LIVE UPDATES
Bota

Pse dhe si po vendos Turqia sundimin në Detin e Kuq

8 Shkurt 2021, 16:04 Nga DOSJA
Pse dhe si po vendos Turqia sundimin në Detin e Kuq

TURQI- Javën e kaluar, parlamenti turk miratoi zgjatjen e misionit të forcave detare turke në Gjirin e Adenit, Bab al-Mandab dhe ujërat rajonalë të Somalisë për një vit. Një vendim i tillë ka ngritur pikëpyetje në lidhje me forcën e ushtrisë dhe bazat e saj më të rëndësishme ushtarake në Detin e Kuq, i cili sot është bërë skena e konkurrencës midis fuqive globale dhe rajonale.

Deti i Kuq përfaqëson një korridor të rëndësishëm strategjikisht në linjën e tregtisë globale të energjisë dhe një arenë për shumë luftëra dhe tensione në ditët e sotme. Më shumë se 10 përqind e tregtisë globale kalon përmes saj, kështu që shumë vende kanë forca detare në zonë. Forcimi i pranisë ushtarake të Shteteve të Bashkuara, Turqisë, Japonisë, Francës, Rusisë, Britanisë, Izraelit, Iranit, Arabisë Saudite, Emirateve dhe së fundmi Kinës në atë zonë, flet qartë.

Marina Detare Turke (TDK) u krijua në 1081 si pjesë e forcave të armatosura. Ata u formuan nga Caka Beu, marinari i parë turk që filloi punën për krijimin e këtyre forcave në Izmir.

Pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Armëpushimit Mudanyi në 1922, selia e parë e Komandës së Marinës Turke u hap në 14 nëntor të të njëjtit vit në Kasimpasa, dhe në 1923 marina krijoi bazën e parë ushtarake në Izmit në Detin Marmara.

Në dritën e gatishmërisë së Turqisë për të zgjatur misionin e forcave të saj detare, më poshtë janë instrumentet e vendosjes ushtarake turke në dhe rreth rajonit të Detit të Kuq.

Që nga 25 shkurti 2009, Flota Detare Turke ka marrë pjesë në një mision të përbashkët detar të quajtur Task Force 151 (CTF-151) për të luftuar piraterinë në Gjirin e Adenit dhe Detin e Kuq. Ajo tashmë i ka komanduar këto forca gjashtë herë, dhe herën e fundit nga 25 qershori deri më 10 dhjetor 2020.

Parlamenti turk zgjati për herë të fundit misionin e forcave detare që veprojnë në ato zona në 5 shkurt 2020. Sipas miratimit të parlamentit disa ditë më parë, misioni i forcave operacionale në zonat e përmendura është zgjatur deri më 10 shkurt 2022.

Marina e Turqisë do të punojë për të siguruar siguri për anijet tregtare që mbajnë flamurin turk ose të lidhura me Ankaranë në dhe rreth rajonit të Detit të Kuq. Ajo gjithashtu do të vazhdojë të kryejë detyrat e ngarkuara në përputhje me rezolutat përkatëse të Këshillit të Sigurimit të KB dhe të marrë pjesë në operacionet e komunitetit ndërkombëtar kundër terrorizmit në detet jashtë ujërave territoriale të vendeve të rajonit.

Somalia, baza e parë ushtarake

Turqia ka krijuar bazën e saj të parë zyrtare ushtarake pranë Detit të Kuq në Somali, e cila kushton gati 50 milion dollarë dhe ka një kapacitet prej 1,500 trupash në raundin e parë.

Kampi “Turkom” është baza më e madhe turke jashtë vendit dhe mund të strehojë pajisje detare, aeroplanë ushtarakë dhe komando. Tri shkolla ushtarake nën mbikëqyrjen e 200 oficerëve turq janë bashkangjitur gjithashtu në bazë.

Baza ushtarake është e vendosur në një zonë bregdetare jo shumë larg gjireve Bab al-Mandab dhe Aden, për këtë arsye ajo ka një pozicion të rëndësishëm strategjik.

Xhibuti, baza e dytë

Në vitin 2017, Turqia arriti një marrëveshje mbi krijimin e një baze ushtarake në Xhibuti, e cila është baza e saj e dytë ushtarake në rajonin e Detit të Kuq dhe Gjirin e Adenit. Një marrëveshje midis dy vendeve u arrit në dhjetor të atij viti, duke përfshirë disa marrëveshje ekonomike, duke pasur parasysh se Turqia e sheh Xhibutin si një qendër të rëndësishme të Afrikës, për shkak të pozicionit të rëndësishëm strategjik të vendit në Detin e Kuq.

Sudani, një përpjekje e papërfunduar

Turqia filloi krijimin e bazës së saj ushtarake në Sudan në 2017, nën një marrëveshje për të rindërtuar dhe menaxhuar ishullin Suakin të Detit të Kuq. Marrëveshja u arrit si pjesë e disa marrëveshjeve të tjera ekonomike për të rritur nivelin e tregtisë midis dy vendeve, por u ndalua pas rrëzimit të Presidentit Omar al-Bashir.

Fuqia e butë

Turqia po punon me zell për të ndërtuar rrugë dhe ura, për të siguruar ndihmë humanitare dhe bursa, me dhe rreth 4500 studentë afrikanë që janë duke studiuar aktualisht nën programin e bursave të qeverisë, duke përfshirë studentë nga Somalia, Sudani, Egjipti dhe Xhibuti.

Që nga viti 2011, Turqia ka pasur misione diplomatike në të gjitha vendet e vendosura në brigjet e Detit të Kuq, përveç Eritresë. Turkish Airlines operon me fluturime të planifikuara për në Somali, Etiopi, Xhibuti dhe Sudan dhe Agjencia Turke e Bashkëpunimit dhe Koordinimit (TIKA) ka hapur zyrat në kryeqytetet e këtyre vendeve.

Në bregun lindor të Detit të Kuq, Ankaraja siguron ndihmë humanitare për Jemenin përmes organizatave qeveritare dhe jo-qeveritare.

Lidhur me Somalinë, operatori turk i porteve Albayrak operon në portin e Mogadishu. Albayrak mori një koncesion 20-vjeçar sipas të cilit kompania merr mbi 45 përqind të të ardhurave totale të portit. Në dhjetor 2016, Turqia nënshkroi një marrëveshje me Xhibutin mbi krijimin e një zone të tregtisë së lirë, me një sipërfaqe prej 5 milion metrash katrorë.

Sipas Byrosë Turke të Statistikave, vëllimi i tregtisë dypalëshe midis Turqisë dhe Somalisë u rrit në 206 milion dollarë në 2019, krahasuar me 144 milion dollarë në 2017.

Drejtoria Turke e Vakëfit ka ndërtuar shumë xhami në rajon dhe jeta fetare në to drejtohet nga hoxhallarë të arsimuar në Turqi. Kohët e fundit, u ndërtua xhamia më e madhe në Xhibuti, Xhamia Abdul Hamid II. Ankaraja ka ngritur gjithashtu media në arabisht dhe somalisht, plus telenovelave turke që janë dubluar në Somali dhe Amharic.

Pse Deti i Kuq?

Revista Al-Siyasa al-Dawliya (Politika Ndërkombëtare) thotë në një studimin e saj se arsyeja për këtë është dërgimi i një mesazhi të qartë aktorëve në rajon që nuk pajtohen me dhe konkurrojnë me Turqinë në vizione dhe projekte të tilla si Izraeli, Irani, Arabia Saudite , Egjipti dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Në këtë kontekst, shkrimtari i famshëm turk Turan Kislakci tha se Ankaraja, me bazat e saj ushtarake në Detin e Kuq dhe forcat detare që marrin pjesë në misionin e forcës CTF-151, po bën gjithçka për të arritur stabilitetin në Detin e Kuq.

“Prania e Turqisë në rajon është e rëndësishme në dritën e rritjes së ndikimit ushtarak, politik dhe ekonomik të vendeve të huaja në pellgun e Detit të Kuq, i cili do të çojë në mundësinë e ndryshimeve rrënjësore në rajon në periudhën e ardhshme,” tha Kislakci.

Kislakci vuri në dukje se vendi i tij është i vetëdijshëm për hapat në ndërtimin e paqes, siç është mbështetja që i ka dhënë Somalisë në vitet e fundit, pavarësisht disa përpjekjeve për ta dëmtuar. Sipas tij, Turqia e kupton që shpërthimi i kaosit në një vend musliman pranë Detit të Kuq do të ketë një ndikim negativ edhe në të.

Marre nga: Tesheshi 

(a.k.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota deti i kuq rexhep tajip erdogan deti i kuq rexhep tajip erdogan

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë