6 interperlanca në Kuvend/ Seanca plenare nis me një minutë heshtje për vrasjen e efektivit në Korçë
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
E rëndë në Maliq/ Vritet polici gjatë operacionit për kapjen e një personi të kërkim, plagoset dhe nj&eu...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
Skandale lidhur me shprehjet e gjestet ekstremiste të djathta dhe nacionaliste janë pothuajse në rend të ditës në vendin më të ri anëtar të BE-së, në Kroaci. Këto rrallëherë shkaktojnë indinjatë në opnionin publik. Madje edhe pasi portieri i kombëtare gjermane i ekipit të Bajernit të Mynihut, Manuel Neuer, duke kaluar pushimet në bregdetin kroat të Adriatikut këndoi duke u krenuar me shokët kroat një këngë skandaloze nacionaliste, mediet në Kroaci shprehën habi, se përse kjo shkaktoi një valë të madhe indinjate në Gjermani. “Mediet gjermane iu vërsulën brutalisht Manuel Neuerit “, kritikon p.sh, portali i njohur tportal.hr dhe gazeta presitogjoze “Večernji list”.
Çfarë ka ndodhur? Neuer kalonte pushimet tek traineri i tij prej shumë vitesh, Toni Tapalović, i cili ka një rezidencë në Brela të Dalmacisë qendrore. Gjatë një ekskursioni të shoqëruar me pije e këngë për në ishullin Šipan, Neuer e shokët e tij të shoqëruar me fizarmonikë këndonin bujshëm këngën nacionaliste të rrugës “Lijepa li si” (Ti je e bukur). Në këtë këngë pjesë të vendin fqinj të Kroacisë në Bosnjë-Hercegovinë, ku jetojnë edhe kroatë, që u shkëputën prej luftës civile të Bosnjes (1992-1995) konsideorhen si territor i shtetit kroat.
Pra kemi të bëjmë qartazi me një këngë revizioniste. Njësoj sikur në Gjermani të këndoheshin këngë, që ngrenë pretendime ndaj Alzasës franceze ose territore gjermane të 1945 në Poloni.
Neuer ndërkohë ka kërkuar falje, duke shpjeguar se nuk e ka ditur përmbajtjen e knëngës. „Strofat e tekstit Neuer i di me sa duket përmendësh”, shpreh habi gazeta lokale “Dubrovački Vjesnik”: “Dihet që Neuer e kupton mirë kroatishten, por e flet pak këtë gjuhë”, shkruan kjo gazetë. Protieri i kombëtares gjermane ka luajtur gjatë me lojtarë kroat si me Ivan Rakitić, Ivica Olić, Mario Mandžukić dhe Ivan Perišić dhe shumë shpesh ka qenë në Kroaci.
Aludime religjoze, nacionaliste dhe fashiste
“Lijepa li si” është këngë e suksesshme e këngëtarit kroat Marko Perković, i cili e quan veten sipas armës që ai ka pasur kur ishte ushtar në luftën e Kroacisë (1991-1995) “Thompson”. Perković është specializuar me këngë me aludime fetare, nacionaliste dhe madje edhe fashiste. Qëkurse Kroacia doli nënkampione bote në futboll para dy vjetësh, kënga e tij “Lijepa li si” është si një himn jozyrtari tifozëve kroat të futbollit. Asokohe futbollistët e njohur kroat pozonin plot krenari me autorin dhe këngëtarin, i cili e priti ekipin me muzikën e tij kur mbërritën në Zagreb pas Kampionatit Botëror.
Krahas kishës katolike të fuqishme dhe mjaft konservatore si dhe krahut të fortë të djathtë politik në Kroaci, skena e futbollit edhe sot e kësaj dite mbetet një bastion i qendrimeve ekstremiste dhe nënçmuese ndaj njeriut.
Josip Simunic Fussball Kroatien-Island 19.11.13 (picture alliance/AP Photo)
Mario Mandžukić 2012 në stadium pasi shënoi gol në mënyrë simbolike përshëndeti gjeneralët Ante Gotovina dhe Mladen Markac, të cilët asokohe ndodheshin në tribunalit e krimeve të luftës në Hagë. Një vit më pas lojtari i kombëtares Josip Šimunić pas kualifikimit për në Kampionatin Botëror mori mikrofonin në stadium dhe në shkëmbim me tifozerinë brohoriste përshëndetjen fashiste “Za dom – spremni!” (Për atdheun – gati!).
Shumica e skandaleve janë minimizuar prej politikës dhe medias në Kroaci – e kësisoj ato janë pranuar. Pikërisht përshëndetja “Za dom – spremni”, që aleatët e Hitlerit fashistët (Ustashët) e kanë përdorur në Luftën e Dytë Botërore, është Kroaci një temë debati prej dekadash. Ish-presidentja Kolinda Grabar- Kitarovic u lëkund për ta pranuar, që kjo përshëndetje të legalizohej si „fare normale”, popr më vonë ajo u tërhoq duke kërkuar falje.
Një përshëndetje fashiste
Gjykata Kushtetuese e Kroacisë në mënyrë të përsëritur shprehjen “Za dom – spremni” e ka shpallur antikushtetuese duke e ndaluar përdorimin e saj. Por Gjykata supreme për kundravajtje vendosi të kundërten muajin e kaluar, duke argumentuar, që përshëndetja e diskutueshme në fillim të këngës së Thomspon “Bojna Čavoglave” (Batailioni Cavoglave) nuk paraqet problem.
Në Kroaci madje edhe politika e qendrës në shtetin e BE-së e toleron minimizimin përgjegjësinë e shtetit të Ustashëve, që ka vrarë në kampe përqendrimi si në Jasenovac rreth 100.000 serbë, hebrej, sinti e romë si dhe të burgosur politik. Këtu nuk kemi të bëjmë me një diskutim akademik, por me një diskurs shoqëror, që nxit vazhdimisht situata të rrezikshme politike.
Vitin e kaluar në qershor tifozët e ekipit të Dinamos së Zagrebit,
“Bad Blue Boys”, publikisht shpalosën një parrullë, në të cilën shpalleshin përdhunime ndaj grave e fëmijëve serbë. Ditë më pas po ashtu në Zagreb u shfaq në anglisht një grafit me përmbajtjen “Serbian Family Tree”: Në degët e kësaj peme skandaloze „gjenealogjike” tregoheshin njerëz të varur.
Sprehja “Ubi Srbina!” (Vrit serbët) kumbon jo rrallë nëpër stadiumet kroate të futbollit. Ose ajo spërkatet si grafit nëpër muret e ndërtesave. Rivaliteti vazhdueshëm me serbët, që kulmoi (1991-1995) në luftë civile, është krahas minimizimit të së shkuarësh fashiste forca kryesore nxitëse e nacionalizmit dhe fashizmit.
Zhvendosja e herë pas hershme e kufijve të asaj që mund të thuhet ose jo bën që edhe vet pjesë nga politika e qendrës të influencojë në nxitjen e imazhit të armikut. Madje ç’është më e keqja një imazh i tillë përforocohet. Një analizë me librat shkollorë aktualë të Kroacisë dhe Serbisë nxorri në pah, që nxënësit ende vazhdojnë të indoktrinohen me stereotipet si në kohën e luftrave të viteve 1990.
Në këtë kontekst pozicionet kombëtare heroizohen pa asnjë kritikë – dhe demonizohet gjoja armiku i përhershëm. Pikërisht kjo mënyrë e vazhdueshme e proklamimit nacionalist i shtroi rrugën më 1990 luftës në Jugosllavi.
Marrë nga DW
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
TIRANË- Në errësirën e natës së 17 Majit, rruspat e barbarisë i morën shpirtin Teatrit të Kombit duke mos përfillur as vullnetin e artistëve, qytetarëve, p...
Java e kaluar ishte e ngjeshur me ngjarje politike. Zëdhënësit e Qametit baltosen pa të drejtë projektin e rrugës Milot-Fier duke i hyrë në hak qeverisë që stër...
Situata në Kosovë dhe ajo në Serbi është më pak e favorshme për arritjen e një marrëveshjeje finale në dialogun i cili po zhvillohet me lehtësimin e BE-së. Madj...
Që në qytetin e Srebrenicës para 25 vjetësh është kryer gjenocid, është e pamohueshme. Disa vendime të gjykatave ndërkombëtare e kanë bërë të qartë këtë. Megjit...
Ndërsa nisi zyrtarisht ndryshimet kushtetuese në Komisionin e Ligjeve, dje Edi Rama bëri gabimet që nuk i ka bërë kurrë më parë si politikan. Të paktën jo publi...
Nuk është çështje teknike, as listash të hapura, ajo që ndodhi sot. Edi Rama, me besnikët e verbër në Parlament dhe me llumin që mbeti pasi opozita iku n...
Mungesa e studimeve progfesionale dhe sistematike mbi historinë tonë, ka lënë vend për spekullime nga “historianë” amatorë apo kureshtarë ambulantë, disa prej t...
SERBI– Presidenti serb Aleksandar Vuçiq që të mërkurën (08.07) pasdite, kur iu drejtua qytetarëve të Serbisë, e dinte se kush do të jetë fajtori, nëse sh...
Një debat që duhet të ishte sa kulturor po aq edhe historik, ai se dy shkrimtarë të njohur shqiptarë kanë bashkëpunuar me shërbimet e huaja sekrete dhe janë pag...
Brezit të rritur para viteve 90-të, i kujtohet mirë një film i Kinostudios “Shqipëria e Re” me titull “Detyrë e Posaçme”. Me nota të larta i thureshin la...
