LIVE UPDATES
Bota

Traditat e fatit të Vitit të Ri dhe ritualet supersticioze, ja çfarë duhet të bëni para momentit të ndërrimit të viteve

Ideja që në mesnatën e 1 janarit, si me magji, secili prej nesh ka fuqinë të fillojë nga e para dhe të drejtohet drejt një të ardhmeje më të mirë duket e lehtë dhe e bukur.

31 Dhjetor 2025, 18:59 Nga DOSJA

Traditat e fatit të Vitit të Ri dhe ritualet supersticioze, ja

BOTA- Nuk ka asgjë më të mirë se të kemi 12 muaj të rinj përpara për të bërë plane, për të përqafuar ndryshime, për të ndërprerë lidhjet me njerëzit që na kanë penguar ose na kanë lënduar dhe për të hequr dorë nga gjithçka që nuk na ka sjellë gëzim. Ideja që në mesnatën e 1 janarit, si me magji, secili prej nesh ka fuqinë të fillojë nga e para dhe të drejtohet drejt një të ardhmeje më të mirë duket e lehtë dhe e bukur.

Fatkeqësisht, për shumë prej nesh, nuk është aq e thjeshtë. Kjo është arsyeja pse, pavarësisht nëse jemi optimistë, pesimistë apo thjesht realistë, ne kërkojmë shenja nga Universi rreth nesh që na thonë se gjithçka do të jetë në rregull. Le të rishikojmë disa tradita tipike të Vitit të Ri dhe rituale të fatit:

Të vogla dhe të rrumbullakëta, ato ngjajnë me monedha. Të mbledhura në një pjatë, ato formojnë një thesar. Për këtë arsye, që në kohën e romakëve të lashtë, bishtaja e parë e kultivuar në histori është konsideruar si një ogur i mirë për financat. Sa më shumë të hani, aq më të pasur bëheni. Në traditën e kuzhinës italiane, ato shpesh shoqërohen me zampone, cotechino dhe salcice - produkte me bazë derri që simbolizojnë gjithashtu bollëkun dhe fatin e mirë.

Në Spanjë, momenti që sjell fat për Vitin e Ri përbëhet nga 12 kokrra rrushi, të ngrënë 12 sekonda para mesnatës, një për çdo tingëllim të orës. Numri simbolizon muajt e vitit dhe besohet se ngrënia e tyre mirëpret fat dhe prosperitet ndërsa largon shpirtrat e këqij. Kini kujdes: gjetja e një rrushi të prishur është një shenjë e keqe.

Bukë (për ta hedhur në mure)

Për të shmangur shpirtrat e këqij dhe fatin e keq, sipas traditës irlandeze, duhet të rezervoni bukë, mundësisht të ndenjur. Hedhja e saj kundër dyerve dhe mureve thuhet se krijon një zhurmë që tremb krijesat e vogla keqdashëse dhe për pasojë mban larg fatkeqësinë.

Shega ka domethënie në kultura të ndryshme: në traditën hebraike, ajo është e lidhur me urdhërimet e Torës, ndërsa në krishterim, lëngu i saj i kuq simbolizon martirizimin dhe shpengimin. Për grekët, ajo simbolizon bollëkun, pjellorinë, fatin dhe prosperitetin. Sipas një zakoni të vjetër pasi bekohen, frutat varen në derë nga Krishtlindjet deri në Vitin e Ri. Më 1 janar, ajo hidhet në derë derisa të ndahet në 13 pjesë - një për çdo muaj të vitit dhe një shtesë për fat të mirë.

Për mbarësi, pjellori dhe për të shmangur problemet, frutat e thata nuk duhet të mungojnë në tryezën e Vitit të Ri. Konkretisht, shtatë lloje: lajthi, arra, kikirikë, bajame, hurma, fiq dhe rrush të thatë. Shija e tyre e ëmbël i shton një prekje të ëmbël vitit të ri. 

Veshja e të brendshme të kuqe

Thuhet se zakoni e ka origjinën nga folklori lindor, ku besohej se ngjyra e kuqe trembte Niàn, një përbindësh gjigant me kokë të gjatë dhe brirë të mprehtë që del nga deti në ditën e Vitit të Ri për të festuar me njerëzit. Veshja e kuqe, veçanërisht të brendshme (të cilat duhen dhuruar), është gjithashtu pjesë e traditave italiane dhe të disa traditave të Amerikës Latine për të tërhequr fat, bollëk dhe pasion.

Ndezja e një qiri të bardhë para mesnatës dhe lënia e tij të digjet është një mënyrë për të pastruar veten, për të nxitur rinovimin dhe për të festuar vitin e ri. Për të tërhequr dashurinë, mund të zgjidhni një qiri të kuq, ndërsa një qiri jeshil besohet se ndihmon në rritjen e fitimeve financiare. Është një gjest i vogël që kërkon pak përpjekje, krijon humorin e duhur dhe mund të sjellë pak gëzim së bashku me të.

Magazina e rezervuar dhe portofolin e plotë

Ndërsa përgatitemi për vitin e ri dhe para se supermarketet të mbyllen për festat, nuk duhet të harrojmë të rezervojmë qilarin me gjithçka që na nevojitet dhe të mbajmë sa më shumë para në portofolin tonë, duke u siguruar që 12 muajt e ardhshëm të jenë pa vështirësi financiare dhe shpresojmë plot fitime të mëdha.

Ata që ëndërrojnë për një të ardhme globale, duke e kaluar vitin duke udhëtuar nëpër botë, duhet të mbajnë një valixhe bosh natën e Vitit të Ri. Në Kolumbi, ky aksesor i veçantë përzihet pa probleme me veshjet e shkëlqyera dhe elegante të festave të fundvitit, duke garantuar udhëtime dhe aventura për 12 muajt e ardhshëm.

Në Filipine dhe Irlandë, në mesnatën e 31 dhjetorit, është zakon që të hapen të gjitha dyert dhe dritaret e shtëpisë për të lëshuar atmosferë të këqija dhe për të lejuar që fati të hyjë. Është gjithashtu një mënyrë simbolike për të hequr dorë nga viti i vjetër dhe për të mirëpritur të riun. Nuk këshillohet nëse jeni të ndjeshëm ndaj të ftohtit.

Rëndësia e të ftuarit të parë

Viti i Ri në Skoci quhet Hogmanay dhe ndër traditat e shumta të tij është First-Footing. Ky zakon thotë se vizitori i parë i vitit do t'i sjellë fat dhe begati familjes ku hyn. Ky person është idealisht mashkull, i gjatë, me flokë të errët dhe i pashëm dhe duhet të sjellë një dhuratë të vogël simbolike si biskota, ëmbëlsira, uiski ose një copë qymyr për oxhakun. 

Ekziston një bestytni që nëse puthni dikë në atë orë dhe dashuria juaj do të zgjasë gjatë gjithë vitit. Më e përhapur është tradita e puthjes së mesnatës nën një degë veshtull. Origjina e saj është e paqartë. Vikingët e lidhën veshtulin me Freya, një nga gratë e Odinit, e njohur si mbrojtësja e dashurisë dhe e të dashuruarve. Të tjerë e lidhin kombinimin veshtull-puthje-Vit të Ri me mitologjinë skandinave. Kokrrat e kuqe të veshtullës përfaqësojnë lotët e derdhur nga perëndeshë Frigg për vdekjen e djalit të saj Balder, i goditur nga një shigjetë veshtull. Balder u kthye në jetë dhe nga gëzimi, hyjnia pagane puthi ata që kalonin pranë bimës.

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale