LIVE UPDATES
Bota

Nga rrënojat në petro-rubël, drejt lindjes së një rendi të ri monetar?

1 Maj 2022, 06:05 Nga DOSJA
Nga rrënojat në petro-rubël, drejt lindjes së një rendi

Nga Les Nemethy, CEO, Euro-Phoenix Financial Advisors Ltd., ish-bankier në Bankën Botërore

Sanksionet e fundit kundër Rusisë shkaktuan një rënie të papritur të rublës, nga 81 rubla për dollar, në 150 rubla për dollar.

Ndonëse pushtimi i Ukrainës shkoi keq për rusët dhe sanksionet bënë shumë dëm, nga 7 marsi deri më 3 prill 2022, rubla u rikthye në nivelin 85 rubla për dollar. Çfarë ndodhi?

Është shumë e thjeshtë: Rusia deklaroi se duke filluar nga 1 prilli, dërgesat e gazit në vendet “jomiqësore” duhet të paguhen në rubla, ose në ar. Banka qendrore ruse gjithashtu ra dakord që të blinte ar me 5000 rubla për gram, duke e lidhur në mënyrë efektive rublën, si me arin, edhe me naftën.

Rusët arritën të forconin monedhën e tyre duke

(a) rritur kërkesën për rubla (p.sh. importuesit e gazit duhej të blinin rubla për të blerë gaz) dhe

(b) duke e lidhur atë me arin. Rusia sapo njoftoi se ky rregull do të jetë prototip edhe për mallra të tjerë në të ardhmen (p.sh. grurë, plehra kimike, etj.) Kushtet e tregtisë gjithashtu u zhvendosën masivisht në avantazh të Rusisë, (p.sh. u rritën çmimet e energjisë dhe mallrave të lidhura me ushqimin, që janë eksportet kryesore të Rusisë).

Në këtë luftë financiare, çdo palë luajti duke shfrytëzuar pikën e saj të fortë – SHBA-ja me kontrollin e sistemit të pagesave në dollarë amerikanë, rusët me fuqinë e tyre në energji (duke qenë eksportuesi më i madh i gazit në botë dhe eksportuesi i tretë më i madh i naftës).

Zoltan Pozsar, analist i njohur në Credit Suisse dhe ish-zyrtar në Departamentin e Thesarit të SHBA-së, deklaroi se jemi duke hyrë në një rend të ri monetar, të cilin ai e quan Bretton Woods III: “Mallrat janë burime reale… dhe pabarazia e burimeve nuk mund të zgjidhet nëpërmjet lehtësimit sasior… ju mund të shtypni para, por jo naftë për t’u ngrohur, apo grurë për të ngrënë”.

Sipas Pozsar, Bretton Woods I ishte marrëveshja pas Luftës së Dytë Botërore që krijoi një dollar amerikan të këmbyeshëm me ar, si monedha rezervë globale. Bretton Woods II filloi në vitin 1971, kur Nixon pezulloi “përkohësisht” këmbimin e dollarit amerikan në ar.

“Tani, ne po dëshmojmë lindjen e Bretton Woods III – një rend i ri botëror monetar, i përqendruar në monedhat e bazuara në mallra në Lindje, që ndoshta do të dobësojë sistemin euro-dollar dhe do të kontribuojë në forcat inflacioniste në Perëndim… Më parë, Perëndimi mund të thoshte thjesht: “monedha jonë, problemi juaj”. Tani, Lindja mund të thotë: “malli ynë, problemi juaj”.

Pozsar beson se epoka e Bretton Woods III do të karakterizohet nga një inflacion më i lartë dhe norma më të larta interesi. Qeveritë do të zëvendësojnë rezervat në valutë të huaj me rezerva të mallrave. Kërkesa për dollarë do të jetë më e ulët, pasi më pak dollarë do të mbahen si rezervë dhe do të kryhet më shumë tregti në monedha të tjera.

Dy grafikët e mëposhtëm ilustrojnë rënien e përdorimit të dollarit amerikan në vitet e kaluara, si pjesë e Monedhave të Rezervës Globale, dhe si pjesë e monedhave të përdorura në tregtinë ndërkombëtare:

Tendencat

Sipas një studimi të fundit të FMN-së, të quajtur “Erozioni i fshehtë i mbizotërimit të dollarit”, menaxherët e rezervës janë larguar nga dollari në dy drejtime, me një të katërtën drejt monedhës kineze renminbi dhe tre të katërtat drejt monedhave të vendeve më të vogla që tradicionalisht kanë luajtur rol të kufizuar si asete rezervë.

Ekziston frika se sekuestrimi i aseteve rezervë ruse, mund të përshpejtojë këtë prirje.

Sipas Pozsar, “kur kjo krizë (dhe luftë) të përfundojë, dollari amerikan do të jetë shumë më i dobët dhe monedha kineze renminbi do të jetë shumë më e fortë, e mbështetur nga një shportë mallrash”.

Sipas mendimit tim, kinezët janë aleatë shumë më të ngushtë me Rusinë në këtë formë të luftës monetare/mallrave sesa aleatë në kuptimin ushtarak.

Mund t’ju kujtohet se, në shkurt 2022, Putin dhe Xi nënshkruan një deklaratë të përbashkët duke bërë thirrje për një rend të ri botëror. Kinezët nuk e kanë fshehur dëshirën për të krijuar një rol global për juanin.

Nëse skenari Bretton Woods III do të shfaqej me kalimin e kohës, kjo do të ulte privilegjin e tepruar të statusit aktual të dollarit amerikan, si monedha rezervë botërore. Për më tepër, nëse Pozsar ka të drejtë, impulsi deflacionist i Bretton Woods II (globalizimi, tregtia e lirë, etj.) do të kthehet në një impuls inflacionist (autarkia, dyfishimi i zinxhirëve të furnizimit, etj.)

Ky artikull nuk duhet të interpretohet në asnjë mënyrë si parashikim i kolapsit të papritur të dollarit amerikan në një periudhë afatshkurtër dhe afatmesme. Dollari amerikan mbetet jashtëzakonisht dominues, si në funksionet e tregtisë dhe në atë të monedhës rezervë; një skenar më i mundshëm është erozioni i tij afatgjatë.

Aktualisht, kinezët dhe rusët duket se po e luajnë lojën e monedhës në një mënyrë më krijuese se amerikanët. Rezerva Federale ka ngecur në një udhë pa krye për sa i përket inflacionit. Ne jemi ende në fazat fillestare të një rënie afatgjatë të dollarit amerikan. Megjithëse kjo prirje është e pashmangshme, ajo nuk është e pakthyeshme: për shembull, një kolaps ekonomik në Rusi ose kriza e pasurive të paluajtshme në Kinë, mund të ngadalësojë ose të ndryshojë prirjen.

Shiheni rendin e sotëm monetar botëror si të ishte një lojë, ku rregullat po ndryshojnë gjatë gjithë kohës, jo papritur, por në mënyrë graduale, dhe nuk ka asnjë arbitër. Ju duhet të kuptoni se si evoluojnë rregullat ndërkohë që ecni përpara, çka e bën lojën edhe më sfiduese./monitor/

Aksidenti i rëndë në Tiranë, si mund të shmangen ngjarje të tilla?

View Results

bota bota lufta ukraine-rusi putin lufta ukraine-rusi putin

Sondazh

Poll

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit