LIVE UPDATES
Bota

Pse Macron dërgon francezët në qendrat e votimit/ Sistemi zgjedhor dhe "kurthet" që ai fsheh

Në këto zgjedhje francezët nuk votojnë për një president, por për parti, përfshirë atë të Macron-it, me rezultatin e zgjedhjeve që gjykon jo vetëm mazhorancën, por edhe sa e lehtë apo e vështirë do të jetë marrëdhënia mes presidentit dhe kryeministrit.

16 Qershor 2024, 09:20 Nga I.A
Pse Macron dërgon francezët në qendrat e votimit/ Sistemi
Foto Ilustruese

FRANCË- Më 30 qershor dhe 7 korrik, francezët shkojnë në kutitë e votimit për të zgjedhur 577 personat që do t'i përfaqësojnë ata në Asamblenë e re Kombëtare Franceze. Zgjedhjet e parakohshme u shpallën nga presidenti Emmanuel Macron pas fitores së ekstremit të djathtë në zgjedhjet evropiane.

Në këto zgjedhje francezët nuk votojnë për një president, por për parti, përfshirë atë të Macron-it, me rezultatin e zgjedhjeve që gjykon jo vetëm mazhorancën, por edhe sa e lehtë apo e vështirë do të jetë marrëdhënia mes presidentit dhe kryeministrit. Pas këtij ekuacioni të çuditshëm politik qëndron fakti se sistemi politik në Francë është shumëpartiak i bazuar në pluralizëm dhe demokraci. Prandaj, është mjaft e zakonshme që presjet të shfaqen brenda natës për t'u zhdukur pas një kohe ose të shfaqen me një emër tjetër.

Fakti është një. Shumë herë sistemi zgjedhor çon në aleanca, diçka që mund të ndodhë edhe në zgjedhjet e ardhshme, ku stafi i partisë tashmë mban takime në mbledhje jo vetëm për të përshkruar fushatën e tyre politike dhe çështjet që do të propozojë, por edhe për të vendosur se si do të lëvizin. të nesërmen e votimit më 8 korrik.

Si mbahen zgjedhjet?

Sipas Kushtetutës së Francës, Asambleja Kombëtare përbëhet nga 577 anëtarë, të cilët zgjidhen me zgjedhje demokratike, të drejtpërdrejta, me votim universal dhe të fshehtë për një mandat pesëvjeçar. Sistemi zgjedhor është i thjeshtë, mazhoritar, me dy raunde me 577 njësi zgjedhore me një mandat.

Për tu zgjedhur, një deputet duhet të fitojë 50% të votave në raundin e parë ose, në rast të dështimit, pason një raund të dytë. Votimi nuk është i detyrueshëm dhe të gjithë shtetasit francezë mbi 18 vjeç kanë të drejtën e votës. Për një shumicë në Asamblenë Kombëtare nevojiten 289 vende.

Presidenti mund të vendosë të shpërndajë Asamblenë Kombëtare dhe të shpallë zgjedhje të reja. Kjo konsiderohet si një mënyrë për të zgjidhur krizat. Shpërndarja e fundit e Asamblesë Kombëtare, para asaj të vendosur nga Macron, u vendos nga Zhak Shirak në 1997, për shkak të mospopullaritetit të kryeministrit Alain Juppe. Në fund të fundit, shumica e sapozgjedhur ishte kundër Shirakut.

Në çfarë rrethanash mund të shpërndahet Asambleja Kombëtare?

Neni 12 i Kushtetutës vendos tre kufizime: kush mund ta bëjë këtë, kohën e shpërbërjes dhe procedurën që duhet ndjekur.

Kush: Vetëm Presidenti i Republikës mund të shpërndajë Asamblenë Kombëtare.

Kur: Duhet të ketë kaluar të paktën një vit nga zgjedhjet e mëparshme parlamentare dhe shpërbërja.

Si: Presidenti duhet të konsultohet me kryeministrin dhe kryetarët e të dy dhomave të Parlamentit përpara se të shpallë shpërbërjen.

Kur nuk është e mundur të shpërndahet Asambleja Kombëtare?

Neni 12 nuk mund të shkaktohet në dy raste specifike.

Nëse Presidenti i Senatit vepron si President i Republikës, siç ishte rasti me Alain Poher nga 2 deri më 27 prill 1974, pas vdekjes së Presidentit Georges Pompidou gjatë mandatit të tij. Nëse presidenti i Republikës është thirrur në nenin 16 të Kushtetutës, i cili i jep atij kompetenca të plota për një kohë të kufizuar, siç bëri Charles de Gaulle nga 23 prilli deri më 29 shtator 1961, pas grushtit të shtetit të gjeneralëve në Algjer.

Çfarë mund të prodhojë kutia e votimit?

Mesazhi i kutisë së votimit mund të jetë i dyfishtë:

Tubimi Kombëtar (RN) fitoi më shumë mandate se në zgjedhjet e mëparshme parlamentare, por jo të mjaftueshme në numër për të ndryshuar në mënyrë dramatike balancën parlamentare. Një kryeministër i ekstremit të djathtë me një president të qendrës, që çon në konflikt të pashmangshëm. Është një skenar i shmangur nga Macron, i cili nuk do të jetë në gjendje të kandidojë në vitin 2027, pasi presidenti francez ka të drejtë për dy mandate të njëpasnjëshme pesëvjeçare. Sipas sistemit politik francez, presidenti emëron kryeministrin dhe anëtarët e kabinetit. Nëse kryeministri vjen nga e njëjta zonë, atëherë presidenti aktual ka epërsinë në zhvillime, pasi ai mund të ndryshojë kryeministra dhe ministra kur ta gjykojë të nevojshme.

Megjithatë, nëse parlamenti kontrollohet nga kundërshtarët politikë të presidentit, atëherë ndikimi i tij nuk është i madh pasi kryeministri dhe qeveria duhet të vijnë nga partia e mazhorancës dhe të promovojnë axhendën e mazhorancës. Në raste të tilla, kryeministri i partisë me mazhorancë bëhet vendimmarrësi më i rëndësishëm për brendësinë e Francës, duke “kastruar” presidentin. Në praktikë kjo do të thotë se nëse partia e Le Pen-it në Rally National (RN) nën Jordan Bardela fiton shumicën, Macron do të vendosë ende për politikën e mbrojtjes dhe të jashtme, por do të humbasë fuqinë për të përcaktuar axhendën e brendshme, nga politika ekonomike te siguria.

Shumica nuk i hap gjithmonë derën pushtetit. Edhe nëse një parti nuk ka shumicën, ajo mund të qeverisë. Megjithëse Macron humbi shumicën në zgjedhjet parlamentare të 2022, ai vazhdoi të kishte dorën e sipërme me ndihmën e partive të tjera politike. Në atë kohë, partia e tij Renew siguroi vetëm 169 vende nga gjithsej 577, me aleatët nga partitë e tjera centriste si MoDem dhe Horizons duke marrë 81 vende të tjera. RN e Le Pen ishte formacioni i dytë më i madh me 88 vende, i ndjekur nga partia radikale e majtë France Unbowed (LFI) dhe Republikanët e krahut të djathtë (LR).

emmanuel macron

Sondazh

Poll
Bota 16 Qershor 2024, 08:49 I.A

Zgjedhjet britanike

Rishi Sunak ANGLI- Mes shiut dhe zhurmës së altoparlantëve të protestuesve që vunë këngën “Things can only ge...

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen