Tronditen konservatorët! Laburistët sigurojnë qeverisjen pas 14 vitesh, Sunak dorëzon postin dhe lajmëron dorëheqjen si kreu i Konservatorëve

rishi sunak

BRITANI- Rishi Sunak nuk është më Kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar, pasi zyrtarisht i ka paraqitur dorëheqjen Mbretit gjatë një takimi në Pallatin Buckingham.

“Deputeti i drejtë i nderuar Rishi Sunak pati një audiencë të Mbretit këtë mëngjes dhe dha dorëheqjen e tij si Kryeministër dhe Zoti i Parë i Thesarit, gjë që Madhëria e Tij me mirësjellje e pranoi,” tha Buckingham Palace në një deklaratë.

Sunak u fotografua së bashku me gruan e tij, Akshata Murty, duke u larguar nga Buckingham Palace. Kryeministri i ardhshëm Keir Starmer do të takohet më pas me Mbretin dhe do të marrë zyrtarisht pushtetin.

rishi sunak

BRITANI- Kryeministri i Britanisë Rishi Sunak iu drejtua publikut britanik jashtë Downing Street për të shënuar fundin e kohës së tij në detyrë. Sunak ka konfirmuar gjatë fjalimit të tij se do të japë dorëheqjen si lider i Partisë Konservatore, pas një rezultati të fshirjes së partisë në zgjedhjet e mbrëmshme. Ai shtoi se kjo nuk do të bëhet menjëherë, por pasi të jetë vendosur një zëvendësim. 

"Pas këtij rezultati, unë do të largohem si lider i partisë, jo menjëherë, por pasi të jenë vendosur marrëveshjet formale për zgjedhjen e pasuesit tim.", tha Sunak.

Ai shton se është e rëndësishme që Partia Konservatore të rindërtohet për të qenë një opozitë efektive. Ish-kryeministri renditi disa nga arritjet e tij, duke përfshirë rënien e inflacionit dhe udhëheqjen e përpjekjeve globale për të mbështetur Ukrainën në luftën e saj me Rusinë.

liz truss

BRITANI- Ish-kryeministrja britanike Liz Truss ka pësuar një tjetër poshtërim të paprecedentë, duke humbur vendin e saj dhe duke u larguar nga parlamenti britanik më pak se dy vjet pasi ajo udhëhoqi vendin.

Truss ishte kryeministre për vetëm gjashtë javë, mandati më i shkurtër në historinë britanike. Premiera e saj u shemb pasi një plan financiar tronditi tregjet dhe investitorët dhe shkaktoi rënien e vlerës së paundit.

Ajo refuzoi të fliste pas humbjes së saj, duke u larguar nga skena me kolegët e saj kandidatë, duke u përpjekur të ruante një pamje të çeliktë në fytyrën e saj. Truss mori 11,217 vota në Norfolk në jugperëndim kundrejt 11,847 votave të Laburistëve.

Humbja e saj është një nga momentet më tronditëse në historinë e gjatë të zgjedhjeve britanike. Ajo tejkalon momentin e famshëm në vitin 1997 kur Sekretari i Mbrojtjes Michael Portillo humbi vendin e tij, edhe ndër parashikimet më të këqija për konservatorët, pak e imagjinonin se Truss mund të mposhtej në kasafortën e saj dikur ultra të sigurt konservatore.

Rishi Sunak kishte kërkuar të distanconte konservatorët nga mandati i Truss, por ajo megjithatë përfaqësoi partinë në vendin që mban që nga viti 2010. Ajo tani bëhet fytyra e kolapsit të konservatorëve, në një natë të paprecedentë që pa partinë në pushtet të refuzuar tërësisht nga elektorati.

downing street

BRITANI- Fundi është afër për qëndrimin e Rishi Sunak në Downing Street 10 dhe mandatin e Jeremy Hunt në numrin 11.

Një furgon dhe kamion i bardhë janë parë në Downing Street, me sa duket për të ndihmuar kryeministrin në largim dhe kancelarin të largohen.

Kjo mund të jetë gjithashtu një shenjë e ndryshimit që ndodh në Downing Street përpara mbërritjes së kryeministrit të ardhshëm Keir Starmer.

keir starmer, rishi sunak

BRITANI- Partia Laburiste ka arritur fitore bindëse në zgjedhjet parlamentare në Britani të Madhe të premten, duke i dhënë fund qeverisjes 14-vjeçare nga Partia Konservatore.

Laburistët e qendrës së majtë i kanë fituar shumicën dërrmuese të ulëseve në Parlamentin britanik, që përbëhet prej 650 vendesh, ndërsa Partia Konservatore e Rishi Sunakut e ka pësuar disfatën më të rëndë në historinë e vet.

Mëngjesin e së premtes, Keir Starmer u zotua se do të sjellë ndryshime në Britani si kryeministri i ardhshëm i vendit. Sunak e pranoi humbjen më herët dhe tha se i ka telefonuar Starmerit për ta uruar për fitoren.

Starmer tha gjatë një fjalimi mëngjesin e së premtes se “ndryshimi fillon tani”.

“Ne kemi thënë se do t’i japim fund kësaj rrëmuje, dhe do ta bëjmë; ne kemi thënë se do t’ia nisim nga e para, dhe e kemi bërë. Sot, ne e fillojmë kapitullin e ri, e nisim punën e ndryshimeve, misionin e një ripërtërirje kombëtare dhe fillimin e ndërtimit të vendit tonë”, tha Starmer.

Ndërkohë, Sunak e mori përgjegjësinë për disfatën e partisë së tij dhe kërkoi falje.

“Ka shumë gjëra nga të cilat duhet të mësojmë dhe për të cilat duhet të reflektojmë dhe unë e marr përgjegjësinë për humbjen”, tha ai.

Përderisa Britania e ka shmangur trendin e kthimit nga e djathta që është parë së fundi në Evropë, përfshirë në Francë dhe në Itali, shumë prej rrymave të njëjta populiste paraqiten në Britani. Udhëheqësi i Reform UK, Nigel Farage, bëri fushatë me mesazhe kundër emigrantëve dhe mori një pjesë të mbështetësve nga konservatorët, të cilët pritej të përballeshin me zhgënjim.

Farage u bë deputet për herë të parë, pasi partia e tij i fitoi katër ulëse në Parlament në zgjedhjet e 4 korrikut. Britania ka përjetuar disa vite të trazuara – pjesërisht për fajin e konservatorëve – që kanë shkaktuar pesimizëm në mesin e shumë votuesve për të ardhmen e vendit të tyre.

Dalja e Mbretërisë së Bashkuar nga Bashkimi Evropian, pasuar nga pandemia e COVID-19 dhe pushtimi rus i Ukrainës i dhanë goditje të rënda ekonomisë, ndërsa festat që shpërfillën rregullat e izolimit, të organizuara nga kryeministri i atëhershëm Boris Johnson dhe stafi i tij, shkaktuan zemërim të gjerë.

Pasardhësja e Johnsonit, Liz Truss, tronditi ekonominë edhe më tej me një pako shkurtimesh drastike të taksave, dhe qëndroi vetëm 49 ditë në detyrë. Sunak, i cili e zëvendësoi Trussin, më pak se dy vjet më parë, shpalli zgjedhjet e 4 korrikut pavarësisht sondazheve që parashihnin humbje të partisë së tij. Analistët vlerësuan se ai e pa arritjen e disa sukseseve në ekonomi - sikurse rënia e inflacionit dhe rritja ekonomike - si momentin më të mirë për të çuar vendin në zgjedhje.

Sunak do t'ia paraqesë zyrtarisht dorëheqjen mbretit sot pasdite. Starmer, si udhëheqës i partisë fituese, do të takohet më pas me mbretin, i cili do t'i kërkojë atij ta formojë një Qeveri. Më pas, kryeministri i ardhshëm zakonisht shkon në Downing Street për ta mbajtur një fjalim para publikut.

Gjatë ditëve në vijim, udhëheqësi i ri do ta fillojë emërimin e ministrave të Qeverisë, duke filluar nga postet e larta dhe duke kaluar në role me më pak përgjegjësi. Parlamenti pritet ta rinisë punën më 9 korrik. Kryetari i Dhomës së Ulët të Parlamentit do të zgjidhet nga radhët e deputetëve të Parlamentit. Secili deputet më pas do ta bëjë betimin për besnikëri ndaj mbretit ose do ta bëjë një pohim solemn (deklarim se do ta thotë të vërtetën). Kjo procedurë zakonisht zgjat disa ditë.

Hapja e Parlamentit dhe Fjalimi i Mbretit, që përcakton programin e legjislacionit të Qeverisë për seancën parlamentare, priten më 17 korrik, megjithëse kjo datë mund të ndryshohet nga Qeveria e ardhshme./REL

keir starmer

BRITANI- Pak ditë para zgjedhjeve dhe sigurimit tashmë të fitores së laburistëve dhe postit si kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer deklaroi se partia e tij do të rifillojë përpunimin e kërkesave për azil për njerëzit që kanë mbërritur më parë në Mbretërinë e Bashkuar ilegalisht.

Sipas një ligji të miratuar në korrik të vitit të kaluar, dhjetëra mijëra njerëz të tillë, përfshirë ata që mbërritën me varka të vogla, janë të bllokuar nga fitimi i statusit të refugjatit. Ministrat konservatorë thanë se planifikojnë t'i largojnë ata nga Britania e Madhe, qoftë sipas skemës së Ruandës ose në vende të tjera.

Udhëheqësi laburist tha se politika e zgjedhur nga rivalët e tij ishte provuar të ishte e kundërta absolute e një pengese për kalimin e emigrantëve me varka. Konservatorët e kanë cilësuar qëndrimin e laburistëve një "amnisti" për emigrantët e paligjshëm.

Akti i Migracionit të Paligjshëm i qeverisë parandaloi që nga viti i kaluar 50,000 të ardhur në Mbretërinë e Bashkuar t'u jepej statusi i refugjatit. Në teori, ato supozohet të largohen nga Mbretëria e Bashkuar kur të hyjnë në fuqi pjesë të caktuara të aktit. Por kritikët thonë se legjislacioni i ka lënë ata "në harresë" sepse shumë prej tyre nuk mund të kthehen ligjërisht në vendin e tyre të origjinës, ndërkohë që skema e qeverisë për të dërguar azilkërkuesit në Ruanda nuk është në funksion .

Duke folur për BBC Breakfast, Sir Keir tha rreth një javë më parë se nëse del fitues në zgjedhjet e përgjithshme, laburistët do të lejojnë që të ardhurit e paligjshëm të marrin në konsideratë kërkesat për azil.

“Për vite me radhë, sistemi në këtë vend ka funksionuar mbi bazën që nëse dikush kërkon azil, ai procedohet”, tha ai.

"A mendon dikush seriozisht se mospërpunimi i pretendimeve, kur tani shifrat rekord po vijnë nëpër Kanal, po funksionon si një pengesë?"

Laburistët planifikojnë të heqin dorë nga skema e qeverisë së Ruandës, duke argumentuar se ajo do të dështonte në qëllimin e saj për të penguar njerëzit që të kalojnë Kanalin Anglez me varka të vogla.

Sir Keir shtoi: "Unë nuk e pranoj se e vetmja përgjigje për këtë enigmë është ajo që bëjmë kur njerëzit kanë ardhur. Vetëm sepse qeveria ka humbur kontrollin e kufijve në Kanal, unë nuk jam i përgatitur të marr të njëjtën rrugë".

Partia Laburiste ende nuk ka përcaktuar në detaje se si do të rifillojë aplikimet për ata që kanë mbërritur më parë ilegalisht. Manifesti i saj zgjedhor nuk u angazhua në mënyrë eksplicite për shfuqizimin e Aktit të Migracionit të Paligjshëm, por tha se "ligjet e pazbatueshme" të miratuara nga konservatorët kishin lënë mijëra njerëz në hotelet e financuara nga taksapaguesit në një "mbushje të vazhdueshme" kërkesash.

Shifrat e partisë kanë sugjeruar më parë se pretendimet e bëra përpara zgjedhjeve do të përpunoheshin, me një kuadër të ri që do të rregullonte ato që do të vinin më pas. Kur u vu nën presion për këtë çështje, lideri laburist tha se pretendimet do të përpunohen "megjithëse sistemi që ka vite që ekziston".

Partia beson se mund të jetë në gjendje të rifillojë përpunimin e kërkesave për azil menjëherë sipas një seksioni të aktit. Këshilli i Refugjatëve, një organizatë bamirëse që përfaqëson refugjatët, ka vlerësuar se 73% e njerëzve që kaluan Kanalin vitin e kaluar do të njiheshin si refugjatë nëse kërkesat e tyre do të trajtoheshin.

sara gezdari

BRITANI- E vetmja shqiptare që kandidoi për një vend në parlamentin britanik nga radha e konservatorëve, nuk ka mundur ta sigurojë një mandat deputeteje. 

Sara Gezdari konkurronte në zonën më të pasur të Londrës në Richmond Park ku liberaldemokratët kryesojnë me diferencë të thellë votash. Kandidatja e Liberaldemokratëve, Sarah Olney ka grumbulluar 28.528 vota, ndërsa Gezdari e Konservatorëve 11.373 vota.

rezultatet

Sara Gezdari jeton në Londër prej 11 vjetësh dhe është angazhuar në jetën partiake në radhët e konservatorëve britanikë që prej fillimit! Ajo vjen nga bota e financës dhe turizmit dhe ka pasur shumë poste në projekte dhe iniciativa të ndryshme politike në radhët e kësaj partie që ndodhet prej 14 vjetësh në pushtet.

Sara Gezdari nënë e dy fëmijëve është e bija e Edmond Gezdarit, ish-futbollistit të mirënjohur të ekipit të Tiranës ose ish 17 Nëntorit në vitet 1970-1980! Sara ishte kandidatja e duhur, ndoshta në kohën e gabuar për partinë e gabuar, pasi konservatorët pas 14 vitesh në pushtet pësuan disfatë.

foto ilustruese

BRITANI- Vendimi i Mbretërisë së Bashkuar për t'i dhënë Partisë Laburiste të qendrës së majtë një shumicë parlamentare vjen në të njëjtën kohë që Evropa është gjerësisht në kontrollin e asaj që disa e quajnë një rritje populiste të krahut të djathtë.

Zgjedhjet evropiane të muajit të kaluar panë një numër historik ligjvënësish nga partitë e ekstremit të djathtë të zgjedhur në Parlamentin Evropian. Rezultatet shkaktuan një kaos të tillë sa presidenti francez Emmanuel Macron thirri zgjedhje të parakohshme parlamentare në vendin e tij, raundin e parë të të cilave  fitoi Tubimi Kombëtar i ekstremit të djathtë javën e kaluar.

Një qeveri e përbërë nga figura të ekstremit të djathtë u formua në Holandë këtë javë. Italia udhëhiqet nga lideri më i djathtë që nga sundimi i liderit fashist të kohës së luftës Benito Musolini. Këto fitore elektorale dhe perspektiva e të djathtëve populistë në pushtet nuk është më një surprizë në vendet evropiane.

Ka shumë arsye për këtë rritje të populizmit, shpesh unike për vendet individuale. Por në përgjithësi, një numër vendesh evropiane po vuajnë nga ekonomitë e ngadalta, imigrimi i lartë dhe çmimet më të larta të energjisë, pjesërisht për shkak të nxitjes për zero neto të karbonit. Bashkimi Evropian shpesh fajësohet për vështirësitë kombëtare nga politikanët populistë dhe thith oksigjen në një diskurs kombëtar gjithnjë e më euroskeptik.

Pra, pse Britania, i vetmi vend ku euroskepticizmi çoi në një referendum për anëtarësimin në BE, po e kundërshton këtë prirje të djathtë?

Pavarësisht shkallës së fitores së Laburistëve, është e qartë nga rezultatet se e djathta britanike është larg së qenit "të vdekur". Partia Konservatore, pavarësisht natës së saj zhgënjyese të pamohueshme, është e vendosur të tejkalojë pritshmëritë e një numri sondazhesh të opinionit gjatë fushatës, disa prej të cilave parashikuan se do të fitonte më pak se 100 vende – gjë që do të kishte qenë një humbje vërtet epike.

Një tjetër parti që po i tejkalon pritjet e sondazheve është Reforma në Mbretërinë e Bashkuar të krahut të djathtë populist, i udhëhequr nga plaga afatgjatë e konservatorëve, Nigel Farage, i cili është ndoshta më i njohur këto ditë për miqësinë e tij me ish-presidentin amerikan Donald Trump. Para kësaj, atij iu besua merita që bëri të mundur Brexit-in pas dekadash fushate kundër anëtarësimit të Mbretërisë së Bashkuar në BE.

Suksesi politik i Farage deri më sot ka ardhur i gjithë pa pasur një mandat parlamentar. Tani ai jo vetëm që ka fituar një vend vetë, por do të ketë një grup të vogël kolegësh gati për të hedhur granata në drejtim të liderit laburist Keir Starmer. Ndërsa kjo mund të duket e vogël në krahasim me shumicën treshifrore të Starmer-it, Farage pa dyshim do të ndikojë në debatin mbi drejtimin e ardhshëm të Partisë Konservatore, ndoshta duke e zvarritur atë më tej djathtas.

Është e mundur që ndarja e së djathtës nga Farage e ka ndihmuar Starmerin në rrugën e tij drejt një fitoreje kaq të madhe. Një e çuditshme e politikës britanike është se përqindja e votave që merr një parti nuk përkthehet domosdoshmërisht në vende. Çdo vend vendoset individualisht, fitues është kandidati me më shumë vota, që shpesh është më pak se 50%.

Dhe me performancën e mirë të Reformës në shumë prej vendeve që laburistët fituan, e djathta e fortë jo vetëm që do të jetë e pamundur të injorohet në këtë parlament, por ajo mund të shohë lehtësisht ndikimin e saj të rritet më tej.

Britania vuan nga shumë nga të njëjtat probleme si vendet e tjera evropiane. Nëse Starmer lëkundet si kryeministër, ka të gjitha mundësitë që e djathta popullore të vazhdojë të pushtojë imagjinatën e publikut, siç ka bërë kudo në Evropë./CNN

BRITANI- Laburistët e Keir Starmer janë rikthyer zyrtarisht në pushtet pas 14 vitesh  në Britani, pasi pak para orës 7 të mëngjesit të së premtes ata kaluan pragun e 326 vendeve për të formuar një qeveri të vetëqëndrueshme, me rezultatet e zgjedhjeve që konfirmojnë exit poll-in që u njoftua pak pas qendrat e votimit u mbyllën. Pak pas orës 4 të mëngjesit, lideri laburist Keir Starmer mbërriti në një nga qendrat më të mëdha të votimit në Londër.

“Sonte votuesit kanë folur dhe janë gati për ndryshim. Gjithçka fillon me ju. Ndryshimi fillon në këtë komunitet. Ju votuat dhe është koha që ne të veprojmë”, tha ai.

Starmer tashmë është duke bërë gati gjithçka për kalimin e tij në numrin 10 të Downing Street, rezidencën e kryeministrit, ndërsa orët kalojnë dhe numërimi i votave vazhdon, rezultatet e exit poll-ve konfirmohen solemnisht - diçka që Rishi Sunak e pranoi publikisht, i cili telefonoi pasardhësin e tij, Keir Starmer, për ta uruar atë për postin e tij si kryeministër i ri i Britanisë.

Laburistët arrijnë fitoren historike duke u rikthyer në pushtet pas 14 vjetësh qeverish konservatore. Më i madh se ai i Tony Blair, në vitin 1997, pasi pas pesë kryeministrave konservatorë, Brexit, masave shtrënguese, krizës në fuqinë blerëse dhe përkeqësimit të sistemit shëndetësor publik, konservatorët pësuan një humbje masive, dërrmuese, duke u përballur me pakënaqësinë e popullit britanik. 

Numërimi i votave deri tani tregon se Laburistët kanë fituar 375 vende, Konservatorët 94, Lib Dems 52, 6 secili për Partinë Kombëtare Skoceze dhe Partinë Reforme të Farage.