LIVE UPDATES
Ekonomi

Banka e Shqipërisë: Investimet e huaja po diversifikohen, perspektivat janë pozitive

Sipas saj, pasuritë e paluajtshme po japin një kontribut në rritje vitet e fundit, megjithëse nuk ekzistojnë të dhëna të detajuara për origjinën dhe tipologjinë e investitorëve.

30 Tetor 2022, 07:28 Nga I.A
Banka e Shqipërisë: Investimet e huaja po diversifikohen, perspektivat
Banka e Shqipërisë

TIRANË- Banka e Shqipërisë vlerëson se Investimet e Huaja Direkte në vitet e fundit po shfaqin tendencë pozitive, jo vetëm në rritjen e vlerës, por edhe në diversifikimin sipas sektorëve dhe vendeve të origjinës së investitorëve.

Sipas saj, pasuritë e paluajtshme po japin një kontribut në rritje vitet e fundit, megjithëse nuk ekzistojnë të dhëna të detajuara për origjinën dhe tipologjinë e investitorëve.

Banka e Shqipërisë vlerëson se perspektivat e investimeve të huaja mbeten pozitive.

Sipas saj, prania e burimeve të shumta energjetike dhe të naftës dhe koniunktura e favorshme e këtyre çmimeve në tregun botëror pritet të mbështetin rritjen e qëndrueshme në këta sektorë, ndërsa paralelisht, ndërmarrja e projekteve të mëdha të infrastrukturës pritet të kontribuojë në rritjen e IHD-ve në horizontin afatmesëm.

Të dhënat e bilancit të pagesave tregojnë se deri tani, Investimet e Huaja Direkte po shënojnë vlera rekord. Në analizën tuaj, cilat janë burimet dhe sektorët kryesorë që po mbështesin rritjen e Investimeve të Huaja Direkte?

Investimet e Huaja Direkte (IHD), të para si një injeksion kapitali, njohurie dhe teknologjie, janë një promotor i rëndësishëm i zhvillimit ekonomik, veçanërisht për vende në zhvillim si Shqipëria.

Gjatë dekadës së fundit, Shqipëria ka tërhequr vëllime në rritje të Investimeve të Huaja Direkte, të cilat në raport ndaj PBB-së qëndrojnë aktualisht rreth nivelit 8.1%. Ky raport ka qenë gjithashtu i lartë në krahasim me homologët rajonalë.

Ecuria në kohë e IHD-ve ka shfaqur disa tipare pozitive. Përpos trendit rritës, ajo ka shfaqur diversifikim në rritje si në aspektin sektorial dhe në atë gjeografik të vendeve të origjinës. Kështu, sektorëve tradicionalë të viteve 2000 si financa dhe telekomunikacioni, u janë shtuar edhe sektorët e industrisë nxjerrëse, energjisë, pasurisë së paluajtshme, e të tjera.

Rritja e IHD-ve në sektorët e tregtueshëm ka kontribuar në rritjen e fuqisë eksportuese të vendit dhe në ndërlidhjen e tij me projekte madhore (sikurse Gazsjellësi Trans-Adriatik). Në të njëjtën kohë, harta gjeografike e IHD-ve është zgjeruar për të përfshirë Zvicrën, Holandën, Kanadanë e të tjera, krahas partnerëve tradicionalë si Italia, Greqia e Turqia.

Aktualisht, stoku i Investimeve të Huaja Direkte në vend është 10.3 miliardë euro, ku peshën më të madhe e zënë IHD-të në sektorët e energjisë, naftës, aktiviteteve financiare dhe telekomunikacioni.

Rritja e Investimeve të Huaja Direkte u përshpejtua në tremujorin e fundit 2021 dhe gjashtëmujorin e parë të vitit 2022, ku vëllimi i IHD-ve hyrëse u rrit me 35% në terma vjetorë.

Kjo ecuri pasqyron, në masën më të madhe, shtimin e flukseve hyrëse në sektorin e pasurive të paluajtshme, ndonëse kontribute pozitive – por më të ulëta – dhanë edhe sektori energjetik, ai i naftës dhe industrisë përpunuese.

Pas investimeve të mëdha në infrastrukturën e transportit të energjisë të gazsjellësit Trans-Adriatik gjatë vitit 2016-2018, kontributi i sektorit energjetik u ngadalësua në vitet në vijim. Por, në gjysmën e parë të këtij viti, flukset e këtij sektori u gjallëruan sërish, në formën e fitimeve të riinvestuara. Në të njëjtën formë, kanë shënuar rritje dhe IHD-të e sektorëve të tjerë.

Duke njohur rolin pozitiv që Investimet e Huaja Direkte luajnë në zhvillimin ekonomik, politikat ekonomike duhet të synojnë tërheqjen e tyre për të nxitur përhapjen e teknologjisë dhe njohurive të reja, për të nxitur dhe për të diversifikuar eksportet dhe për të krijuar vende pune.

Në vitet e fundit, janë rritur ndjeshëm investimet e huaja në sektorin e pasurive të paluajtshme. Si mund të shpjegohet kjo rritje dhe cila është tipologjia e subjekteve / individëve që shfaqin interes për të investuar në prona në Shqipëri?

Është e vërtetë që sektori i pasurive të paluajtshme ka tërhequr flukse në rritje të Investimeve të Huaja Direkte. Ky trend i nisur prej vitit 2018, u ndërpre përkohësisht në periudhën e pandemisë 2020, duke nisur përsëri vitin e shkuar.

Në gjysmën e parë të vitit 2022, IHD-të në sektorin e pasurive të paluajtshme u rritën me 79%, duke dhënë një kontribut prej 13.4 pikë përqindjeje në rritjen totale. Aktualisht, ato përfaqësojnë rreth 22% të flukseve hyrëse të IHD-ve totale.

Të dhëna mbi tipologjinë e subjekteve, apo edhe individëve jorezidentë, të cilët janë të interesuar për të investuar në prona në Shqipëri, janë të padisponueshme. Megjithatë, të dhënat anekdotike sugjerojnë se blerës potencialë janë kryesisht nga Kosova dhe Italia, ku këtu përfshihen edhe persona me origjinë shqiptare.

Si i vlerësoni perspektivat e përgjithshme dhe sektoriale të IHD-ve në Shqipëri në të ardhmen e afërt, duke marrë në konsideratë edhe zhvillimet makroekonomike të lidhura me inflacionin e lartë dhe pasigurinë energjetike?

Në opinionin tonë, perspektivat për rritjen e Investimeve të Huaja Direkte janë pozitive, ndonëse konteksti aktual gjeopolitik mbetet i vështirë, ndërsa ai makroekonomik, sfidues. Pritjet tona për një rritje të qëndrueshme të IHD-ve në vijim faktorizojnë potencialin ekonomik të vendit, avantazhin e tij gjeografik, kostot e punës konkurruese, si dhe perspektivën për anëtarësimin në Bashkimin Europian.

Në terma të shpërndarjes së rritjes së IHD-ve, prania e burimeve të shumta energjetike dhe të naftës dhe koniunktura e favorshme e këtyre çmimeve në tregun botëror pritet të mbështetin rritjen e qëndrueshme të IHD-ve në këta sektorë. Paralelisht me to, ndërmarrja e projekteve të mëdha të infrastrukturës pritet të kontribuojë në rritjen e IHD-ve në horizontin afatmesëm.

Në një këndvështrim më afatgjatë, tendencat globale drejt shkurtimit të zinxhirëve të prodhimit dhe të tregtimit mund të krijojë mundësi të reja për tërheqjen e investimeve të huaja drejt Shqipërisë.

Në këtë kontekst, këmbëngulja në zbatimin e reformave strukturore, të cilat përmirësojnë mjedisin e të bërit biznes, thjeshtojnë politikat tatimore dhe përmirësojnë aksesin në financë, marrin rëndësi primare për të krijuar një mjedis frytdhënës për rritjen e Investimeve të Huaja Direkte.

Marrë nga Monitor

banka e shqipërisë

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj