LIVE UPDATES
Bota

Skadimi i përjashtimit nga sanksionet vë fokusin në presionin financiar ndaj Iranit

Vendimi përkon me një përpjekje më të gjerë të Departamentit amerikan të Thesarit për të intensifikuar presionin ndaj rrjeteve të lidhura me furnizimet ushtarake të Iranit, përfshirë edhe një rund të ri të sanksioneve më 21 prill që shënjestroi entitete të përfshira në zhvillimin e armëve.

23 Prill 2026, 08:15 Nga D.S

Skadimi i përjashtimit nga sanksionet vë fokusin në presionin

Skadimi i përjashtimit nga sanksionet amerikane për naftën iraniane javën e kaluar ka rikthyer në vëmendje strategjinë ekonomike të Uashingtonit, teksa vendimmarrësit synojnë të kufizojnë qasjen e Teheranit në të ardhura dhe njëkohësisht menaxhojnë presionet e tregut global të energjisë.

Masa, e njohur si Licenca e Përgjithshme U, skadoi më 19 prill, duke i dhënë fund një periudhe të shkurtër kur ishte lejuar një sasi e konsiderueshme e naftës bruto iraniane – që vlerësohet të ketë arritur deri në 170 milionë fuçi – të qarkullonte më lirshëm në tregjet ndërkombëtare.

Vendimi përkon me një përpjekje më të gjerë të Departamentit amerikan të Thesarit për të intensifikuar presionin ndaj rrjeteve të lidhura me furnizimet ushtarake të Iranit, përfshirë edhe një rund të ri të sanksioneve më 21 prill që shënjestroi entitete të përfshira në zhvillimin e armëve.

Për disa analistë, koha e këtij vendimi pasqyron një përpjekje të qëllimshme për të harmonizuar instrumentet ekonomike me një qëndrim më të gjerë strategjik.

“Mendoj se administrata lejoi skadimin e licencës për të qenë në përputhje me kushtet e bllokadës”, tha për Radion Evropa e Lirë, Max Meizlish, ish-zyrtar në Zyrën për Kontrollin e Aseteve të Huaja (OFAC) në Departamentin e Thesarit.

“Qëllimi është që regjimit t’i hiqen të ardhurat dhe asetet që i nevojiten për të vazhduar përpjekjet e tij”, tha Meizlish, i cili aktualisht është hulumtues i lartë në Fondacionin për Mbrojtjen e Demokracive. Ai shtoi se vazhdimi i përjashtimit nga sanksionet – që në praktikë lejonte dërgesat e naftës iraniane nën kushte të caktuara – do të kishte qenë në kundërshtim me këtë qasje.

Bllokada amerikane ndaj porteve iraniane synon të kufizojë lëvizjet e anijeve cisternë – pavarësisht raportimeve të ndryshime lidhur me zbatimin e bllokadës – vë në pah atë që Meizlish e përshkroi si përpjekje për një konsistencë në politika.

Ndërsa skadimi i përjashtimit mbyll një rrugë për shitjen e naftës iraniane, ndikimi i tij i gjerë mbetet i debatueshëm, veçanërisht sa i përket asaj nëse ka ndryshuar në mënyrë domethënëse furnizimin global apo ka ndikuar kryesisht në dinamikat e çmimeve.

Gjatë periudhës kur licenca për përjashtim ishte në fuqi, nafta bruto iraniane, e cila më parë shitej me çmim të lirë për shkak të sanksioneve, ishte në gjendje të konkurronte më hapur në tregjet ndërkombëtare.

Sipas ekspertit për sanksione, Brett Erickson, ky ndryshim prodhoi pasoja konkrete financiare për Teheranin.

“Ajo që pamë ishte një kalim nga shitjet me çmim të lirë në, në disa raste, çmime mbi nivelet e tregut”, tha Erickson për Radion Evropa e Lirë.

“Ky ndryshim në fuqinë e çmimeve, madje më shumë sesa vëllimi, rriti në mënyrë të konsiderueshme të ardhurat”.

Vlerësimet sugjerojnë se Irani mund të ketë përfituar mbi 1 miliard dollarë të ardhura shtesë gjatë periudhës së përjashtimit – një shifër modeste krahasuar me parashikimet paraprake, por gjithsesi e rëndësishme.

Në të njëjtën kohë, të dy ekspertët vunë në pikëpyetje nëse kjo politikë rezultoi me përfitime afatgjatë për stabilitetin e energjisë globale.

Meizlish tha se, ndonëse përjashtimi mund t’i ketë lejuar Iranit të përfitojë çmime më të larta, roli i tij në stabilizimin e tregjeve ka gjasa të ketë qenë i kufizuar.

“Nuk ka gjasa që vetë licenca të ketë sjellë shumë më tepër furnizim”, tha ai, duke shtuar se mekanizma më të fortë mbikëqyrës, si marrëveshjet e depozitës apo kërkesat për raportim, do të kishin mundur të përmirësonin transparencën.

Sanksionet e fundit të Thesarit amerikan që kanë për shënjestër individë, kompani dhe aeroplanë të lidhur me sektorin e mbrojtjes së Iranit janë pjesë e një skeme të njohur sanksionesh. Por, Meizlish sugjeroi se kushtet aktuale mund të kërkojnë një përdorim më të gjerë të instrumenteve financiare.

“Është mirë të shohësh paketa shtesë të sanksioneve”, tha ai. “Por, pyetja është nëse kjo qasje përkon me shkallën e situatës aktuale”.

Ai theksoi rolin e mundshëm të masave që shënjestrojnë institucionet financiare që lehtësojnë transaksionet iraniane, veçanërisht në juridiksione ku fondet iraniane historikisht kanë qarkulluar. Zyrtarët amerikanë kanë sinjalizuar tashmë se bankat në disa rajone mund të përballen me pasoja nëse nuk e kufizojnë një aktivitet të tillë.

Efektiviteti i kësaj qasjeje, sipas analistëve, do të varet nga zbatimi i saj.

Masat më të ashpra, si sanksionimi i institucioneve të lidhura me autoritetet dhe që lidhen me shqetësimet për pastrimin e parave, historikisht kanë pasur efekte të gjera, duke i përjashtuar në disa raste bankat nga sistemi financiar global.

Erickson e përshkroi strategjinë më të gjerë si një përpjekje për të aplikuar atë që zyrtarët e kanë quajtur “ekuivalenti financiar i forcës”, një fushatë e presionit të vazhdueshëm ekonomik që synon të kufizojë aftësinë e Iranit për të vepruar.

Në praktikë, tha ai, kjo mund të përfshijë forcimin e zbatimit të kufizimeve ndaj naftës, rritjen e izolimit financiar dhe vendosjen e sanksioneve dytësore ndaj institucioneve që vazhdojnë të lehtësojnë tregtinë.

“Kjo është një formë gjithëpërfshirëse e presionit ekonomik”, tha Erickson. “Pyetja është sa shpejt prodhon rezultate dhe si reagojnë tregjet në ndërkohë”.

Të dy ekspertët theksuan kapacitetin për përshtatje të ekonomive nën sanksione, duke vënë në pah se Irani më parë ka krijuar rrugë për shmangie – përmes rrjeteve joformale të transportit detar e deri te kanalet alternative të financimit – për të zbutur kufizimet.

Në të njëjtën kohë, suksesi i çdo strategjie me gjasa do të varet nga koordinimi me partnerët ndërkombëtarë dhe nga qëndrueshmëria në zbatim. Qasjet e fragmentuara, siç theksoi Erickson, mund të ulin efektivitetin e përgjithshëm./REL

iran shba

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje