LIVE UPDATES
Bota

Si ndihmon Google Earth për të luftuar krimet ekologjike

17 Janar 2021, 09:40 Nga DOSJA
Si ndihmon Google Earth për të luftuar krimet ekologjike

Lista e krimeve që kryhen në sektorin e mjedisit në Lindjen e Mesme është e gjatë: rafineri të improvizuara nafte që lëshojnë tymra duke ndotur ajrin në Sirinë e Veriut, gjueti ilegale kafshësh të rralla në Jemen dhe firma që i hedhin plehrat direkt në rrugët ku kalojnë ujërat në Irak, janë disa shembuj që ilustrojnë këto krime. Si mund të dokumentohen krimet që kryhen kundër ambientit, për të mos folur për dënimin e njerëzve që janë përgjegjës për to?

Ka pak kohë që për këtë gjë janë vënë në përdorim Open- Source- Intelligence, pra informacione falas që publikohen në platformat e mediave sociale si përshembull Facebook dhe Instagram, si dhe fotografimet satelitore dhe materialet kartografike me akses publik, që ofron Google Earth.

Kjo metodë nuk është krejt e re, dhe është zhvilluar nga studimet e bëra për pasojat që konfliktet e armatosura kanë mbi ambientin, shpjegon Wim Zwijnenburg, i cili punon për organizatën ambientaliste hollandeze, Pax. Natyra ka qenë shpesh viktimë lufte: në Siri për shembull është sulmuar enkas industria e naftës, dhe pellgjet e naftës janë përhapur madje nëpër lumenj. Po ashtu gjatë sulmeve janë shkatërruar impiantet e pastrimit të ujit.

“Një nga problemet me të cilat kemi hasur ne, është gjetja e të dhënave të besueshme. Mediat sociale dhe fotografimet satelitore që ofrohen falas na kanë ndihmuar që të krijojmë një ide të qartë,” thotë ai. Këto instrumente ndihmojnë edhe gjatë kërkimeve për ndotje ambienti, që nuk kanë lidhje me ndonjë luftë.

Mungojnë dokumentimet sistematike

Zwijnenburg ka publikuar disa raporte që janë përpiluar në bazë të të dhënave me qasje publike të faqeve të internetit që drejtohen nga rrjeti Bellingcat. Studimet e tij kanë të bëjnë kryesisht me ndotjen e rrugëve të ujit Shatt al- Arab në jug të Irakut, derdhjet e naftës në Iran dhe ndotjen e ajrit dhe ambientit nga rafineritë provizore në Veri të Sirisë.

Disa nga informacionet kanë qenë të njohura edhe më parë, sidomos brenda për brenda vendeve, pranon Zwijnenburg. Por në shumë raste ai ka parë se mungojnë dokumentimet sistematike, sepse autoritetet nuk kanë kapacitetin ose vullnetin për ti bërë ato.

Zhvillime të ngadalta, pasoja të mëdha ndaj mjedisit

Shpesh synimi është që të vërehen tendencat afatgjata, thotë Doug Weir, drejtor për sektorin e studimeve dhe politikës  në Conflicz and Environment Observatory (CEOBS) me qendër në Yorkshire, në Britaninë e Madhe. Nëpërmjet serive të fotografimeve satelitore të bëra nga Planet Labs dhe Google Earth, “mund të hedhësh vështrimin tek diçka që mund të zhvillohet ngadalë, por që ka pasoja të mëdha.” Në rastet kur është e mundur, studimet mbështeten edhe nga dëshmitarë okularë.

Të dhënat satelitore përdoren po ashtu për të dokumentuar krimet që bëhen në sektorin e peshkimit dhe në atë të pyjeve, shpjegon avokatja hollandeze Pauline Verheij, nga zyra avokatore Ecojust. Sepse nëpërmjet tyre tregohen sektorë të bllokuar të detrave ose pyjeve. Fotografimet satelitore ndihmojnë dokumentimin e futjes ilegale të varkave të peshkimit ose shpyllëzimit ilegal të pyjeve.

Verheij ka përdorur vetë mediat sociale për të mbledhur dëshmi për një rast gjuetie ilegale në Vietnam, gjatë kohës kur punonte për Wildlife Justice Commision, një organizatë të krijuar nga ajo dhe të tjerë për tu marrë me hetime në sektorin ekologjik. “Njerëzit shpesh përdorin mediat sociale  si Facebook- u dhe WeChat për të gjetur blerës për produktet ilegale të kafshëve të egra,” thotë ajo.

Facebook-u është përdorur edhe për Jemenin. Një grup lokal ambientalist ka dokumentuar tregtinë ilegale të kafshëve të rralla, që jetojnë atje, duke publikuar fotografi në të cilat gjuetarët bëjnë poza para aparatit fotografik, me leopardët e vrarë.

Kriminelët në bankën e të akuzuarve?

Por a mund të përdoren dëshmi të tilla në gjyq? “Përgjigja e shkurtër është Po,” thotë Verheij. “Por varet vërtet nga gjykata. Ju duhet të gjeni një prokuror lokal ose një autoritet hetimor, që është i interesuar për krimet ambientaliste.”

Dhe kjo, thotë Verheij më tej, është pjesa më e vështirë. “Shumë nga këto krime bëhen në vende ku qeveritë janë të dobta, ku mungon interesi për këto tema ose ku ka korrupsion. Në disa vende qeveritarët fitojnë shumë para, duke mos i dhënë rëndësinë e duhur krimeve të tilla.”

Edhe interesat ekonomike luajnë një rol të veçantë. “Në Irak, industria e naftës është burim i rëndësishëm të ardhurash, prandaj është e vështirë ta kritikosh atë,” thotë Zwijnenburg.

Mjedisi shpesh nuk është i rëndësishëm sa duhet

Po ashtu shpesh ndodh që krimet ambientaliste nuk kanë prioritet në sistemin e drejtësisë. Në Irak për shembull, pjesëtarë të grupit terrorist “Shteti Islamik”, i kanë vënë zjarrin puseve të naftës. Disa nga dorasit u dërguan në gjyq, por krimet ambientaliste nuk luajtën ndonjë rol në proces, thotë Doug Weir.

Edhe nëse ndodh që shpesh të gjendesh në qorrsokak, për avokaten hollandeze Pauline Verheij, puna që bën është e rëndësishme. “Kjo punë mund të kontribuojë për të rritur vetëdijen edhe tek pala tjetër, ata që blejnë gjëra të tilla ose që përfitojnë prej tyre.”

Marrë nga DW

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota google earth krimet ekologjike google earth krimet ekologjike

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend