LIVE UPDATES
Bota

Spiunë, hakerë, informatorë: Si përgjohet Perëndimi nga Kina?

Për incidentin raportohet pas dyshimeve të muajve më parë se Kina e ka nisur një balonë vëzhguese mbi Shtetet e Bashkuara, duke nxitur tensione diplomatike. Më poshtë i kemi përmendur disa mënyra se si Kina ka punuar për ta spiunuar Perëndimin.

11 Shtator 2023, 16:10 Nga a.l
Spiunë, hakerë, informatorë: Si përgjohet Perëndimi nga
Haker

KINË- Autoritetet britanike e kanë arrestuar një burrë ditë më parë, i cili është raportuar të ketë spiunuar për Kinën prej zemrës së Qeverisë në Londër, duke nxitur shqetësime të reja për mënyrën se si mbledh inteligjencë Pekini.

Për incidentin raportohet pas dyshimeve të muajve më parë se Kina e ka nisur një balonë vëzhguese mbi Shtetet e Bashkuara, duke nxitur tensione diplomatike. Më poshtë i kemi përmendur disa mënyra se si Kina ka punuar për ta spiunuar Perëndimin.

Luftë kibernetike

Shtetet e Bashkuara kanë paralajmëruar më 2022 se gjiganti aziatik përbën “kërcënimin më të madh, më aktiv të spiunazhit kibernetik” për qeverinë e saj dhe sektorin privat.

Sipas hulumtuesve dhe zyrtarëve perëndimorë të inteligjencës, Kina është bërë vend me përvojë në hakimin e sistemeve digjitale të vendeve rivale, për të mbledhur sekrete.

Më 2021, Shtetet e Bashkuara, NATO-ja dhe aleatë tjerë, kanë thënë se Kina u ka krijuar “kontrata hakerëve” për të depërtuar në sistemet e emaileve të Microsoft-it, ashtu që agjentët shtetërorë të sigurisë të kenë qasje në informacion të ndjeshëm.

Spiunët kinezë e kanë shënjestruar edhe Departamentin amerikan të Energjisë, kompani të mirëmbajtjes, kompani të telekomunikacionit dhe universitete, sipas deklaratave zyrtare të Qeverisë amerikane dhe raportimeve në media.

Shtetet e Bashkuara i kanë, po ashtu, mënyrat e veta të spiunimit të Kinës, kryesisht përmes vëzhgimit, por kanë edhe rrjet të informatorëve.

Shqetësime për teknologjinë

Në sektorin e teknologjisë, ka shqetësime se kompanitë e lidhura me shtetin e Kinës janë të obliguara që t’i ndajnë informacionet që i kanë me autoritetet.

Më 2019, Departamenti amerikan i Drejtësisë e ka akuzuar gjigantin teknologjik Huawei për komplot me qëllim të vjedhjes së sekreteve shtetërore amerikane.
Uashingtoni ia ka ndaluar kompanisë që t’i furnizojë sistemet e Qeverisë amerikane me pajisje dhe e ka dekurajuar sektorin privat për t’i përdorur këto pajisje, me shqetësimin se mund të keqpërdoren të dhënat.

Huawei, në anën tjetër, i ka hedhur poshtë akuzat. Shqetësime të ngjashme ekzistojnë edhe për TikTok-un, të zhvilluar nga kompania kineze ByteDance. Disa ligjvënës perëndimorë kanë bërë thirrje disa herë për bllokim të aplikacionit, për shkak të shqetësimeve për sigurinë.

Spiunim industrial dhe ushtarak

Sipas ekspertëve, ligjvënësve amerikanë dhe raportimeve në media, Pekini ka siguruar inteligjencë edhe prej shtetasve kinezë pa pozita qeveritare.

Një prej rasteve të profilit më të lartë ka qenë ai i Ji Chaoqun, i cili është dënuar në janar me tetë vjet burgim në SHBA për shpërndarje të informacionit me inteligjencën kineze.

Ji është akuzuar se ka mbledhur informacion për tetë persona dhe ka raportuar te Ministria e Sigurisë së provincës Jiangsu, një njësit i inteligjencës, i akuzuar për përfshirje në vjedhje të sekreteve të Administratës amerikane të Tregtisë.

Vitin e kaluar, një gjykatë amerikane e ka dënuar një zyrtar kinez të inteligjencës me 20 vjet burgim për vjedhje të teknologjisë nga kompanitë e hapësirës ajrore të SHBA-së dhe Francës.

Burri, me emrin Xu Yanjun, është shpallur fajtor për rolin që e ka pasur në skemën pesëvjeçare të shtetit kinez për të vjedhur sekrete komerciale nga aviacioni amerikan dhe ai francez.

Më 2020, një gjykatë amerikane e ka burgosur inxhinierin Wei Sun – kinez i natyralizuar me shtetësi amerikane – për sigurimin e informacionit të ndjeshëm për një sistem raketor amerikan dhe e ka transmetuar te Kina përmes një laptopi.

Spiunimi i politikanëve

Operatorët kinezë dyshohet se i kanë përndjekur elitat politike, sociale dhe biznesore në Britani dhe Shtetet e Bashkuara. Sipas Sunday Times, një spiun britanik i arrestuar të shtunën ka pasur kontakte me ligjvënës nga Partia Konservarore e Britanisë së Madhe, derisa ka qenë duke punuar si hulumtues parlamentar dhe ka punuar për politika ndërkombëtare, përfshirë lidhjet me Pekinin.

Faqja amerikane e lajmeve Axios e ka udhëhequr hulumtimin më 2020, duke pretenduar se një student kinez është regjistruar në një universitet në Kaliforni dhe ka krijuar lidhje me një mori politikanësh amerikanë me qëllim të spiunimit për agjencinë kryesore të spiunimit në Pekin.

Studenti, me emrin Fang Fang, ka krijuar fushata financimi, ka zhvilluar shoqëri dhe ka iniciuar lidhje intime seksuale për t’i shënjestruar politikanët me famë në rritje, në periudhën 2011-2015, sipas raportit.

Stacionet policore

Një tjetër teknikë e përdorur nga operativët kinezë është që të mësojnë më shumë për Partinë Komuniste dhe që zyrtarëve perëndimorë të mos ua tregojnë anët e errëta të realitetit, kanë thënë hulumtuesit.

Qëllimi përfundimtar është që të krijohet një realitet i gabuar për ambiciet e Pekinit dhe që Perëndimi të besojë se “Kina do të rritet në mënyrë paqësore – ndoshta edhe demokratike”, ka thënë autori Alex Joske në librin e tij “Spiunë dhe Gënjeshtarë: Si e kanë mashtruar botën operacionet e fshehta kineze”.

Pekini u ka bërë presion edhe komuniteteve jashtë shtetit dhe organizatave mediale që t’i përkrahin politikat e tij në Tajvan, dhe që t’i shmangin kritikat për situatën në Hong Kong dhe shtypjen në Ksinjiang.

Në shtator të vitit 2022, organizata joqeveritare me bazë në Spanjë, Gardianët e Mbrojtjes, ka thënë se Kina i ka krijuar 54 “stacione policore” në gjithë botën, dhe dyshohet se qëllim i tyre është shënjestrimi i kritikëve të Partisë Komuniste.

Pekini, në anën tjetër, i ka hedhur poshtë akuzat. Holanda e ka urdhëruar Kinën që t’i mbyllë dy “stacione policore” në këtë shtet, në nëntor. Një muaj më vonë, Republika Çeke ka thënë se Kina i ka mbyllur dy qendra të tilla në Pragë./REL

kine

Sondazh

Poll

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen