Vritet lideri politik i Hamasit, rrezikohet përshkallëzim i luftës me Izraelin! Moska dhe Palestina dënojnë vrasjen e Ismail Haniyeh, Izraeli: Po vlerësojmë situatën

ismail haniyeh

IZRAEL- Izraeli ende nuk është përgjigjur zyrtarisht ose pranuar përgjegjësinë për vdekjen e liderit të Hamasit, Ismail Haniyeh, por së fundmi ka ardhur një reagim nga një zyrtar i lartë qeveritar. 

Amihai Eliyahu, i cili është ministër i trashëgimisë, tha në një postim në X se vdekja e tij shënoi mënyrën e duhur për të pastruar botën nga "kjo ndyrësi". 

"Nuk ka më marrëveshje imagjinare paqeje/dorëzimi, nuk ka më mëshirë për këta të vdekshëm.Dora e hekurt që do t'i godasë [dhe ajo] është ajo që do të sjellë paqe dhe pak rehati dhe do të forcojë aftësinë tonë për të jetuar në paqe me ata që dëshirojnë paqen. Vdekja e Haniyeh e bën botën pak më të mirë.", shprehet Eliyahu.

Ndërkohë një reagim ka pasur edhe nga zëdhënësi i Forcave të Mbrojtjes të Izraelit, Daniel Hagari, i cili nuk mori përgjgjësi për sulmin por tha se po kryen një vlerësim të situatës.

"Nuk ka ndryshime në politikën e mbrojtjes së brendshme. Në këtë kohë, IDF është duke kryer një vlerësim të situatës. Nëse vendoset ndonjë ndryshim, ne do të përditësojmë menjëherë publikun.", tha Hagari.

lideri i hezbollahut dhe hamasit

LINDJA E MESME- Lideri politik i Hamasit, Ismail Haniyeh është vrarë në kryeqytetin iranian Teheran, sipas Korpusit të Gardës Revolucionare të Iranit dhe Hamasit të mërkurën, një përshkallëzim ky i madh që thellon frikën për një luftë të gjithanshme në Lindjen e Mesme.

Haniyeh është lideri i dytë i një grupi militant të mbështetur nga Irani që raportohet se është vrarë ditët e fundit. Vdekja e tij i jep një goditje të rëndësishme për Hamasin, duke eliminuar figurën e tij më publike që drejtoi operacionet politike të grupit ndërsa jetonte jashtë shtetit, shkruan CNN.

Në një deklaratë, Hamasi akuzoi Izraelin se kishte shënjestruar Haniyeh dhe truprojën e tij në një "sulm" në rezidencën e tij në Teheran, pas pjesëmarrjes së tij në inaugurimin e presidentit të ri iranian të martën. Ushtria izraelite tha se nuk u përgjigjet raporteve në mediat e huaja, megjithëse zyrtarë të lartë janë zotuar më parë të eliminojnë Hamasin dhe udhëheqjen e tij në përgjigje të sulmit të grupit në Izrael më 7 tetor. Më vonë tha se ishte "duke kryer një vlerësim të situatës".

Në të kundërt, Izraeli konfirmoi se kreu një sulm në Bejrut, Liban, të martën që vrau komandantin më të lartë ushtarak të Hezbollahut, të cilin e fajësoi për një sulm vdekjeprurës në  Lartësitë Golan të pushtuara nga Izraeli. Vrasja e Fu'ad Shukr ishte përshkallëzimi më serioz izraelit që nga fillimi i konfrontimeve midis Hezbollahut dhe Izraelit më 8 tetor.

Nuk është e qartë saktësisht se kur u vra Haniyeh, një bashkëbisedues kyç me ndërmjetësuesit egjiptianë dhe katar në bisedimet e vazhdueshme të pengjeve dhe armëpushimit në Gaza. Presidenti i ri iranian Masoud Pezeshkian u betua të martën dhe Hamasi publikoi fotografi në të njëjtën ditë të takimit të Haniyeh me zyrtarët iranianë në Teheran.

Vrasja vjen në një kohë veçanërisht të vështirë për Lindjen e Mesme, me konfrontimet e përshkallëzuara midis Izraelit dhe Hezbollahut që kërcënojnë të zgjerohen në një luftë më të gjerë rajonale dhe ndërsa Hamasi vazhdon të luftojë kundër ushtrisë izraelite në Gaza mes një krize humanitare të shpalosur dhe katastrofike. Musa Abu Marzouk, një anëtar i Byrosë Politike të Hamasit, tha se vdekja e Haniyeh "nuk do të kalonte kot", ndërsa zyrtari i lartë i Hamasit Sami Abu Zuhri e quajti atë një "përshkallëzim të rëndë".

Ndikimi në bisedimet e pengjeve?

Shtëpia e Bardhë tha se kishte parë raportet për vdekjen e Haniyeh, por nuk pranoi të komentonte menjëherë më tej, sipas një zëdhënësi. Ndërsa udhëtonte në Filipine, Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Lloyd Austin tha se ai nuk mendon se lufta në Lindjen e Mesme është e pashmangshme, por nëse Izraeli do të sulmohej, SHBA-ja do të ndihmonte në mbrojtjen e tij.

Haniyeh do të ishte lideri i dytë i lartë i Hamasit që vritet që nga fillimi i luftës së Izraelit në Gaza. Në janar, grupi tha se nënkryetari i saj i byrosë politike Saleh Al Arouri u vra në një sulm ajror izraelit në kryeqytetin libanez Bejrut. Arouri konsiderohej një nga anëtarët themelues të krahut ushtarak të Hamasit, Brigadave Izz ad-Din al-Qassam.

Megjithatë, grupi ka qenë në gjendje të përballojë vdekjen e udhëheqësve të tjerë kryesorë më parë, duke përfshirë vrasjen e bashkëthemeluesve të tij Sheikh Ahmed Yassin dhe Abdel Aziz Rantisi, të cilët u vranë disa javë larg në 2004.

Analisti politik dhe i politikës së jashtme të CNN, Barak Ravid tha se qeveria izraelite e sheh Haniyeh si një nga ata që janë përgjegjës për sulmet e Hamasit të 7 tetorit dhe megjithëse ai nuk është i rëndësishëm ushtarakisht, vdekja e tij "do të ketë ndikim të rëndësishëm" në negociatat e vazhdueshme të pengjeve dhe armëpushimit.

"Kjo vrasje është, në një farë mënyre, vetëm një çështje kur, jo çështje nëse," tha Ravid.

Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike, një krah elitar i ushtrisë iraniane, tha se vdekja e Haniyeh ishte nën hetim dhe rezultatet do të shpallen më vonë të mërkurën, sipas medias shtetërore iraniane. Presidenti palestinez Mahmoud Abbas dënoi vrasjen e Haniyeh duke e quajtur atë "një akt frikacak dhe një zhvillim të rrezikshëm", sipas agjencisë së lajmeve WAFA të mërkurën.

“Shkëlqesia e tij u bëri thirrje masave dhe forcave të popullit tonë që të bashkohen, të jenë të durueshëm dhe të palëkundur përballë pushtimit izraelit”, raportoi WAFA.

Vdekja e dy liderëve të mbështetur nga Irani

Vdekjet e raportuara të Haniyeh në Teheran dhe Shukr të Hezbollahut në Bejrut - dy liderë të grupeve të ndryshme militante të mbështetura nga Irani - në vetëm pak ditë janë domethënëse si në kohën dhe vendndodhjen e tyre. Gjenerali i brigadës (Res.) Assaf Orion, studiues i lartë në Institutin për Studimet e Sigurisë Kombëtare tha se dy vdekjet e raportuara "rrisin gjasat e një reagimi të aksit, duke shtuar Iranin dhe sulme të tjera".

Irani ka shpenzuar vite duke investuar në grupe rajonale përfaqësuese, të njohura joformalisht si "Boshti i Rezistencës" - një aleancë anti-izraelite dhe antiperëndimore - duke i furnizuar ata me para, armë dhe trajnime ndërsa Teherani ka kërkuar të zgjerojë ndikimin e tij në të gjithë Mesme. Lindja.

Lufta e Izraelit kundër Hamasit në Gaza e ka nxjerrë në shesh atë luftë të gjatë në hije me Iranin – dhe ka ndezur opinionin global. Megjithëse Izraeli nuk e ka komentuar vdekjen e Henijah, ai është zotuar të eliminojë udhëheqjen e Hamasit dhe ka një histori të kryerjes së atentateve në Iran, si dhe kundër objektivave iraniane.

Në prill, Irani akuzoi Izraelin për bombardimin e kompleksit të ambasadës së tij  në Siri, duke vrarë të paktën shtatë zyrtarë, përfshirë Mohammed Reza Zahedi, një komandant i lartë në Gardën Revolucionare të Iranit (IRGC) dhe komandantin e lartë Mohammad Hadi Haji Rahimi. Si përgjigje, Irani nisi një sulm të paprecedentë me dron dhe raketa në shkallë të gjerë në Izrael.

Në fillim të këtij muaji, Izraeli shënjestroi shefin ushtarak të Hamasit, Mohammed Deif,  në një sulm në një zonë të caktuar humanitare  në Gazën jugore, e cila vrau të paktën 90 palestinezë. Një figurë e pakapshme dhe e fuqishme, Deif kuptohet se është një nga organizatorët pas  sulmeve të 7 tetorit , megjithëse mbetet e paqartë nëse ai ka vdekur.

\

ismail haniyeh

IRAN- Ismail Haniyeh ka qenë pjesë e Hamasit për dekada, në vitet e fundit duke drejtuar operacionet politike të grupit militant nga mërgimi dhe duke u shfaqur si një nga udhëheqësit e tij më të dukshëm gjatë luftës me Izraelin në Gaza.

Hamasi dhe media shtetërore iraniane thanë të mërkurën se 62-vjeçari ishte vrarë në kryeqytetin iranian Teheran . Hamasi pretendoi se Haniyeh u vra në një "bastisje" izraelite në rezidencën e tij, ndërsa ushtria izraelite nuk pranoi të komentonte kur u kontaktua nga CNN.

Vdekja e Haniyeh i jep një goditje të rëndësishme Hamasit në një kohë kur tensionet po shpërthejnë në të gjithë Lindjen e Mesme për luftën shkatërruese në Gaza dhe ngre pyetje për të ardhmen e negociatave midis Izraelit dhe Hamasit.

Si udhëheqës politik i Hamasit, ai ishte një bashkëbisedues kyç me ndërmjetësit ndërkombëtarë gjatë bisedimeve të bllokuara të pengjeve dhe armëpushimit midis Izraelit dhe Hamasit, pas sulmit të grupit në Izrael më 7 tetor.

Haniyeh lindi në një kamp refugjatësh pranë qytetit të Gazës dhe iu bashkua Hamasit në fund të viteve 1980 gjatë Intifadës së Parë, ose kryengritjes. Prindërit e tij ishin refugjatë të dëbuar nga Askalan, i cili më vonë u bë i njohur si qyteti izraelit Ashkelon. Ai u burgos disa herë në Izrael për pjesëmarrjen e tij në kryengritje, përpara se të deportohej dhe të kthehej në Gaza – ku ai u ngjit në mënyrë të qëndrueshme në rangun e Hamasit në dekadën e ardhshme.

Haniyeh u emërua pjesë e një "udhëheqjeje kolektive" të fshehtë në vitin 2004 pas vdekjes së dy liderëve të mëparshëm të Hamasit, Sheikh Ahmed Yassin dhe Abdel Aziz Rantisi, të cilët u vranë në sulmet izraelite vetëm disa javë. Në vitin 2017 ai ishte bërë shefi politik i grupit dhe u emërua një "terrorist global i caktuar posaçërisht" nga Shtetet e Bashkuara menjëherë pas kësaj.

Ky vendim erdhi gjatë një periudhe tensioni mes Uashingtonit dhe palestinezëve për shkak të vendimit për njohjen e Jeruzalemit si kryeqytet të Izraelit, vendim i marrë nga presidenti i atëhershëm i SHBA-së, Donald Trump.

Pavarësisht nga ky emërtim – dhe ndryshe nga udhëheqja ushtarake e Hamasit – Haniyeh udhëtoi në mbarë botën, duke u takuar me figura botërore si kreu politik i organizatës. Ai u fotografua duke u takuar me Presidentin iranian Masoud Pezeshkian në Teheran të martën.

Bisedimet për armëpushimin dhe lirimin e pengjeve

Sulmi i befasishëm i Hamasit më 7 tetor pa të paktën 1,500 luftëtarë të Hamasit të derdhen përtej kufirit në Izrael, në një sulm që vrau të paktën 1,200 dhe rreth 200 të tjerë u morën peng. Sulmet izraelite në Gaza kanë vrarë më shumë se 39,000 palestinezë, sipas Ministrisë së Shëndetësisë atje, dhe kanë shkaktuar një katastrofë humanitare në brezin e mbushur me njerëz.

Në muajt që nga ajo kohë, Haniyeh kishte qenë një figurë kryesore që merrte pjesë në negociatat ndërkombëtare mbi konfliktin, duke përfshirë lirimin e pengjeve ende në Gaza. Ai kishte treguar gatishmëri për të arritur një marrëveshje nëse Izraeli tërhiqej nga Gaza – duke thënë në maj se grupi ishte “ende i prirur” për të arritur një marrëveshje me ndërmjetësit, por se çdo propozim do të duhej të pushonte përgjithmonë luftimet në enklavë.

Në atë kohë, ai tha se kërkesat e tyre synonin të ndalonin “agresionin kundër popullit tonë, që është një pozicion themelor dhe logjik që hedh themelet për një të ardhme më të qëndrueshme”. Si përgjigje, Izraeli i ka quajtur këto kërkesa "të papranueshme", me kryeministrin Benjamin Netanyahu që u zotua të vazhdojë të luftojë derisa Hamasi të shkatërrohet - duke i lënë negociatat në ngecje pasi të dyja palët këmbejnë fajin.

Kohët e fundit në fillim të korrikut , Haniyeh ishte në kontakt me ndërmjetësit në Katar dhe Egjipt për të diskutuar idetë për përfundimin e luftës, duke ndezur disa shpresa se të dy palët mund të ishin në prag të një marrëveshjeje kornizë. Duke pasur parasysh rolin e tij në negociata, vdekja e Haniyeh "do të ketë ndikim të rëndësishëm në ato negociata," tha të mërkurën analisti politik dhe i politikës së jashtme të CNN, Barak Ravid.

Gjatë gjithë luftës, ai ka vazhduar gjithashtu takimet me liderë dhe zyrtarë të tjerë botërorë – duke përfshirë diplomatin kinez Wang Kejian, i cili u takua me Haniyeh në Katar në mars, gjatë së cilës ata diskutuan për luftën në Gaza. Haniyeh e ka ndjerë edhe dëmin personal të luftës në Gaza. Në prill, policia izraelite arrestoi një nga motrat e tij me akuzën e komunikimit me anëtarët e lëvizjes. Nëntë ditë më vonë, sulmet ajrore izraelite vranë tre nga djemtë e tij dhe katër nga nipërit e tij.

Më pas, Haniyeh këmbënguli se vdekja e tyre nuk do të ndikonte në vazhdimin e armëpushimit dhe bisedimet e pengjeve.

“Kushdo që mendon se duke synuar fëmijët e mi gjatë bisedimeve të negociatave dhe përpara se të arrihet një marrëveshje që do ta detyrojë Hamasin të tërhiqet nga kërkesat e tij, është mashtrues”, tha ai.

Në atë kohë, Haniyeh ishte i vendosur në Katar, i cili nuk është nënshkrues i Statutit të Romës që lejon juridiksionin nga Gjykata Ndërkombëtare Penale.

sergei lavrov

MOSKË- Rusia dënoi sot vrasjen e liderit politik të lëvizjes islamike palestineze Hamas, Ismail Haniya, i cili u vra në një sulm në Teheran.

“Është një vrasje politike absolutisht e papranueshme dhe kjo do të çojë në përshkallëzim të mëtejshëm të tensioneve”, tha zëvendësministri i Jashtëm rus Mikhail Bogdanov për agjencinë shtetërore ruse të lajmeve RIA Novosti.

Garda Revolucionare e Iranit tha se Haniyeh dhe një nga truprojat e tij u “vranë” në kryeqytetin Teheran, njoftuan mediat shtetërore iraniane. Në një deklaratë, Hamasi tha se ai u vra në “një sulm të pabesë sionist në rezidencën e tij në Teheran”. Vrasja është një “akt frikacak që nuk do të mbetet i pandëshkuar”, citoi televizioni Al-Aqsa i drejtuar nga Hamas, të ketë thënë zyrtari i lartë i Hamasit, Moussa Abu Marzouk.

Haniyeh ishte në Iran për të marrë pjesë në ceremoninë e betimit të presidentit të ri të vendit, Masoud Pezeshkian. Garda Revolucionare tha se shkaku i vdekjes së tij ishte nën hetim dhe do të njoftohej së shpejti. Hamasi më vonë tha se Haniyeh u vra në një sulm ajror dhe fajësoi Izraelin.

ismail haniyeh

IRAN- Udhëheqësi më i lartë politik i Hamasit, Ismail Haniyeh është vrarë në Iran, ka konfirmuar grupi. Garda Revolucionare e Iranit tha se Haniyeh dhe një nga truprojat e tij u “vranë” në kryeqytetin Teheran, njoftuan mediat shtetërore iraniane, shkruan Sky News.

Në një deklaratë, Hamasi tha se ai u vra në “një sulm të pabesë sionist në rezidencën e tij në Teheran”. Vrasja është një “akt frikacak që nuk do të mbetet i pandëshkuar”, citoi televizioni Al-Aqsa i drejtuar nga Hamas, të ketë thënë zyrtari i lartë i Hamasit, Moussa Abu Marzouk.

Haniyeh ishte në Iran për të marrë pjesë në ceremoninë e betimit të presidentit të ri të vendit, Masoud Pezeshkian. Garda Revolucionare tha se shkaku i vdekjes së tij ishte nën hetim dhe do të njoftohej së shpejti. Hamasi më vonë tha se Haniyeh u vra në një sulm ajror dhe fajësoi Izraelin.

Askush nuk e mori menjëherë përgjegjësinë për vdekjen, por Izraeli ishte zotuar të vriste Haniyeh dhe udhëheqës të tjerë të Hamasit pasi grupi sulmoi Izraelin më 7 tetor, duke vrarë 1200 njerëz dhe duke marrë peng 250 të tjerë.

Më shumë se 39,360 palestinezë janë vrarë dhe më shumë se 90,900 të plagosur që nga fillimi i luftës, sipas ministrisë së shëndetësisë të drejtuar nga Hamasi në Gaza, e cila nuk bën dallime midis civilëve dhe luftëtarëve.