LIVE UPDATES
Bota

Skadimi i përjashtimit nga sanksionet vë fokusin në presionin financiar ndaj Iranit

Vendimi përkon me një përpjekje më të gjerë të Departamentit amerikan të Thesarit për të intensifikuar presionin ndaj rrjeteve të lidhura me furnizimet ushtarake të Iranit, përfshirë edhe një rund të ri të sanksioneve më 21 prill që shënjestroi entitete të përfshira në zhvillimin e armëve.

23 Prill 2026, 08:15 Nga D.S

Skadimi i përjashtimit nga sanksionet vë fokusin në presionin

Skadimi i përjashtimit nga sanksionet amerikane për naftën iraniane javën e kaluar ka rikthyer në vëmendje strategjinë ekonomike të Uashingtonit, teksa vendimmarrësit synojnë të kufizojnë qasjen e Teheranit në të ardhura dhe njëkohësisht menaxhojnë presionet e tregut global të energjisë.

Masa, e njohur si Licenca e Përgjithshme U, skadoi më 19 prill, duke i dhënë fund një periudhe të shkurtër kur ishte lejuar një sasi e konsiderueshme e naftës bruto iraniane – që vlerësohet të ketë arritur deri në 170 milionë fuçi – të qarkullonte më lirshëm në tregjet ndërkombëtare.

Vendimi përkon me një përpjekje më të gjerë të Departamentit amerikan të Thesarit për të intensifikuar presionin ndaj rrjeteve të lidhura me furnizimet ushtarake të Iranit, përfshirë edhe një rund të ri të sanksioneve më 21 prill që shënjestroi entitete të përfshira në zhvillimin e armëve.

Për disa analistë, koha e këtij vendimi pasqyron një përpjekje të qëllimshme për të harmonizuar instrumentet ekonomike me një qëndrim më të gjerë strategjik.

“Mendoj se administrata lejoi skadimin e licencës për të qenë në përputhje me kushtet e bllokadës”, tha për Radion Evropa e Lirë, Max Meizlish, ish-zyrtar në Zyrën për Kontrollin e Aseteve të Huaja (OFAC) në Departamentin e Thesarit.

“Qëllimi është që regjimit t’i hiqen të ardhurat dhe asetet që i nevojiten për të vazhduar përpjekjet e tij”, tha Meizlish, i cili aktualisht është hulumtues i lartë në Fondacionin për Mbrojtjen e Demokracive. Ai shtoi se vazhdimi i përjashtimit nga sanksionet – që në praktikë lejonte dërgesat e naftës iraniane nën kushte të caktuara – do të kishte qenë në kundërshtim me këtë qasje.

Bllokada amerikane ndaj porteve iraniane synon të kufizojë lëvizjet e anijeve cisternë – pavarësisht raportimeve të ndryshime lidhur me zbatimin e bllokadës – vë në pah atë që Meizlish e përshkroi si përpjekje për një konsistencë në politika.

Ndërsa skadimi i përjashtimit mbyll një rrugë për shitjen e naftës iraniane, ndikimi i tij i gjerë mbetet i debatueshëm, veçanërisht sa i përket asaj nëse ka ndryshuar në mënyrë domethënëse furnizimin global apo ka ndikuar kryesisht në dinamikat e çmimeve.

Gjatë periudhës kur licenca për përjashtim ishte në fuqi, nafta bruto iraniane, e cila më parë shitej me çmim të lirë për shkak të sanksioneve, ishte në gjendje të konkurronte më hapur në tregjet ndërkombëtare.

Sipas ekspertit për sanksione, Brett Erickson, ky ndryshim prodhoi pasoja konkrete financiare për Teheranin.

“Ajo që pamë ishte një kalim nga shitjet me çmim të lirë në, në disa raste, çmime mbi nivelet e tregut”, tha Erickson për Radion Evropa e Lirë.

“Ky ndryshim në fuqinë e çmimeve, madje më shumë sesa vëllimi, rriti në mënyrë të konsiderueshme të ardhurat”.

Vlerësimet sugjerojnë se Irani mund të ketë përfituar mbi 1 miliard dollarë të ardhura shtesë gjatë periudhës së përjashtimit – një shifër modeste krahasuar me parashikimet paraprake, por gjithsesi e rëndësishme.

Në të njëjtën kohë, të dy ekspertët vunë në pikëpyetje nëse kjo politikë rezultoi me përfitime afatgjatë për stabilitetin e energjisë globale.

Meizlish tha se, ndonëse përjashtimi mund t’i ketë lejuar Iranit të përfitojë çmime më të larta, roli i tij në stabilizimin e tregjeve ka gjasa të ketë qenë i kufizuar.

“Nuk ka gjasa që vetë licenca të ketë sjellë shumë më tepër furnizim”, tha ai, duke shtuar se mekanizma më të fortë mbikëqyrës, si marrëveshjet e depozitës apo kërkesat për raportim, do të kishin mundur të përmirësonin transparencën.

Sanksionet e fundit të Thesarit amerikan që kanë për shënjestër individë, kompani dhe aeroplanë të lidhur me sektorin e mbrojtjes së Iranit janë pjesë e një skeme të njohur sanksionesh. Por, Meizlish sugjeroi se kushtet aktuale mund të kërkojnë një përdorim më të gjerë të instrumenteve financiare.

“Është mirë të shohësh paketa shtesë të sanksioneve”, tha ai. “Por, pyetja është nëse kjo qasje përkon me shkallën e situatës aktuale”.

Ai theksoi rolin e mundshëm të masave që shënjestrojnë institucionet financiare që lehtësojnë transaksionet iraniane, veçanërisht në juridiksione ku fondet iraniane historikisht kanë qarkulluar. Zyrtarët amerikanë kanë sinjalizuar tashmë se bankat në disa rajone mund të përballen me pasoja nëse nuk e kufizojnë një aktivitet të tillë.

Efektiviteti i kësaj qasjeje, sipas analistëve, do të varet nga zbatimi i saj.

Masat më të ashpra, si sanksionimi i institucioneve të lidhura me autoritetet dhe që lidhen me shqetësimet për pastrimin e parave, historikisht kanë pasur efekte të gjera, duke i përjashtuar në disa raste bankat nga sistemi financiar global.

Erickson e përshkroi strategjinë më të gjerë si një përpjekje për të aplikuar atë që zyrtarët e kanë quajtur “ekuivalenti financiar i forcës”, një fushatë e presionit të vazhdueshëm ekonomik që synon të kufizojë aftësinë e Iranit për të vepruar.

Në praktikë, tha ai, kjo mund të përfshijë forcimin e zbatimit të kufizimeve ndaj naftës, rritjen e izolimit financiar dhe vendosjen e sanksioneve dytësore ndaj institucioneve që vazhdojnë të lehtësojnë tregtinë.

“Kjo është një formë gjithëpërfshirëse e presionit ekonomik”, tha Erickson. “Pyetja është sa shpejt prodhon rezultate dhe si reagojnë tregjet në ndërkohë”.

Të dy ekspertët theksuan kapacitetin për përshtatje të ekonomive nën sanksione, duke vënë në pah se Irani më parë ka krijuar rrugë për shmangie – përmes rrjeteve joformale të transportit detar e deri te kanalet alternative të financimit – për të zbutur kufizimet.

Në të njëjtën kohë, suksesi i çdo strategjie me gjasa do të varet nga koordinimi me partnerët ndërkombëtarë dhe nga qëndrueshmëria në zbatim. Qasjet e fragmentuara, siç theksoi Erickson, mund të ulin efektivitetin e përgjithshëm./REL

iran shba

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës