LIVE UPDATES
Bota

Si mund të përhapet koronavirusi me shpejtësi dhe si vendi mund të ndihmojë “të rrafshojë kurbën”

16 Mars 2020, 11:27 Nga DOSJA
Si mund të përhapet koronavirusi me shpejtësi dhe si

KINË– Kjo kurbë e ashtuquajtur eksponenciale i ka shqetësuar ekspertët. Nëse numri i çështjeve do të vazhdonte të dyfishohej çdo tre ditë, do të kishte rreth njëqind milion raste në Shtetet e Bashkuara deri në maj.

Kjo është matematikë, jo profeci. Përhapja mund të ngadalësohet, thonë profesionistët e shëndetit publik, nëse njerëzit praktikojnë “distancën emes njëri-tjetrit” duke shmangur hapësirat publike dhe duke kufizuar përgjithësisht lëvizjen e tyre.

Akoma, pa asnjë masë për ta ngadalësuar atë, covid-19 do të vazhdojë të përhapet në mënyrë eksponenciale me muaj të tërë. Ne do ta quajmë simulit të sëmundjes tonë të rreme. Përhapet edhe më lehtë sesa Covid-19, sa herë që një person i shëndetshëm bie në kontakt me një person të sëmurë, edhe personi i shëndetshëm sëmuret.

Në mesin e 5 personave, nuk u desh shumë kohë që të gjithë të infektoheshin.

Në jetën reale, natyrisht, njerëzit përfundimisht shërohen. Një person i rikuperuar nuk mund të transmetojë as infeksionin tek një person i shëndetshëm dhe as të sëmuret përsëri pasi të bjerë në kontakt me një person të sëmurë.

Le të shohim se çfarë ndodh kur infeksioni përhapet në një qytet me 200 njerëz.

Pjerrësia e kurbës së kuqe, e cila përfaqëson numrin e njerëzve të sëmurë, rritet me shpejtësi ndërsa sëmundja përhapet dhe pastaj zvogëlohet ndërsa njerëzit shërohen.

Qyteti i infektuar është i vogël,  me madhësinë e Ëhittier, Alaska, kështu që infeksioni ishte në gjendje të përhapet shpejt në të gjithë popullsinë. Në një vend si Shtetet e Bashkuara, me 330 milion banorët e tij, kurbës i duhet një kohë e gjatë përpara se të fillojë të ngadalësohet.

Kur bëhet fjalë për covid-19 e vërtetë, ne do të preferonim të ngadalësojë përhapjen e virusit para se të infektojë një pjesë të madhe të popullatës amerikane. Për të ngadalësuar infeksionin, le të përpiqemi të krijojmë një karantinë të detyruar, siç është ajo që qeveria kineze vendosi në provincën Hubei.

Leana Ëen, përfaqësuese e shëndetësisë  për qytetin e Baltimorit, shpjegoi praktikat e karantinave të detyruara për në Ëashington Post në janar.

“Shumë njerëz punojnë në qytet dhe jetojnë në qarqet fqinje, dhe anasjelltas,” tha Ëen. “A do të ndaheshin njerëzit nga familjet e tyre? Si do të bllokohej çdo rrugë? Si do të arrinin furnizimet tek banorët? ”

Siç e tha Laërence O. Gostin, profesor i së drejtës globale të shëndetit në Universitetin Georgetoën: E vërteta është se ato lloje të bllokimeve janë shumë të rralla dhe asnjëherë të efektshme.

Për fat të mirë, ka mënyra të tjera për të ngadalësuar një shpërthim. Mbi të gjitha, zyrtarët shëndetësorë kanë inkurajuar njerëzit të shmangin tubimet publike, të qëndrojnë më shpesh në shtëpi dhe të mbajnë distancën e tyre nga të tjerët. Nëse njerëzit janë më pak të lëvizshëm dhe bashkëveprojnë me njëri-tjetrin më pak, virusi ka më pak mundësi për t’u përhapur.

Disa njerëz do të vazhdojnë të dalin sërish.  Ndoshta ata nuk mund të qëndrojnë në shtëpi për shkak të punës së tyre ose detyrimeve të tjera, ose ndoshta ata thjesht refuzojnë t’i kushtojnë vëmendje paralajmërimeve të shëndetit publik. Ata njerëz jo vetëm që kanë më shumë gjasa të sëmuren, por gjithashtu kanë më shumë të ngjarë të përhapin infeksionin.

“Ne kontrollojmë dëshirën për të qenë në hapësira publike duke mbyllur hapësirat publike. Italia po mbyll të gjitha restorantet e saj. Kina ka mbyllur gjithçka, dhe ne po mbyllim gjërat tani, “tha Dreë Harris, studiues i shëndetit të popullatës dhe profesor asistent në Kolegjin Universitar të Shëndetit Publik Thomas Jefferson.

“Ulja e mundësive për grumbullim i ndihmon njerëzve distancën 1 metër.”-shtoi ai.

Edhe me rezultate të ndryshme, distancimi i moderuar shoqëror zakonisht do të tejkalojë karantinën e tentuar, dhe distancimi i gjerë shoqëror zakonisht funksionon më së miri nga të gjitha.

 

Koronavirusi është një kërcënim për të gjithë botën. Në rang global kanë humbur jetën 6520 persona dhe të infektuar janë 106. 907. Por, 77,776 persona ka fituar betejën me koronavirusin. Italia ngelet një nga vendet më të prekura, pasi aty numri i personave që kanë humbur jetën ka shkuar në 2159. Në Greqi deri më tani kanë humbur jetën 4 persona dhe në Francë ka 187 viktima. Të infektuar ka edhe Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut. Në Shqipëri 42 persona janë infektuar me COVID-19 dhe një prej tyre ka humbur jetën.

Burimi: washingtonpost.com 

A.C/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne itali koronavirusi në kinë koronavirusi ne itali koronavirusi në kinë

Sondazh

Poll

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën