LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Nga ilaçi kundër kancerit deri te zbulimi i origjinës greke/ Çfarë premton shkenca në 2021

3 Janar 2021, 10:57 Nga DOSJA
Nga ilaçi kundër kancerit deri te zbulimi i origjinës greke/

Ndërsa shkenca  vazhdon të luftojë me koronavirusin , revista kryesore shkencore “Science” ka bërë disa parashikime lidhur me zhvillimet shkencore  që mund të ndodhin  në 2021 .

Pas vaksinimeve, është koha për të hetuar më në thellësi saktësisht se si filloi pandemia.

Një organ shkencor ndërkombëtar i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) me 10 anëtarë do të udhëtojë në Kinë disa herë në vit si pjesë e një hetimi mbi origjinën e koronavirusit, një çështje e ndjeshme politikisht duke pasur parasysh mosmarrëveshjen SHBA-Kinë mbi “fajtorin”. Pritet të zbardhet nëse koronavirusi në të vërtetë u shfaq për herë të parë në lakuriqët e natës, kur, ku dhe si u transmetua tek njerëzit, nëse kishte një kafshë tjetër të ndërmjetme që lehtësonte transmetimin te njerëzit dhe si do të parandalohej një pandemi e ngjashme virale në të ardhmen.

‘Armë’ të reja për Covid-19

Së bashku me vaksinimet, lufta e studiuesve dhe kompanive farmaceutike për “armë” të reja kundër koronavirusit do të vazhdojë, gjë që do ta bëjë më të vështirë transmetimin dhe do të shërojë simptomat e sëmundjes.

Këtë vit, me ndihmën e inteligjencës artificiale dhe super kompjuterëve, rreth 600 ilaçe eksperimentale kandidate do të vendosen nën mikroskop. Shpresohet që, ashtu si në rastin e HIV / AIDS, do të gjendet një “koktej” ilaçesh që do të “frenojnë” koronavirusin. Por mund të duhen më shumë vite që provat klinike tek njerëzit të përfundojnë.

Ndryshimet klimatike

Raporti i gjashtë i vlerësimit shkencor i Panelit Ndërqeveritar të Kombeve të Bashkuara mbi Ndryshimet Klimatike pritet në 2021, tetë vjet pas raportit të pestë të tillë.

Më shumë se 700 shkencëtarë morën pjesë në raportin e gjashtë, i cili u vonua për shkak të pandemisë dhe që pritet të japë një pamje edhe më të qartë të efekteve antropogjene në klimë. Gjetjet pritet të jenë më të besueshme falë një brezi të ri të modeleve të klimës dhe skenarëve të simulimit që janë zhvilluar ndërkohë. Takimi i ardhshëm për klimën do të mbahet në Glasgoë, Skoci në nëntor 2021, ku shpresohet që të ndërmerren veprime më vendimtare në bazë të kontributit shkencor.

Robot në Mars

Ulja në planetin “e kuq” ka qenë gjithmonë një dhimbje koke për shërbimet hapësinore.

Nga 18 anije që janë dërguar në sipërfaqen e saj në 50 vitet e fundit, tetë janë përplasur. Këtë vit, dy anije të tjera – një amerikan dhe një kinez – do të përpiqen të zbarkojnë në Mars, duke sjellë me vete rovers robotikë. Misioni kinez Tianëen-1 do të mbërrijë për të vendosur një anije kozmike në orbitë dhe për të ulur një rover më të vogël. Nëse Kina do të ketë sukses, do të jetë hera e parë që ajo do të “shkel” në Mars.

Koha e teleskopit hapësinor më të madh James Webb

Pas viteve të vonesave, nisja e Teleskopit Hapësinor Evropian, më i madhi në botë, i cili është pasardhësi i Hubble historik, pritet të lëshohet në vjeshtë nga një raketë evropiane Ariane.

Me një pasqyrë 6.5 metra, James Ëebb i veshur me ar 8,8 miliardë dollarë do të jetë gjashtë herë më i fuqishëm se Hubble dhe do të jetë mjaft i ndjeshëm për të parë për herë të parë atmosferën e ekzoplanetëve relativisht afër.

Vëzhgimi i proteinave më të qarta se kurrë

Biologët dhe shkencëtarë të tjerë shpresojnë se këtë vit do të përmirësojnë ndjeshëm analizën e mikroskopit krio-EM (Cryo-EM), duke studiuar kështu strukturat e proteinave në më shumë detaje se kurrë më parë, gjë që do të ndihmojë në kuptimin e kuptueshëm të sëmundjeve të ndryshme.

Cryo-EM ka aftësi më të mëdha sesa kristalografia më tradicionale me rreze X dhe në vitin 2020 për herë të parë kaloi “pragun” e analizës në nivelin individual, ndërsa këtë vit pritet përparim i mëtejshëm.

Ilaç i ri kundër kancerit 

Për më shumë se tre dekada, shkencëtarët kanë ëndërruar për tkurrjen e tumoreve duke çaktivizuar një proteinë (KRAS) që lehtëson zhvillimin e disa kancereve.

Deri më tani nuk është gjetur asnjë mënyrë për të bllokuar veprimin e KRAS, por këtë vit Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) pritet të miratojë barnat e para për këtë qëllim, të cilat në vitin 2020 treguan rezultate inkurajuese në kafshë eksperimentale dhe më pas në pacientët me kancer. E para pritet të jetë sotorasib nga Amgen për kancer të mushkërive.

Mbrojtja e biodiversitetit në det të hapur

Biodiversiteti në dy të tretat e oqeaneve dhe deteve të hapura përtej zonave bregdetare të shteteve është pak i mbrojtur deri më tani.

Këtë vit, për herë të parë, KB pritet të finalizojë marrëveshjen e parë ndërkombëtare që lejon përcaktimin e zonave të mbrojtura në det të hapur. Një organ i ri shkencor dhe teknik ndërkombëtar, i ngjashëm me atë që monitoron jetën detare përreth Antarktidës, është të vlerësojë projektin e marrëveshjes ndërqeveritare, e cila do të mbrojë më mirë mjedisin dhe organizmat detarë në det të hapur pak a shumë të pakontrolluar.

Origjina greke

Ndërsa analiza antike e ADN-së dhe arkeogjenetika bëjnë përparim të qëndrueshëm, këtë vit priten studime të reja që do të hapin horizonte të reja në kuptimin e shoqërive antike dhe migrimeve masive të së kaluarës së largët.

Ndër të tjera, mund të ketë zbardhje për atdheun e Filistinëve biblikë të Palestinës, por edhe më shumë për origjinën e Grekëve.

(kle.mu./dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

kuriozitete kuriozitete ilaçi kundër kancerit ndryshimet klimatike origjina e koronavirust shkenca 2021 ilaçi kundër kancerit ndryshimet klimatike origjina e koronavirust shkenca 2021

Sondazh

Poll
Art&Argëtim 2 Janar 2021, 18:18

Leksionet brutale të qeverisjes në 2020

COVID-19 ka ofruar disa mësime të vështira, por të dobishme në lidhje me qeverisjen. Shumë vende të pasura nuk e menaxhuan krizën ashtu siç e parashikuan...

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën