Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
Kancelari gjerman Friedrich Merz paralajmëroi në fillim të kësaj jave se ndikimi ekonomik mund të jetë "aq i rëndë sa përjetuam kohët e fundit gjatë pandemisë COVID ose në fillim të luftës në Ukrainë", kur blloku shkurtoi blerjet e energjisë ruse.
Komisioni Evropian po u bën thirrje 400 milionë qytetarëve të tij të fluturojnë dhe të vozisin më pak, të punojnë nga shtëpia dhe të bëjnë pjesën e tyre për të kursyer energjinë, me luftën e Iranit tani në muajin e saj të dytë.
Kancelari gjerman Friedrich Merz paralajmëroi në fillim të kësaj jave se ndikimi ekonomik mund të jetë "aq i rëndë sa përjetuam kohët e fundit gjatë pandemisë COVID ose në fillim të luftës në Ukrainë", kur blloku shkurtoi blerjet e energjisë ruse.
"Sa më shumë të bëni për të kursyer naftën, veçanërisht naftën, veçanërisht karburantin e avionëve, aq më mirë jemi", tha të martën komisioneri i BE-së për Energjinë Dan Jorgensen, pas një takimi të 27 ministrave të energjisë të BE-së në Bruksel ku diskutuan sigurinë energjetike të bllokut.
Jorgensen u bëri thirrje evropianëve të dëgjojnë këshillat e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë dhe të përdorin më shumë transport publik, "të rrisin ndarjen e makinave dhe të adoptojnë praktika efikase të drejtimit".
Por ekspertët thanë se BE-ja duhet të bëjë më shumë dhe të planifikojë për krizën e ardhshme e cila jo vetëm do të fryjë çmimet e gazit në pompë, por gjithashtu do të dëmtojë industrinë, do të rrisë inflacionin duke ulur kërkesën dhe do të rrisë çmimet e ushqimeve.
"Ne nuk e kemi kuptuar ende madhësinë e krizës," tha Ana Maria Jaller-Makarewicz, analiste kryesore e energjisë për Evropën në Institutin për Ekonominë e Energjisë dhe Analizën Financiare në Londër.
"Unë mendoj se ne do të fillojmë të ndiejmë ndryshimin deri në muajin e ardhshëm. Tashmë disa ngarkesa [të gazit natyror të lëngshëm] po devijoheshin në Azi," shtoi ajo, duke aluduar në konkurrencën midis Evropës dhe Azisë për furnizimet në pakësim.
A do ta detyrojë lufta e Iranit Evropën dhe Azinë të konkurrojnë?
Çmimet e naftës dhe gazit janë rritur deri në 70% që kur SHBA dhe Izraeli goditën për herë të parë Iranin me sulme ajrore në fund të shkurtit. Si hakmarrje, Irani ka lëshuar raketa dhe dronë në vendet e Gjirit të pasura me energji dhe ka bllokuar ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalojnë 20% e cisternave globale të naftës dhe gazit.
BE-ja gjithashtu ka marrë një goditje – financiarisht. Sipas presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, vetëm 10 ditët e para të konfliktit u kushtuan taksapaguesveevropianë3 miliardë euro shtesë (3.4 miliardë dollarë) në importet e karburanteve fosile.
Sipas një raporti të fundit nga think tank Bruegel, "një dyfishim i çmimeve të gazit do të shtonte rreth 100 miliardë euro në kostot evropiane të importit të gazit gjatë 12 muajve të ardhshëm".
Por rritja e çmimeve nuk është shqetësimi i vetëm, me frikën e një krize të furnizimit që tani po fillon në të gjithë Evropën ndërsa lufta zvarritet.
Fillimisht, politikëbërësit dukeshin të qetë pasi BE-ja ishte më pak e varur nga importet e energjisë përmes ngushticës së Hormuzit – vetëm 8% e gazit natyror të lëngshëm (LNG) të BE-së importohej nga Katari para luftës. Vendet aziatike vareshin nga rruga e ngushtë ujore për gati një të tretën e konsumit të tyre total.
Megjithatë, ndërsa lufta vazhdon dhe furnizimet mbarojnë, ka shqetësime se luhatja më e vogël mund të shkaktojë mungesa, veçanërisht nëse aziatikët tejkalojnë evropianët për furnizime të pakta me energji.
BE-ja ka diversifikuar furnizimin e saj me energji vitet e fundit në një përpjekje për të reduktuar varësinë nga energjia ruse, duke e zëvendësuar atë me më shumë importe nga SHBA dhe Norvegjia. SHBA tani është eksportuesi më i madh i gazit në BE. Por ndërsa konkurrenca për furnizime të kufizuara nxehet, aziatikët po rreshtohen gjithashtu për të blerë disa nga ato LNG amerikane.
Në raportin e tij, Bruegel tha se që nga fillimi i luftës me Iranin, "disa ngarkesa LNG tashmë janë devijuar nga Evropa në Azi".
"Furnizimi me gaz i BE-së është i kufizuar më tej nga heqja graduale e planifikuar deri në vitin 2027 e LNG-së ruse", shtoi ajo.
Çfarë mund të bëjë BE?
Disa në BE po bëjnë thirrje për një kthim në energji më të lirë ruse. Në samitin e liderëve të BE-së në mars, kryeministri belg Bart De Wever i tha gazetës së përditshme belge L'Echo se BE-ja duhet të riarmatoset, por në të njëjtën kohë "të normalizojë marrëdhëniet me Rusinë dhe të rifitojë aksesin në energji të lirë".
"Është sens i shëndoshë. Privatisht udhëheqësit evropianë më thonë se kam të drejtë, por askush nuk guxon ta thotë me zë të lartë", tha ai.
Megjithatë, shefi i energjisë i BE-së, Jorgensen, e përjashtoi atë dhe tha se BE-ja "nuk do të importojë asnjë molekulë" të energjisë ruse. Ekspertët thanë në vend të kësaj, Komisioni mund të shikojë një kufi të mundshëm çmimi për gazin dhe subvencionet për industrinë.
"Shumica e industrive intensive të energjisë, të tilla si çeliku, çimentoja, plehrat", mund të goditen nga rritja e çmimeve, tha Alexander Roth, një nga autorët e raportit Bruegel, për DW.
Grupi lobues Fertilizers Europe tha në mes të marsit se lufta mund të ketë "implikime për [...] zinxhirët e furnizimit me plehra". Në një deklaratë, ajo i bëri thirrje BE-së të ndihmojë fermerët të ruajnë "sigurinë ushqimore" dhe të konsiderojë "ndihmën për fermerët evropianë, duke mbështetur qëndrueshmërinë e industrisë së plehrave të Evropës", nëse kriza e Iranit vazhdon.
Një efekt valëzimi frikësohet gjithashtu në zinxhirët e furnizimit të prodhimit të industrive të ndryshme duke përfshirë kimikatet, plastikën, aluminin dhe qelqin. Në sektorin e aviacionit, raportet sugjerojnë se Lufthansa po planifikon të ulë dhjetëra fluturime nëse kërkesa bie ndërsa kostoja e karburantit rritet.
Megjithatë, disa ekspertë e kanë paralajmëruar bllokun kundër kufizimit të çmimit të gazit dhe naftës.
"Tundimi në një goditje çmimi është të shtypni çmimet," thuhet në raportin Bruegel. "Ky do të ishte një gabim," shtoi ajo, duke thënë se një masë e tillë do të "dobësojë sinjalet e çmimeve që nxisin efikasitetin, reduktimin e kërkesës dhe investimet në energji të pastër".
Roth shpjegoi se një kufi çmimi do të ishte një kurë afatshkurtër për të ofruar një pushim për konsumatorët, por në afat të mesëm dhe afatgjatë, ato rrisin konsumin e gazit "dhe vonojnë largimin nga lëndët djegëse fosile".
BE-ja duhet të 'shfrytëzojë mundësinë' për burimet e rinovueshme, thonë analistët
Në vend të kufirit të çmimeve, analisti i energjisë Jaller-Makarewicz argumentoi se BE-ja duhet të ndërmarrë "hapa konkretë" dhe të bëjë thirrje për një reduktim të ngrohjes në restorante dhe në ndërtesat qeveritare. Ajo shtoi se qeveritë duhet të kufizojnë udhëtimin e zyrtarëve publikë në të gjithë bllokun duke rritur "investimet në industritë lokale të gjelbra si pompat e nxehtësisë".
Roth tha se BE-ja duhet të bashkëpunojë në strategji me shtetet anëtare dhe në vend të subvencioneve të gazit të ofrojë një ulje të taksës mbi energjinë elektrike. "Kjo do të zvogëlonte faturën me të cilën përballen konsumatorët, por gjithashtu do t'i inkurajonte ata të shpenzojnë për opsionet e elektrifikimit si pompat e nxehtësisë dhe makinat elektrike," tha ai.
Raporti Bruegel tha se lufta në Iran ka ekspozuar edhe një herë cenueshmërinë evropiane në sektorin e energjisë, duke rekomanduar që "politikëbërësit duhet të shfrytëzojnë mundësinë për të përdorur energjitë e rinovueshme dhe teknologjitë e elektrifikimit edhe më shpejt".
Ai përmendi shembujt e Spanjës – e cila vitet e fundit ka investuar shumë në energjinë e erës dhe diellit dhe ka arritur të stabilizojë çmimet e energjisë – dhe Italisë, ekonomia më e varur nga gazi në Evropë. Italia importoi pjesën më të madhe të gazit të Katarit përmes ngushticës së Hormuzit, dhe ka parë një rritje të konsiderueshme të çmimeve të energjisë këtë vit.
Edhe nëse lufta përfundon nesër, furnizimet me LNG nga rajoni nuk do të rifillojnë brenda natës. Kompleksi energjetik Ras Laffan në Katar, një burim kyç i gazit natyror për tregjet botërore, u godit nga raketat iraniane më 18 mars. Dëmi i gjerë mund të marrë muaj ose vite për t'u riparuar përpara se të funksionojë përsëri, ka thënë QatarEnergy shtetërore.
"Askush nuk e di se sa do të jetë kriza, por mendoj se është shumë e rëndësishme të nënvizohet se nuk do të jetë e shkurtër", tha Jorgensen i BE-së pas takimit urgjent të martën. "Infrastruktura energjetike në rajon është shkatërruar dhe vazhdimisht po shkatërrohet nga lufta."/DW
Mirjana Pajkoviç MAL I ZI- Ish-sekretarja e shtetit në Ministrinë e të Drejtave të Njeriut dhe të Pakicave në Mal...
Ura e shembur IRAN- Mediat iraniane kanë raportuar se një urë në autostradën që lidh kryeqytetin iranian Teheran dhe qytetin ...
ITALI- Moti i keq vazhdon të godasë Italinë qendrore dhe jugore për shkak të ciklonit Erminio. Në rajonin e Molis...
Foto ilustruse IRAN- Irani i ka bërë një ofertë BE-së dhe vendeve aziatike, për të 'mposhtur' Trumpin. Kreu i K&eum...
Donald Trump Ishte fjalimi i parë i këtij lloji i presidentit të SHBA-së, Donald Trump, që nga fillimi i luftës kund&eum...
foto ilustruese SHBA- Bashkëkryesuesit e Grupit Vëzhgues të NATO-s në Senatin amerikan i janë kundërpërgjigjur kërc...
Presidenti i Francës, Emmanuel Macron FRANCA- Presidenti i Francës, Emmanuel Macron i është kundërpërgjigjur koment...
Donald Trump SHBA- Presidenti i Amerikës, Donald Trump ka kritikuar presidentin e Francës, Emmanuel Macron për qëndrimin e tij ndaj lu...
Foto ilustruse Lufta e Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit me Iranin nuk shfaqi shenja të ngadalësimit pas adresimit televiziv të presid...
SHBA- Katër astronautë u nisën nga Florida të mërkurën në misionin Artemis II të NASA-s, një udhëtim rr...
