe FDP, zgjati më pak se tre vjet. Ai u shpërbë në nëntor 2024 për shkak të mosmarrëveshjeve të shumta. Scholzka bërë të ditur se në rast të pjesëmarrjes së SPD-së në qeverinë e ardhshme, ai nuk do të marrë asnjë detyrë ministrore.

Në zgjedhje u ndëshkua keq edhe FDP, e cila nuk është futur fare në Bundestag. Kryetari i FDP-së, Christian Lindner ka njoftuar tërheqjen e tij nga politika. Humbjet e të Gjelbërve janë më të moderuara. "Ne arritëm një rezultat solid," tha kandidati kryesor i të Gjelbërve, Robert Habeck. Ne nuk u ndëshkuam aq keq, por donim më shumë dhe nuk ia dolëm”. Nëse partitë e Unionit kanë nevojë që të Gjelbrit të futen në koalicion, ne jemi të hapur për bisedime, shtoi Habeck.

E Majta shënon rritje të madhe

Përpara zgjedhjeve, CDU dhe CSU përjashtuan mundësinë e një koalicioni me të Majtën, si dhe me Aleancën Sahra Wagenknecht (BSW), e cila u nda nga e majta në fillim të vitit 2024. E Majta shënoi një rritje të papritur javët e fundit dhe në fund fitoi rreth 8.8 për qind të votave, që është një prej surprizave më të mëdha të zgjedhjeve. Ndërsa BSW mbeti jashtë Bundestagut.

Shikuar nga rezultatet e fundit, Unionit CDU/CSU i mjafton për koalicion vetëm një parti - SPD. Por negociatat nuk do të jenë të lehta. Friedrich Merz bëri thirrje për formimin e shpejtë të një qeverie: "Bota jashtë nuk na pret, as negociata të gjata koalicioni".

Gjermania duhet të bëhet shpejt me qeveri të re, "në mënyrë që të mund të jemi përsëri të pranishëm në Evropë dhe në mënyrë që bota të shohë se Gjermania po qeveriset përsëri me besueshmëri", tha Merz.

Deficiti buxhetor

Sfida më e madhe e qeverisë së re do të jetë financimi i buxhetet të ardhshëm. Të ardhurat tatimore nuk janë më të mjaftueshme për të mbuluar të gjitha detyrimet e qeverisë. Rritja e shpenzimeve ushtarake, rinovimi i infrastrukturës së rrënuar dhe tranzicioni ekologjik i vendit – e gjithë kjo kërkon miliarda. Për më tepër, Gjermania është në krizën më të rëndë ekonomike që nga ribashkimi.

Këto ishin zgjedhjet e para federale që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës më 24 shkurt 2022. Që atëherë, qeveria gjermane ka dhënë rreth 28 miliardë euro ndihmë ushtarake për Ukrainën, duke e bërë Gjermaninë, pas SHBA-së, mbështetësin e saj më të madh.

Megjithatë, me ardhjen e presidentit amerikan Donald Trump, situata ka ndryshuar. Administrata e re amerikane po i kthen shpinën Evropës. Uashingtoni thotë se ndihma e mëtejshme për Ukrainën tani duhet të jetë kryesisht përgjegjësi e evropianëve. Europa do të duhet gjithashtu të mbështetet më shumë tek vetja në aspektin e mbrojtjes.

Pritjet ndërkombëtare nga Gjermania

Qeveria e re gjermane duhet të vendosë shpejt prioritetet, veçanërisht nëse Gjermania dëshiron të marrë një rol udhëheqës në Evropë, siç thanë Merz dhe CDU në fushatën zgjedhore. "Gjermania duhet të marrë sërish drejtimin në Evropë, jo më vete, por së bashku me Francën, Poloninë dhe një Bashkim Evropian të fortë”, tha Sekretari i Përgjithshëm i CDU, Carsten Linnemann pak para zgjedhjeve.

Përveç nismave diplomatike, kjo kërkon edhe përpjekje të mëdha financiare. Pyetja kryesore në negociatat e koalicionit të ardhshëm do të jetë se ku do të sigurohen fondet e nevojshme: nëpërmjet kredive të reja apo ndryshimeve në buxhetin e shtetit? CDU/CSU dhe SPD kanë pikëpamje të ndryshme për këtë çështje.

Çfarë do të ndodhë me "frenën e borxhit”?

Kushtetuta gjermane parashikon që shteti nuk mund të shpenzojë më shumë se sa fiton. Përjashtimet lejohen vetëm në situata emergjente, fatkeqësi natyrore ose kriza të rënda ekonomike. SPD dhe të Gjelbërit besojnë se huamarrja është e pashmangshme. Kandidati i CDU-së për kancelar Friedrich Merz, nga ana tjetër, mbështetet në rritjen ekonomike dhe kërkon shkurtime të përfitimeve sociale. Kjo është e papranueshme për SPD-në dhe për të Gjelbërit, shkurtimi i shpenzimeve për mbrojtjen e klimës do të ishte tabu.

Bundestagu i ri duhet të konstituohet jo më vonë se 30 ditë pas zgjedhjeve, ose deri më 25 mars. Nëse deri atëherë nuk formohet një qeveri e re, qeveria aktuale do të qëndrojë në detyrë me një mandat teknik./DW

zgjedhjet ne gjermani

Sondazh

Poll

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!