Takimet në Bruksel/ BE: Kurti Asociacionin, Vuçiç njohjen de-facto të Kosovës! SHBA: Palët të përmbushin detyrimet që dalin nga dialogu

foto nga takimi

SHBA- Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë reaguar pas takimeve që kanë zhvilluar në Bruksel me kryeministrin e Kosovë, Albin Kurti dhe presidentin e Sebisë, Aleksandër Vuçiç

SHBA i ka bërë thirrje Kosovës dhe Serbisë që urgjentisht dhe seriozisht të angazhohen për përmbushjen e detyrimeve që dalin nga dialogu që po zhvillojnë, shkruan Zëri i Amerikës duke cituar një reagim të Departamentit të Shtetit.

“I mirëpresim takimet që janë mbajtur për të avancuar procesin e normalizimit”, thuhet në përgjigjen për Zërin e Amerikës lidhur me takimin e liderëve të Kosovës dhe Serbisë, Albin Kurti dhe Aleksandar Vuçiq, me përfaqësues të BE-së dhe liderët e shteteve anëtare.

“Ne vazhdojmë të mbështesim fuqishëm dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian, si e vetmja mënyrë që do të sigurojë marrëdhëniet e tyre paqësore dhe produktive dhe do të përmbushë aspiratat e tyre për anëtarësim në Union”, thuhet në përgjigjen e Departamentit të Shtetit.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti në deklaratën pas takimit tha se Vuçiç reefuzoi nënshkrimin e marrëveshjes me Kosovën, dhe se ai kishte kërkuar që të pranohet letra shtesë e cila praktikisht anulon tri parimet e Marrëveshjes Themelore. Mbrëmë, treshja evropiane, Scholz, Macron e Meloni, lëshuan një deklaratë të përbashkët pas takimeve që zhvilluan të enjten në Bruksel me Kurtin e Vuçiç , ku i kërkuan Kosovës themelimin e Asociacionit, ndërsa Serbisë njohjen de-fakto të pavarësisë së Kosovës. Pesë vendet e QUINT-it paraqitën të shtunën e javës së kaluar në Prishtinë e Beograd një plan të ri modern, përfshirë draftin e Asociacionit, që ishte edhe pika kryesore e diskutimeve të Kurtit e Vuçiqit me liderët evropianë të enjten në Bruksel.

james ker-lindsay

BRITANI- Profesori britanik i LSE, James Ker-Lindsay, ka folur për procesin e dialogut në mes të Kosovës dhe Serbisë dhe shprehet se propozimin ndërkombëtar për Asociacionin, e sheh si një pikë kthese të mundshme në process.

Sipas tij, nëse Kosova do të bie dakord të themelojë Asociacionin, atëherë kjo do të krijonte një argument dhe hapësirë për ndërkombëtarët që të ushtrojnë hapur presion ndaj Beogradit.

Nëse sigurohet autonomia, mbrojtja për serbët e Kosovës dhe për objektet fetare, atëherë Serbia do të detyrohet të shkojë drejt njohës së pavarësisë, thotë eksperti britanik. 

“Kjo është ajo që po përpiqet të bëjë bashkësia ndërkombëtare. Nëse Kosova pajtohet me këtë, krijon argument për ushtrim më të lehtë të presionit ndaj Beogradit. Nëse sigurohet autonomia, mbrojtja për serbët e Kosovës dhe objektet fetare – është koha që Serbia të pranojë pavarësinë e Kosovës. Është e qartë se kjo nuk mund të arrihet brenda natës. Bëhet fjalë për një proces me faza – i cili duhet të fillojë diku ”, ka thënë Ker-Lindsay për Zërin e Amerikës.

Lindsay e ka shpërndarë tekstin e Zërit të Amerikës edhe në profilin e tij në platformën "X", duke thënë se proceset e paqes shpesh herë kanë të bëjnë me renditjen dhe zhbllokimin e hapave në rendin e duhur. Sipas tij, në Kosovë, krijimi i Asociacionit është një hap vendimtar drejt njohjes eventuale nga Serbia.

“Proceset e paqes shpesh kanë të bëjnë me renditjen. Zhbllokimi i hapave në rendin e duhur. Në Kosovë, krijimi i asociacionit të komunave serbe është një hap vendimtar drejt njohjes eventuale nga Serbia“, ka shtuar ai.

Takimi ne Bruksel

KOSOVË- Udhëheqësit e vendeve më të fuqishme evropiane i kërkuan Kosovës të nisë procedurën për themelimin e Asociacionit të Komunave me shumicë Serbe, ndërsa Serbisë që të njohë de-facto shtetësinë e Kosovës. Kështu thuhet në një deklaratë të përbashkët të presidentit francez Emmanuel Macron, kancelarit gjerman Olaf Scholzdhe kryeministres së Italisë Giorgia Meloni e cila u publikua të premten vonë pas Samitit të BE-së. Thirrja e udhëheqësve evropianë erdhi tas takimeve të veçanta me kryeministrin e Kosovës Albin Kurti dhe presidentin e Serbisë Aleksandar Vuçiq në Bruksel. Të pranishëm në këto takime ishin edhe Presidenti i Këshillit Evropian Charles Michel, shefi i dipomacisë evropiane Josep Borrell, si dhe i ngarkuari i BE-së për dialogun Kosovë-Serbi, Miroslav Lajçak, të cilët palëve ju prezantuan një plan, detajet e të cilit nuk janë bërë publike.

Në deklaratën e udhëheqësve evropianë,  thuhet se "projektstatuti evropian mbi Asociacionin përfshin një mënyrë moderne për të trajtuar çështjen e ndjeshme të mbrojtjes së pakicave në përputhje me praktikat dhe standardet më të mira evropiane.

Deklarata e përbashkët

"Nënvizojmë edhe një herë pritshmërinë tonë që palët të përmbushin obligimet e tyre për zbatimin e Marrëveshjes për rrugën drejt normalizimit. Faza e zbatimit, duhet të përparojë në atë që të dyja palët të përmbushin detyrimet e tyre përkatëse paralelisht, hap pas hapi bazuar në parimin, që duhet të bëjnë diçka, për të marrë diçka në këmbim. Tani vëmendja duhet të përqendrohet në avancimin e zbatimit të plotë të marrëveshjes pa parakushte apo vonesa”, thuhet në deklaratë.

Më tej udhëheqësit evropianë i bënë thirrje Kosovës që të "nisë procedurën për themelimin e Asociacionit, ashtu siç është parashikuar në projektstatut, ndërsa Serbisë që të bëjë njohjen de-facto.

Kryeministri i Kosovës Albin Kurti, nga ana e tij, tha në një konferencë për media, se drafti që i kanë propozuar emisarët perëndimorë më 21 tetor në Prishtinë, është shkruar me kujdes dhe në përputhje me kushtetutën e Kosovës.

"Drafti për vetëmenaxhim, që e kanë sjellë, është shkruar me kujdes ndaj shkronjës dhe Kushtetutës dhe ligjeve të Kosovës, dhe që nëse do të nënshkruhej, aty parashihej që ta kontrollonte Gjykata Kushtetuese menjëherë, pra Gjykata Kushtetuese jep vlerësimin për kushtetutshmërinë e këtij propozimi si përgjigje”, tha kryeministri Kurti.

Kurti i gatshëm për nënshkrim

Ai tha se gjatë takimeve në Bruksel ishte i gatshëm të nënshkruante propozimin evropian për Asociacionin, ndërsa akuzoi presidentin serb Aleksandar Vuçiq se e refuzoi atë.

Presidenti serb nga ana e tij tha pas takimeve në Bruksel se "ne jemi plotësisht të gatshëm për formimin e Asociacionit në përputhje me propozimet që i kemi marrë", por shtoi se "Serbia nuk mund ta pranojë anëtarësimin e Kosovës në Kombet e Bashkuara apo pavarësinë dhe tërësinë territoriale të Kosovës”. Në marrëveshjen e Ohrit, për të cilën palët u pajtuan më 18 mars, kërkohet që Kosova dhe Serbia të mos pengojnë njëra-tjetrën në proceset integruese, por nuk kërkon njohje të ndërsjellë. Plani parasheh po ashtu edhe përmbushjen e të gjitha marrëveshjeve të arritura më parë në bisedimet e ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian.

Marrë nga DW