LIVE UPDATES
Bota

Protestat masive në Serbi/ Analiza e Politico: A është në telashe Aleksandar Vuçiç?

Lëvizja protestuese më e madhe dhe më e dukshme në historinë moderne të Serbisë u përshkallëzua të shtunën, kur të paktën 100,000 njerëz marshuan në Beograd nga e gjithë vendi për të kërkuar që qeveria të marrë seriozisht korrupsionin.

17 Mars 2025, 22:06 Nga E. D
Protestat masive në Serbi/ Analiza e Politico: A është në
foto ilustruese

SERBI- Presidenti serb Aleksandër Vuçiç është në pozitë të vështirë por a do të mund të shpëtojë prej saj? Lëvizja protestuese më e madhe dhe më e dukshme në historinë moderne të Serbisë u përshkallëzua të shtunën, kur të paktën 100,000 njerëz marshuan në Beograd nga e gjithë vendi për të kërkuar që qeveria të marrë seriozisht korrupsionin.

Protestat filluan më shumë se katër muaj më parë, pasi çatia e stacionit kryesor të trenit në Novi Sad, kryeqyteti rajonal i veriut të Serbisë, u shemb dhe vrau 14 persona në vend. Një viktimë tjetër ndërroi jetë më vonë nga plagët e marra, duke e çuar numrin e të vdekurve në 15 një numër që tani është thellësisht i lidhur me protestat, të cilat shënohen nga homazhe 15-minutëshe dhe nderime në heshtje, ndërsa demonstratat më të mëdha mbahen çdo 15 të muajit.

Qeveria dhe parlamenti i drejtuar nga Partia Progresiste Serbe kanë provuar një përzierje midis minimizimit të protestave dhe bërjes së disa lëshimeve, por asnjëra nuk e ka ndalur vrullin e tyre, ndërsa edhe shumë mbështetës besnikë të qeverisë po anojnë drejt lëvizjes.

A nuk protestojnë gjithmonë njerëzit në Serbi?

Po, deri diku, por këto protesta janë ndryshe. Serbia ka pasur disa nga liderët më të diskutueshëm dhe shkatërrimtarë në historinë e Ballkanit mendoni për Slobodan Millosheviçin, për shembull, presidentin gjatë viteve 1990, i njohur për brezin e vjetër që kujton shpërbërjen e përgjakshme të Jugosllavisë si “Kasapi i Ballkanit”. Ai u rrëzua nga një seri protestash të njohura si Revolucioni i 6 Tetorit.

Si rezultat, demonstratat e udhëhequra nga lëvizje me mendësi progresiste, pro-perëndimore ose thjesht nga ata që përpiqen të rrëzojnë liderët që janë bërë shumë komodë me pushtetin, janë relativisht të zakonshme. POLITICO ka mbuluar protestat kryesore, dhe lëvizja e fundit protestuese shpërtheu vetëm një vit më parë për shkak të akuzave për manipulim zgjedhor.

Pse këto protesta janë të ndryshme?

Shembja e çatisë në Novi Sad tronditi njerëzit për shkak të natyrës së rastësishme të viktimave qytetarë të zakonshëm që thjesht ndodheshin në stacionin e qytetit gjatë orëve të pikut. Tragjedia u thellua më tej nga vendndodhja strategjike e Novi Sadit pranë kryeqyteteve rajonale si Budapesti, Zagrebi dhe Vjena, duke e bërë atë një qendër për udhëtarët nga e gjithë rajoni. Kushdo mund të kishte qenë aty atë ditë.

Kjo është arsyeja pse kaq shumë njerëz u detyruan të shkonin në Beograd të shtunën e kaluar. Ndërsa Ministria e Brendshme pretendon se ishin 107,000 njerëz dhe burime të tjera thonë se numri mund të ketë arritur në 300,000, është e vështirë të merret një numër i saktë, pasi njerëzit mbushën bulevardet kryesore të Beogradit, rrugicat anësore dhe hapësirat midis institucioneve kryesore dhe ndërtesave të banimit.

Por cilido që ishte atje mund t’ju thotë se turma ishte aq e dendur sa për të paktën tre orë, lëvizja përgjatë segmentit dy-kilometërsh të qendrës së Beogradit ishte pothuajse e pamundur. Turma mbante pankarta dhe këndonte këngë proteste, ndërsa disa studentë krijuan figura prej letre-mâché të politikanëve me gojët mbushur me para.

A është e vërtetë që u përdor një ‘top zanor’ kundër protestuesve?

Rreth orës 19:00 të shtunën, gjatë një tjetër homazhi 15-minutësh për viktimat, një zhurmë e papritur shpërtheu në rrugën Kralja Milana. Turma u shpërnda në të gjitha anët, me shumë njerëz që ranë dhe u lënduan. Mediat lokale spekulojnë se ishte një top zanor, një pajisje kontroverse për kontrollin e turmave e njohur gjithashtu si Long-Range Acoustic Device (LRAD), e cila emeton valë zanore me frekuencë të lartë që shkaktojnë dhimbje, çorientim dhe dëmtime të përhershme të dëgjimit.

Në reagimin e menjëhershëm, Vuçiç mohoi përdorimin e një LRAD kundër protestuesve dhe tha se ishte një armë kundër dronëve ose një pajisje elektronike që çaktivizon dronët duke bllokuar sinjalet e tyre GPS dhe radio, duke i detyruar të ulen ose të humbin kontrollin. Një hetim urgjent është në zhvillim.

Ku është korrupsioni i dyshuar?

Shumë ndërtesa publike në Evropën post-komuniste janë ndërtuar gjatë shekullit të 20-të me prioritetin për infrastrukturë publike për masat, jo për individët e pasur. Pas rënies së komunizmit, shumë prej këtyre ndërtesave nuk u mirëmbajtën siç duhet ose u lanë në gjendje të keqe. Stacioni i trenit në Novi Sad, i ndërtuar në vitin 1964, ishte në nevojë të dëshpëruar për rinovim.

Ai po përmirësohej që nga viti 2021 si pjesë e Nismës Brez dhe Rrugë të Kinës, me synimin për të modernizuar linjën Beograd-Novi Sad-Budapest. Vuçiç është mburrur se investimet kineze kanë përmirësuar ndjeshëm kohët e udhëtimit, por shumë besojnë se korrupsioni, kontratat e keqhartuara ose mungesa e mbikëqyrjes së ekspertëve luajtën një rol në shembjen e stacionit.

A mund ta rrëzojnë protestat Vuçiçin?

Është ende e vështirë. Deri më tani, ai ka detyruar tre ministra, kryetarin e bashkisë së Novi Sadit dhe madje edhe kryeministrin Miloš Vučević të japin dorëheqjen. Megjithatë, njerëzit nuk janë të impresionuar. Për më tepër, ai ka publikuar dokumentet e planifikimit të ndërtimit, por në një version shumë të redaktuar.

A ka BE-ja ndonjë mendim?

Në konferencën për shtyp të Komisionit Evropian të hënën, tha se ishte planifikuar një takim midis Presidentes Ursula von der Leyen dhe Vuçiç. Komisionerja e Zgjerimit Marta Kos i ka fokusuar kryesisht deklaratat e saj në dënimin e dhunës ndaj protestuesve. Ndryshe nga Hungaria, Gjeorgjia dhe Sllovakia, njerëzit në Serbi e shohin liderin Vuçiç si njeriun që do ta kundërshtojë BE-në.

A është përfshirë Novak Gjokoviç?

Po! Ylli i tenisit mbështeti protestat disa herë në muajt e fundit dhe ndau një foto ajrore të Beogradit të mbushur me njerëz me mbishkrimin “Histori! Lavdi”. Ky gjest ka një domethënie të madhe për serbët, pasi ai rrallë ka bërë deklarata politike për Serbinë. Kjo tregon se edhe mbështetësit më të fortë të Vuçiçit po fillojnë të largohen prej tij./POLITICO

aleksander vucic

Sondazh

Poll

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën