LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Nga ilaçi kundër kancerit deri te zbulimi i origjinës greke/ Çfarë premton shkenca në 2021

3 Janar 2021, 10:57 Nga DOSJA
Nga ilaçi kundër kancerit deri te zbulimi i origjinës greke/

Ndërsa shkenca  vazhdon të luftojë me koronavirusin , revista kryesore shkencore “Science” ka bërë disa parashikime lidhur me zhvillimet shkencore  që mund të ndodhin  në 2021 .

Pas vaksinimeve, është koha për të hetuar më në thellësi saktësisht se si filloi pandemia.

Një organ shkencor ndërkombëtar i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) me 10 anëtarë do të udhëtojë në Kinë disa herë në vit si pjesë e një hetimi mbi origjinën e koronavirusit, një çështje e ndjeshme politikisht duke pasur parasysh mosmarrëveshjen SHBA-Kinë mbi “fajtorin”. Pritet të zbardhet nëse koronavirusi në të vërtetë u shfaq për herë të parë në lakuriqët e natës, kur, ku dhe si u transmetua tek njerëzit, nëse kishte një kafshë tjetër të ndërmjetme që lehtësonte transmetimin te njerëzit dhe si do të parandalohej një pandemi e ngjashme virale në të ardhmen.

‘Armë’ të reja për Covid-19

Së bashku me vaksinimet, lufta e studiuesve dhe kompanive farmaceutike për “armë” të reja kundër koronavirusit do të vazhdojë, gjë që do ta bëjë më të vështirë transmetimin dhe do të shërojë simptomat e sëmundjes.

Këtë vit, me ndihmën e inteligjencës artificiale dhe super kompjuterëve, rreth 600 ilaçe eksperimentale kandidate do të vendosen nën mikroskop. Shpresohet që, ashtu si në rastin e HIV / AIDS, do të gjendet një “koktej” ilaçesh që do të “frenojnë” koronavirusin. Por mund të duhen më shumë vite që provat klinike tek njerëzit të përfundojnë.

Ndryshimet klimatike

Raporti i gjashtë i vlerësimit shkencor i Panelit Ndërqeveritar të Kombeve të Bashkuara mbi Ndryshimet Klimatike pritet në 2021, tetë vjet pas raportit të pestë të tillë.

Më shumë se 700 shkencëtarë morën pjesë në raportin e gjashtë, i cili u vonua për shkak të pandemisë dhe që pritet të japë një pamje edhe më të qartë të efekteve antropogjene në klimë. Gjetjet pritet të jenë më të besueshme falë një brezi të ri të modeleve të klimës dhe skenarëve të simulimit që janë zhvilluar ndërkohë. Takimi i ardhshëm për klimën do të mbahet në Glasgoë, Skoci në nëntor 2021, ku shpresohet që të ndërmerren veprime më vendimtare në bazë të kontributit shkencor.

Robot në Mars

Ulja në planetin “e kuq” ka qenë gjithmonë një dhimbje koke për shërbimet hapësinore.

Nga 18 anije që janë dërguar në sipërfaqen e saj në 50 vitet e fundit, tetë janë përplasur. Këtë vit, dy anije të tjera – një amerikan dhe një kinez – do të përpiqen të zbarkojnë në Mars, duke sjellë me vete rovers robotikë. Misioni kinez Tianëen-1 do të mbërrijë për të vendosur një anije kozmike në orbitë dhe për të ulur një rover më të vogël. Nëse Kina do të ketë sukses, do të jetë hera e parë që ajo do të “shkel” në Mars.

Koha e teleskopit hapësinor më të madh James Webb

Pas viteve të vonesave, nisja e Teleskopit Hapësinor Evropian, më i madhi në botë, i cili është pasardhësi i Hubble historik, pritet të lëshohet në vjeshtë nga një raketë evropiane Ariane.

Me një pasqyrë 6.5 metra, James Ëebb i veshur me ar 8,8 miliardë dollarë do të jetë gjashtë herë më i fuqishëm se Hubble dhe do të jetë mjaft i ndjeshëm për të parë për herë të parë atmosferën e ekzoplanetëve relativisht afër.

Vëzhgimi i proteinave më të qarta se kurrë

Biologët dhe shkencëtarë të tjerë shpresojnë se këtë vit do të përmirësojnë ndjeshëm analizën e mikroskopit krio-EM (Cryo-EM), duke studiuar kështu strukturat e proteinave në më shumë detaje se kurrë më parë, gjë që do të ndihmojë në kuptimin e kuptueshëm të sëmundjeve të ndryshme.

Cryo-EM ka aftësi më të mëdha sesa kristalografia më tradicionale me rreze X dhe në vitin 2020 për herë të parë kaloi “pragun” e analizës në nivelin individual, ndërsa këtë vit pritet përparim i mëtejshëm.

Ilaç i ri kundër kancerit 

Për më shumë se tre dekada, shkencëtarët kanë ëndërruar për tkurrjen e tumoreve duke çaktivizuar një proteinë (KRAS) që lehtëson zhvillimin e disa kancereve.

Deri më tani nuk është gjetur asnjë mënyrë për të bllokuar veprimin e KRAS, por këtë vit Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) pritet të miratojë barnat e para për këtë qëllim, të cilat në vitin 2020 treguan rezultate inkurajuese në kafshë eksperimentale dhe më pas në pacientët me kancer. E para pritet të jetë sotorasib nga Amgen për kancer të mushkërive.

Mbrojtja e biodiversitetit në det të hapur

Biodiversiteti në dy të tretat e oqeaneve dhe deteve të hapura përtej zonave bregdetare të shteteve është pak i mbrojtur deri më tani.

Këtë vit, për herë të parë, KB pritet të finalizojë marrëveshjen e parë ndërkombëtare që lejon përcaktimin e zonave të mbrojtura në det të hapur. Një organ i ri shkencor dhe teknik ndërkombëtar, i ngjashëm me atë që monitoron jetën detare përreth Antarktidës, është të vlerësojë projektin e marrëveshjes ndërqeveritare, e cila do të mbrojë më mirë mjedisin dhe organizmat detarë në det të hapur pak a shumë të pakontrolluar.

Origjina greke

Ndërsa analiza antike e ADN-së dhe arkeogjenetika bëjnë përparim të qëndrueshëm, këtë vit priten studime të reja që do të hapin horizonte të reja në kuptimin e shoqërive antike dhe migrimeve masive të së kaluarës së largët.

Ndër të tjera, mund të ketë zbardhje për atdheun e Filistinëve biblikë të Palestinës, por edhe më shumë për origjinën e Grekëve.

(kle.mu./dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

kuriozitete kuriozitete ilaçi kundër kancerit ndryshimet klimatike origjina e koronavirust shkenca 2021 ilaçi kundër kancerit ndryshimet klimatike origjina e koronavirust shkenca 2021

Sondazh

Poll
Art&Argëtim 2 Janar 2021, 18:18

Leksionet brutale të qeverisjes në 2020

COVID-19 ka ofruar disa mësime të vështira, por të dobishme në lidhje me qeverisjen. Shumë vende të pasura nuk e menaxhuan krizën ashtu siç e parashikuan...

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion