LIVE UPDATES
Bota

Kthesë në politikën e jashtme të Turqisë

23 Janar 2021, 11:16 Nga DOSJA

TURQI– “Një sinjal i mirë për stabilitetin në të gjithë rajonin”: Kështu e vlerësoi ministri i Jashtëm gjerman, Heiko Maas rezultatin e takimit me homologun turk, Mevlüt Cavusoglu në Ankara. Edhe Cavusoglu u tregua i kënaqur. Bisedimet u zhvilluan në një “atmosferë positive”, tha ai. Në qendër të bisedimeve ishte konflikti për rezervat e gazit në Mesdheun lindor. Që nga zbulimi i tyre në Detin Mesdhe Turqia dhe anëtaret e BE, Greqia dhe Qiproja grinden, të dyja palët ngrenë pretendimin për zonat detare. Vitin e kaluar konflikti për pak u shkallëzua në konflikt ushtarak.

Tek zhvillimi i fundit, krahas gjendjes së vështirë të ekonomisë turke, duhet të ketë çuar edhe ndryshimi i pushtetit në Uashington, është e mendimit, Hürcan Aslı Aksoy, zëvendësdrejtuese e Qendrës për Studimet e Aplikuara Turke, CATS në Fondacionin Gjerman, Shkenca dhe Politika. „Administrata e ardhshme e Bidenit do të punojë më fort me BE, dhe Erdogan dëshiron në këtë afrim që të jetë në anën e duhur”, thotë ajo për DW.

Türkei Heiko Maas und Mevlut CavusogluHeiko Maas dhe Mevlut Cavusoglu

“Turqia ka nevojë sërish për aleatë”

Mund të jetë ky mendim që e ka bërë qeverinë në Ankara të rishikojë politikën e saj në Lindjen e Afërt. Turqia është në masë të madhe e izoluar në Lindjen e Afërt, thotë Aksoy, duke iu referuar kështu konflikteve në Mesdheun lindor, Kaukazin jugor, Sirinë dhe Libinë. “Turqia ka nevojë sërish për aleatë, për të ruajtur ato që Erdogani ia paraqet popullit turk si suksese gjeostrategjike dhe gjeoekonomike. Në ndërrimin e tanishëm të kursit luajnë rol edhe faktorë të brendshëm politikë.

Nga pikëpamja turke kanë ndodhur ndryshime të rëndësishme së fundmi në Gadishullin Arabik. Aty në fillim të vitit, Katari, partneri më i ngushtë i Ankarasë në rajon, si edhe Arabia Saudite, e partneri i saj, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreini dhe Egjiptit i dhanë dorën njëri-tjetrit. Këtij i parapriu bojkotimi më shumë se tre vjet i Katarit nga ana e Arabisë Saudite dhe partnerëve të mbretërisë. Për Turqinë, që e kishte mbështetur Katarin në kohën e bojkotit të Arabisë Saudite, kjo do të thotë ridimensionim i marrëdhënieve me të dyja palët. Një hap me shanse, por edhe me rreziqe.

Pajtim në vend të diferencave?

Parimisht Turqia e përshëndet pajtimin në Gjirin Persik. “Përmes tij shpresohet të ketë avantazhe diplomatike si për Turqinë edhe për vendet e Gjirit”, thotë Aksoy. “Afrimi mes Katarit dhe Arabisë Saudite mund të kontribuojë që marrëdhëniet politike mes Turqisë dhe Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara si edhe Egjiptit të hyjnë në rrugën e përmirësimit dhe të tejkalohet izolimi i saj. Katari mund të luajë rol ndërmjetësues.”

Vërtet Katari ka sinjalizuar gatishmëri për këtë. Megjithatë afrimi i qëndrueshëm mes Turqisë dhe vendeve të Gjirit do të kërkojë kompromise nga të dyja palët. Kështu qeveria në Ankara është akoma e zemëruar me vrasjen e gazetarit saudit Jamal al-Khashogi nga nëpunësit sauditë në tetor të vitit 2018 në ambasadën saudite në Stamboll.

Türkei Istanbul - Recep Tayyip Erdogan bei RallyErdogan u drejtohet protestuesve në protestën kundër vrasjes së palestinezëve në kufirin e Gazës, 18 maj 2018

Arabia Saudite dhe partnerët e saj janë të pakënaqur me marrëdhëniet e ngushta të Turqisë dhe Katarit me Vëllazërinë Myslimane. Me axhendën e tyre religjioze-revolucionaze ata në Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara dhe Egjip konsiderohen si organizatë terroriste. Për këtë arsye Arabia Saudite zhvillon kundër Turqisë një bojkot ekonomik jo të deklaruar zyrtarisht.

Konfrontim me Libinë

Të dyja palët duhet të lëvizin nga pozicionet e tyre edhe në lidhje me një vend tjetër. Libinë. Turqia mbështet aty qeverinë e unitetit të Fajis-al-Saradxhit. Qeveria e tij është e varur edhe nga votat e aktorëve islamistë, edhe të Vëllazërisë Myslimane. Edhe për këtë arsye Arabia Saudite dhe aleatët e saj qëndrojnë në anën e gjeneralit Kalifa Haftarit, trupat e qeverisë në ekzil të tij qëndrojnë në Tobruk.

Nëse Turqia dhe Arabia Saudite afrohen me njëra-tjetrën, këtë e bëjnë në një fazë të pasigurisë në politikën e jashtme. Ende nuk dihet, se cilin kurs do të ndjekë presidenti Biden kundrejt Arabisë Saudite. Në fushatën zgjedhore, Biden u shpreh mjaft kritik ndaj mbretërisë.

Türkei Protesten gegen Eröffnung der US-Botschaft in JerusalemProtesta në Turqi kundër hapjes së ambasadës amerikane në Jeruzalem

Tone të reja kundrejt Izraelit

Edhe me Izraelin, Turqia synon një ndryshim në marrëdhënie pas vitesh tensionimi. Në të shkuarën Erdogani e ka përsëritur distancimin e tij nga Izraeli. Kur presidenti Trump në vitin 2017 deklaroi, se SHBA do ta njohë Jeruzalemin si kryeqytet të Izraelit, Erdogani reagoi me ashpërsi. “Ne do të vëmë në lëvizje të gjithë botën islame”, deklaroi ai në një samit të posaçëm të Organizatës për Bashkëpunimin Islamik në Stamboll. Si reagim pas përplasjeve vdekjeprurëse të forcave izraelite me demonstruesit palestinezë, Turqia tërhoqi ambasadorin e saj.

Dhe kur në verë po ravijëzohej afrimi i Izraelit me Emiratet e Bashkuara, Erdogani kërcënoi me ndërprerjen e marrëdhënieve diplomatike me Emirtatet. Kur Maroku në dhjetor deklaroi, se do të njohë Izraelin si shtet, ministri i Jashtëm turk, Cavusoglu u mjaftua vetëm me pohimin, se afrimi nuk duhet të shkojë në disfavor të palestinezëve.

Ende Izraeli reagon i përmbajtur ndaj sinjaleve turke të afrimit. Parimisht ka një gatishmëri për ridimensionimin e marrëdhënieve dypalëshe, thotë politologu Hay Eytan Cohen Janarcak nga Instituti i Jeruzalemit për Strategjinë dhe Politikën për revistën A-Monitor. Për këtë duhet të plotësohen tre kushte: “Izraeli dëshiron kthimin e ambasadorit turk, që Turqia të mos mbështesë më Hamasin, dhe që Erdogani të mos lëshojë më deklarata armiqësore kundër Izraelit.”

Marrë nga DW

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota erdogan politika e jashtme turke turqi erdogan politika e jashtme turke turqi

Sondazh

Poll

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi