LIVE UPDATES
Bota

Shkencëtarët ngren alearmin! Parashikojnë humbje alarmante të akullnajave deri në vitin 2100, vlerësime të kobshme edhe për Alpet

Ata përdorën tre modele globale të akullnajave dhe katër skenarë të ngrohjes globale 1.5 gradë Celsius, 2 gradë Celsius, 2.7 gradë Celsius dhe 4 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale deri në vitin 2100.

15 Dhjetor 2025, 20:33 Nga E.d
Shkencëtarët ngren alearmin! Parashikojnë humbje alarmante
Foto ilustruse

Numri i akullnajave që zhduken çdo vit në mbarë botën do të rritet ndjeshëm deri në vitin 2100, sipas një studimi modelimi të botuar në revistën Nature Climate Change. Studiuesit të udhëhequr nga ETH Zurich, analizuan më shumë se 200,000 akullnaja nga një bazë të dhënash e kontureve të akullnajave të vëzhguara nga satelitët. Ata përdorën tre modele globale të akullnajave dhe katër skenarë të ngrohjes globale 1.5 gradë Celsius, 2 gradë Celsius, 2.7 gradë Celsius dhe 4 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale deri në vitin 2100.

Mediat e huaja shkruajnë se rënia e akullnajave varet nga niveli i rritjes së temperaturës. Autorët e studimit vërejnë se kufizimi i rritjes së temperaturës në 1.5 gradë Celsius, siç është qëllimi i Marrëveshjes së Parisit, mund të dyfishojë numrin e akullnajave të mbetura deri në vitin 2100 krahasuar me një skenar të një rritjeje të temperaturës prej 2.7 gradë Celsius. Në skenarin e një rritjeje prej 4 gradë Celsius të temperaturës globale, u vlerësua se do të mbeteshin vetëm rreth 18,000 akullnaja. Në të kundërt, në skenarin prej 1.5 gradë Celsius, do të kishte rreth 100,000.

Ata gjithashtu zbulojnë se me një rritje të temperaturës prej 1.5 gradë Celsius, zhdukja e akullnajave do të arrinte kulmin në vitin 2041 në rreth 2,000 akullnaja në vit. Me një rritje të temperaturës prej 4 gradë Celsius, kjo kulm do të ndodhë më vonë, në vitin 2055, për shkak të humbjes më të madhe dhe më të fortë të sipërfaqes dhe vëllimit të akullnajave dhe mund të arrijë në 4,000 akullnaja në vit.

Vlerësime për Alpet

Zonat që kanë shumë akullnaja të vogla në lartësi më të ulëta ose pranë ekuatorit, siç janë Alpet, Kaukazi, Malet Shkëmbore dhe pjesë të Andeve dhe vargmaleve afrikane të vendosura në gjerësi të ulëta gjeografike, janë veçanërisht të prekshme dhe më shumë se gjysma e akullnajave pritet të zhduken brenda dhjetë deri në 20 viteve të ardhshme.

Për Alpet, vlerësimet janë të zymta: nëse politikat aktuale klimatike e çojnë botën në një rritje të temperaturës prej 2.7 gradë Celsius, vetëm rreth 110 akullnaja do të mbeten në Evropën qendrore deri në vitin 2100, vetëm 3% e totalit aktual. Me një rritje të temperaturës prej 4 gradë Celsius, ky numër do të binte në rreth 20 (vetëm 1%). Edhe në skenarin optimist të një rritjeje të temperaturës prej 1.5 gradë Celsius, vetëm 12% e akullnajave do të mbeten deri në vitin 2100 (rreth 430).

Alpet vlerësohet se do të arrijnë shkallën e tyre kulmore të humbjes që në vitet 2033 deri në 2041. Kjo vazhdon një trend që studiuesit e kanë identifikuar tashmë në të kaluarën dhe nuk tregon shenja ngadalësimi: ata zbuluan së fundmi se midis viteve 1973 dhe 2016, më shumë se 1,000 akullnaja u zhdukën vetëm në Zvicër!

Në të kundërt, rajonet me akullnaja më të mëdha, përfshirë Groenlandën dhe Antarktidën, parashikohet të përjetojnë humbjen kulmore të akullnajave më vonë gjatë shekullit. Studiuesit theksojnë se humbja e akullnajave do të ketë ndikime në ekosisteme, burime ujore dhe trashëgimi kulturore, si dhe pasoja ekonomike./Dosja.al

akullnaja eth zurich 2100

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

Shiko video te tjera