LIVE UPDATES
Ekonomi

A ka perspektivë kthimi i mjekëve

Teorikisht, kthimi i mjekëve me trajnimin, përvojën dhe njohuritë e specializuara të fituara nga të jetuarit dhe të punuarit në nivel të avancuar mund të rrisnin standardin e njohurive mjekësore në Shqipëri.

18 Qershor 2023, 07:24 Nga I.A
A ka perspektivë kthimi i mjekëve
foto ilustruese

TIRANË- Ekonomistët argumentojnë se kthimi i mjekëve me përvojë (dhe të tjerë të kualifikuar profesionistë) mund të sjellë një stimul pozitiv zhvillimi për vendet e origjinës, duke prezantuar ide, teknikat dhe aftësitë e kapitalit të fituar jashtë vendit. Në këtë mënyrë “kthimi i trurit” kompenson ikjen e mëparshme të trurit, pohojnë autorët e studimit.

Megjithatë, sipas të dhënave të studimit të fundit të profesorëve Ilir Gëdëshi, Russell King dhe Amarildo Çeka, vetëm 15% e mjekëve shqiptarë që punojnë jashtë vendit, duan të kthehen në vendin e tyre, 31.6% thonë se janë të pavendosur dhe, më shqetësuesja, 52.8% deklarojnë se nuk duan të kthehen në Shqipëri.

Teorikisht, kthimi i mjekëve me trajnimin, përvojën dhe njohuritë e specializuara të fituara nga të jetuarit dhe të punuarit në nivel të avancuar mund të rrisnin standardin e njohurive mjekësore në Shqipëri.

Më shumë se gjysma e mjekëve shqiptarë jashtë shtetit nuk duan të kthehen. Arsyet janë të ndryshme. Sipas të intervistuarve, disa thonë se janë të integruar mirë në shoqërinë pritëse, rreth 18%, pasi kanë bërë përparim të mirë në karrierë atje, gjë që nuk janë të sigurt nëse do ta bënin nëse kthehen në Shqipëri.

Shumë kanë krijuar tashmë një familje, disa me një bashkëshort të huaj dhe me fëmijë në sistemet arsimore në vendet pritëse. Sjellja e fëmijëve në Shqipëri dhe përfshirja e tyre në sistemin arsimor shqiptar shihet si një opsion thellësisht problematik.

Mjekët shohin përparim në jetën e tyre personale dhe nuk janë të gatshëm të sakrifikojnë për të ardhura më të larta, cilësisë më të mirë të jetës, rrethe të reja miqësore dhe një jetë të pasur kulturore.

Të tjerë theksojnë se, pavarësisht ndryshimeve të pranuara në Shqipëri, infrastruktura mjekësore dhe kushtet e punës nuk janë ende të përshtatshme për ta. Megjithatë, të tjerë tregojnë për nivele të larta korrupsioni, padrejtësie sociale dhe pasiguri fizike.

Konkluzionet e përmbledhura tregojnë se, shpresa për një të ardhme të mirë në Shqipëri është e pavend. Pothuajse një e treta e të anketuarve nuk hezitojnë të angazhohen dhe janë të pavendosur nëse do të qëndrojnë jashtë vendit, apo do të kthehen në një moment në Shqipëri.

‘Sigurisht që kam menduar të kthehem. Në fakt, mendoj për këtë gjatë gjithë kohës. Pas të gjithave, Shqipëria është vendi im, pavarësisht situatës atje, është vendi im. Për momentin duket e vështirë të bëhesh pjesë e atij sistemi.

Kam shokë të cilët janë mjekë në Shqipëri, kështu që jam mjaft i informuar për sistemin e kujdesit shëndetësor në Shqipëri dhe e di sa problematike është situata. Megjithatë, në të ardhmen, nuk do ta përjashtoja mundësinë e kthimit, thotë Luani, mjek në Itali.

Intervista e Luanit lë të kuptohet se kthimi i mjekëve varet nga ekzistenca e disa parakushteve në vendlindje.

Grupi i mjekëve “të pavendosur” renditi disa parakushte që do të duhej të plotësoheshin për kthimin e tyre nëse ndodh. Dy grupet kryesore të faktorëve ishin socio-politikë, duke përfshirë korrupsionin dhe nevojën për reforma dhe investime në sistemin shëndetësor, në vend të faktorëve ekonomikë, pra të të ardhurave.

“Në Shqipëri nuk keni nevojë që paga të jetë aq e lartë sa në Francë. Mund të kthehesha për ndoshta gjysmën e pagës sime në Franceë. Por shumë kushte të tjera, që nuk lidhen vetëm me vendin e punës, mungojnë.

Jam mësuar me këtë fakt se, në vendin ku jetoj aktualisht jeta shoqërore është shumë më e rëndësishme, po ashtu edhe ajo sociale dhe kulturore.

Që të kthehem, të gjitha këto duhet të ekzistojnë, por nuk shoh që kjo të ndodhë në 5-10 vitet e ardhshme. Ndoshta do të kthehem kur të dal në pension, do të blej një shtëpi buzë detit dhe do të shijoj Shqipërinë time”- pohon Lindita, mjeke në Francë.

Ekspertët vunë në dukje se do të ishte e dobishme të krijohej një bazë të dhënash e mjekëve shqiptarë si në Shqipëri dhe veçanërisht jashtë vendit, për të lehtësuar bashkëpunimin dhe për të tërhequr (në rast nevoje) në një afat të shkurtër, ose më të gjatë, të ekspertizës në fusha të specializuara.

Mjekët e Diasporës mund të na ndihmojnë

Përgjithësisht mjekët e larguar nga vendi nuk kanë dëshirë të kthehen në Shqipëri, por vendi ynë mund të rrisë përfitimet nga nxitja e bashkëpunimit e mjekëve të diasporës me institucionet shëndetësore në Shqipëri.

Sipas sondazhit online, mundësi konkrete bashkëpunimi kanë pasur vetëm 11.5% e mjekëve jashtë vendit. Kur bashkëpunimi ka ndodhur, ka qenë sporadik dhe kryesisht e iniciuar nga mjekët emigrantë.

Format e bashkëpunimi përfshin konsulenca mjekësore, studime dhe punime të përbashkëta shkencore, pjesëmarrje në konferenca dhe seminare, leksione, të ftuar, praktika mjekësore dhe intervista në media (kjo e fundit sidomos gjatë periudhës së Covid-19).

E megjithatë, pothuajse 60% e të anketuarve thonë se “dëshirojnë të bashkëpunojnë” me kujdesin shëndetësor, institucionet dhe nismat shkencore në Shqipëri dhe vetëm 23% thonë “jo”, teksa 17% nuk japin përgjigje për këtë pyetje.

Problemi shihet te vullneti reciprok, që mungon nga pala shqiptare. “Unë nuk do të kërkoja asnjë kompensim monetar. Do të isha i lumtur nëse lind ndonjë mundësi bashkëpunimi”, thotë Mirlinda, mjeke e larguar në SHBA.

“Ne jemi të gatshëm të bashkëpunojmë, por nuk jemi të sigurt nëse ekziston i njëjti vullnet në Shqipëri. E vizitoj Shqipërinë të paktën dy herë në vit, kam babain, të afërmit dhe miqtë atje. Unë njoh kolegë që punojnë në kardiologji, por nuk kam dëgjuar për ndonjë nismë”, – pohoi Albani, mjek i larguar në Zvicër.

Albani e sheh bashkëpunimin jo vetëm të njëanshëm, përkundrazi, ai e sheh bashkëpunimin si një shkëmbim përvojash nga të dyja palët. “Ndoshta kolegët shqiptarë mund vijnë në klinikat tona në Zvicër dhe të ndjekin kurse trajnimi ose specializimi.

Nga ana tjetër, ne gjithashtu mund të zhvillojmë përvojat tona. Këtu mjekët dhe kolegët janë të gatshëm për të shkuar dhe për të ndihmuar njerëzit në nevojë, ata që nuk kanë burime financiare për trajtimin dhe kanë nevojë.

Nëse ka infrastruktura të përshtatshme në Shqipëri ka kirurgë dhe kardiologë që mund të vijnë disa herë në vit për operacione dhe për të bashkëpunuar me kolegë nga Shqipëria.

Një mjek shqiptar me famë ndërkombëtare në Zvicër ka krijuar një skemë bashkëpunimi dhe viziton shpesh Prishtinën. Kohët e fundit, ai ka kryer një lloj operacioni të rrallë atje. Ky është një shembull, një nga format e mundshme të bashkëpunimit.” pohon Albani.|

Marrë nga Monitor.al

ilir gëdëshi russell king amarildo Çeka

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet