LIVE UPDATES
Politike

Media irlandeze: A po parashikohet një fund i lumtur në historinë e dashurisë së papërgjigjur Shqipëri-BE?

Kryeministri enigmatik Edi Rama është rikthyer për një mandat të katërt, por korrupsioni ende e ndjek shtetin e vogël ballkanik.

16 Maj 2025, 15:57 Nga Jack Power
Media irlandeze: A po parashikohet një fund i lumtur në historinë
edi rama

TIRANË- Një student i ri i arteve grafike, Jorgis Xha, punon në një bunker në Tiranë. Ish-streha kundër bombave u ndërtua në bodrumin e një blloku apartamentesh, por që atëherë është shndërruar në një bar të njohur për turistët.

"Dikur ishte një bunker i vërtetë. U ndërtua kur u ndërtua edhe ndërtesa... Kjo është ajo që diktatori kishte më shumë frikë, ai kishte frikë se vendi do të bombardohej", thotë Xha.

Diktatori në fjalë është Enver Hoxha, udhëheqësi komunist që sundoi Shqipërinë nga mesi i viteve 1940 deri në vdekjen e tij në vitin 1985. Fillimisht aleat me Bashkimin Sovjetik përpara se t’i priste këto lidhje, Hoxha e shndërroi shtetin e vogël ballkanik në një nga shoqëritë më të mbyllura në botë. Paranoja e tij për një pushtim çoi në ndërtimin e dhjetëra mijëra bunkerëve në të gjithë vendin.

Shumica dërrmuese e strehimoreve të epokës së Luftës së Ftohtë janë shkatërruar që atëherë. Ato të paktat që kanë mbetur janë shndërruar në bare, restorante ose muze që tregojnë historinë e shtypjes nën regjimin e Hoxhës, ndërsa shteti modern është përqendruar në turizëm.

 

Media irlandeze: A po parashikohet një fund i lumtur në historinë
Një statujë e Enver Hoxhës në sheshin Skënderbej, sheshi kryesor i Tiranës, kryeqyteti i Shqipërisë. Fotografia: John van Hasselt/Sygma/Getty

 

Shqipëria ka bërë gjithçka që mundet për t'u hapur ndaj pjesës tjetër të Evropës dhe botës në përgjithësi, me një farë suksesi. Numri i vizitorëve në një vit të caktuar është më shumë se trefishuar, nga 3.6 milionë në vitin 2014 në 11.7 milionë vitin e kaluar, sipas shifrave nga departamenti i turizmit. Destinacioni bregdetar i Adriatikut është shfaqur si një alternativë më e lirë ndaj vendeve të njohura si Greqia dhe Kroacia.

Edi Rama, kryeministri plot ngjyra i Shqipërisë, i njohur për humorin e tij të zi, ka investuar shumë përpjekje për ta çuar vendin drejt Bashkimit Evropian. Këtë javë ai u rizgjodh për një mandat të katërt rekord.

Udhëheqësi i Partisë Socialiste mundi bindshëm një koalicion opozitar të kryesuar nga politikani konservator 80-vjeçar Sali Berisha. Shtetet post-komuniste nuk njihen për faktin se u pëlqejnë udhëheqësve të tyre të zgjedhur që të qëndrojnë në detyrë për një kohë të gjatë, por Rama i është kundërvënë këtij trendi.

Media irlandeze: A po parashikohet një fund i lumtur në historinë
Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, përgatitet të hedhë votën e tij në një qendër votimi në Tiranë të dielën.

Ai bëri fushatë si njeriu që mund ta çojë Shqipërinë drejt BE-së, pjesërisht - thonë vëzhguesit e pavarur të zgjedhjeve - duke përdorur burimet e shtetit për ta përmbysur situatën në favor të tij. Gjergji Vurmo, një ekspert i politikave të Ballkanit, thotë se fitorja e parashikuar gjerësisht e Ramës ishte për shkak të alternativës së dobët të paraqitur nga opozita kryesore, Partia Demokratike.

Lideri i saj, Berisha, u zgjodh president në vitin 1992 dhe ishte kryeministër nga viti 2005 deri në vitin 2013. Kohët e fundit ai është ndjekur nga akuza për korrupsion. Gjatë fushatës zgjedhore, ai u përpoq të pasqyronte retorikën dhe strategjinë e përdorur nga presidenti amerikan Donald Trump për të rrëzuar Ramën, por mesazhi nuk ia doli mbanë.

Njerëzit nuk dolën të votonin për dikë që besonin se “duhej të ishte larguar nga skena vite më parë”, thotë Vurmo. “Këto zgjedhje nuk u fituan nga Rama sepse zgjedhjet u vodhën, por sepse opozita dështoi të frymëzonte.”

Megjithatë, aktivistët pro-demokracisë thonë se kryeministri ka mbikëqyrur kapjen e levave të pushtetit shtetëror nga partia e tij. Gjatë zgjedhjeve pati akuza se punonjësit e sektorit publik ishin presionuar për të votuar për partinë në pushtet. Rezultati do të thotë që Partia Socialiste do të jetë në gjendje të qeverisë “e paprekur” për katër vjet të tjera, thotë Daniel Prroni, një studiues në Institutin për Demokraci dhe Ndërmjetësim me seli në Tiranë.

“Ajo që fshihet pas fasadës në Shqipëri është korrupsioni masiv, sulmet ndaj medias, sulmet ndaj gjyqësorit dhe administrata publike joefikase dhe joefektive, si dhe krimi i organizuar”, tha ai në një panel diskutimi të organizuar nga grupi i ekspertëve Qendror i Politikave Evropiane.

Rama, një ish-artist, ka punuar shumë për të kultivuar imazhin e Shqipërisë si një shtet modern që së shpejti do të jetë gati të hyjë në BE. Megjithatë, shumë thonë se korrupsioni është ende endemik në vend, nga ryshfetet e vogla të paguara për të lubrifikuar rrotat e shërbimeve publike, deri te rastet e nivelit të lartë që përfshijnë figura të larta politike. Më herët këtë vit, kryetari i bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj, u arrestua për akuza korrupsioni, të cilat ai i kundërshton.

Një agjenci relativisht e re kundër korrupsionit, SPAK, deri më tani shihet si vërtet e pavarur dhe nuk ka frikë të ndjekë raste politikisht të ndjeshme.

"BE-ja ka filluar ta shohë Shqipërinë me një sy më të favorshëm vitet e fundit", thotë Andi Hoxhaj, një lektor i drejtësisë në King's College London, i specializuar në politikën shqiptare.

Korrupsioni “shihej si një problem i madh në gjyqësor, por edhe në fusha të tjera të administratës publike”, thotë ai. Kjo ka filluar të ndryshojë, shton ai.

Ekziston një ndjesi se zyrtarët shqiptarë janë seriozë në lidhje me reformat e brendshme që duhen ndërmarrë. Qeveria i është drejtuar inteligjencës artificiale për të përkthyer mijëra faqe të ligjeve të BE-së, të njohura si "acquis", në shqip, në mënyrë që legjislacioni i saj kombëtar të mund të harmonizohet.

Nuk mbart të njëjtat barrë si disa nga fqinjët e saj nga shpërbërja e Jugosllavisë. Plagët nga konfliktet e egra etnike që pasuan ende ndihen shumë në pjesë të tjera të Ballkanit Perëndimor.

Rrugëtimi i Serbisë dhe Kosovës drejt anëtarësimit në BE mbetet i bllokuar për shkak të përkeqësimit të marrëdhënieve të tyre. Maqedonia e Veriut është shumë prapa në radhën e anëtarësimit në BE për shkak të mosmarrëveshjeve të ndara me Bullgarinë dhe Greqinë, të cilat si shtete anëtare mund të vënë veton në çdo hap përpara.

“BE-ja ka nevojë të madhe për një histori suksesi”, thotë Hoxhaj. Mali i Zi dhe Shqipëria shihen si favorite; të dyja realisht mund të jenë gati për t’u anëtarësuar deri në fund të dekadës nëse të 27 shtetet anëtare bien dakord t’i pranojnë ato. Rama e ka pozicionuar veten gjithashtu si dikush me të cilin udhëheqësit evropianë mund të bëjnë biznes, veçanërisht kur bëhet fjalë për migracionin.

 

Media irlandeze: A po parashikohet një fund i lumtur në historinë
Aktivistët e të drejtave civile protestojnë pasi grupi i parë i emigrantëve të kapur në ujërat italiane mbërriti në portin e Shëngjinit në Shqipëri tetorin e kaluar. Edi Rama nënshkroi një marrëveshje me kryeministren italiane Giorgia Meloni që lejon ngritjen e objekteve në Shqipëri ku Italia mund të ndalojë azilkërkuesit ndërsa kërkesat e tyre përpunohen. Fotografia: Adnan Beci/AFP

 

Ai nënshkroi një marrëveshje të diskutueshme me kryeministren e djathtë të Italisë, Giorgia Meloni, duke lejuar ngritjen e objekteve në Shqipëri, ku Italia mund të ndalonte disa mijëra azilkërkues të shpëtuar në det, ndërsa kërkesat e tyre përpunoheshin. Udhëheqësi shqiptar është “i gatshëm të marrë në konsideratë çdo gjë që do t’i sjellë pikë ndërkombëtare”, thotë Prroni i Institutit për Demokraci dhe Ndërmjetësim.

"Duket se motoja e tij është gjithmonë të ndërtojë aleanca në vend që të krijojë tensione. Gjëja që ne nuk arrijmë ta shqyrtojmë ndonjëherë është se në çfarë kushtesh ndërtohen këto aleanca."

Trashëgimia politike e kryeministrit tani është e lidhur me përpjekjen e vendit të tij për anëtarësim në BE. Disa flamuj blu evropianë ishin të vendosur midis atyre të kuq shqiptarë në një tubim fitoreje zgjedhore në Sheshin Skënderbej në qendër të Tiranës. Xha, studenti i ri që punon në bunkerin e shndërruar në bar, thotë se të rinjtë e kanë të vështirë të interesohen për politikën ose për perspektivën e anëtarësimit në BE.

"Do të thoja se njerëzit këtu e shohin kryesisht paranë si gjënë më të rëndësishme, jo pasionin apo ëndrrat... Mënyra më e shpejtë për të fituar shumë para, kjo është ajo që u intereson njerëzve këtu."

Duke folur në një konferencë për shtyp të enjten, Rama e përshkroi udhëtimin e vendit të tij për t'u bashkuar me BE-në si një "histori dashurie" që për një kohë shumë të gjatë kishte mbetur e papërgjigjur.

Shqipëria i kishte “kënduar serenata” BE-së nga jashtë, por për vite me radhë unioni e kishte mbajtur dritaren e dhomës së gjumit të mbyllur, tha ai. “Tani dritarja është e hapur... Si dashnorë, do të na duhet të ngjitemi lart.”/ Marrë nga The Irish Times

shqiperi be


Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës