LIVE UPDATES
Bota

Talebanët ndaluan studimet për vajzat, gruaja afgane hap shkollën online

3 Nëntor 2021, 11:26 Nga DOSJA
Talebanët ndaluan studimet për vajzat, gruaja afgane hap shkollën

AFGANISTAN– Kur talebanët morën pushtetin në Afganistan, ata udhëzuan vajzat dhe gratë e reja që të qëndronin në shtëpi. Pa asnjë zgjidhje në horizont, një grua afgane vendosi të veprojë. Shkolla online e Angela Ghayur tani ka afro 1000 nxënës dhe më shumë se 400 mësues vullnetarë. Angela ishte vetëm tetë vjeç kur shpërtheu lufta civile në të gjithë Afganistanin, në vitin 1992. Familja e saj u largua nga shtëpia e tyre në Herat në perëndim të vendit në Iran dhe për pesë vitet në vijim Angela nuk ishte në gjendje të shkonte në shkollë.

“Ishte shumë e zakonshme në atë kohë që fëmijët afganë që kishin ikur në Iran nuk mund të shkonin në shkollë, sepse nuk kishin dokumentet e duhura,” kujton Angela.

Pas pesë vjetësh, babai i Angelës më në fund arriti të siguronte dokumentet e duhura dhe ajo mundi të shkonte në shkollë në Iran. Çdo ditë pas shkollës, Angela kthehej në shtëpi dhe mësonte 14 fëmijë të tjerë afganë, të gjithë të paaftë për të shkuar në shkollë. Babai i Angelës ishte një kopshtar në Iran dhe ajo mblidhte klasën e vogël në kopshtin e tij të mirëmbajtur dhe u mësonte atyre gjithçka që mësonte vetë në shkollë, si lexim, shkrim, matematikë. Vite më vonë, pasi talebanët u rrëzuan nga pushteti, Angela u kthye në Afganistan dhe u kualifikua si mësuese e shkollës së mesme, përpara se të transferohej në Holandë dhe më në fund në MB. Ashtu si shumë anëtarë të diasporës afgane, Angela u ndje e paralizuar duke parë ngjarjet që shpaloseshin në vendin e saj gjatë muajve të fundit. Ndërsa SHBA tërhoqi trupat e saj, pas 20 vitesh lufte, talebanët u kthyen në pushtet. Në atë që duket si një çast, dy dekada përparim në arsimimin e grave u vunë në rrezik. Talebanët pretendojnë se kufizimet e tyre për gratë që punojnë dhe vajzat që studiojnë janë “të përkohshme” dhe janë vetëm në fuqi për të siguruar që të gjitha vendet e punës dhe mjediset mësimore të jenë “të sigurta” për to. Por mendimi që vajzat të privoheshin edhe një herë nga arsimi, siç ishte në pesë vitet e para në Iran, e dëshpëroi Angelan. Pas tre muajsh pa asnjë indikacion nga talebanët se kufizimet do të lehtësoheshin, ajo u ndje e detyruar të vepronte.

Kështu Angela themeloi Shkollën Online Herat, një burim arsimor për gratë dhe vajzat afgane. Ajo postoi në Instagram duke kërkuar ndihmë nga çdo mësues me përvojë dhe që nga postimi i parë gati 400 vullnetarë i janë bashkuar programit. Nëpërmjet Telegramit ose Skype-it, ata ofrojnë më shumë se 170 klasa të ndryshme në internet në gjithçka, nga matematika te muzika, te gatimi te piktura. Shumica e mësuesve janë nga Irani dhe punojnë nga dy deri në tetë orë në ditë. Së bashku vullnetarët mbështesin rreth 1000 studentë. Njëra prej tyre është Nasrin, një 13-vjeçare që jeton në Kabul me katër motrat e saj. Që kur talebanët morën pushtetin dhe ndaluan shkollën për vajzat mbi shtatë vjeç, të gjitha motrat humbën shkollën ose universitetin. Vajzat kanë bërë të pamundurën për të vazhduar studimet në shtëpi, por ka qenë veçanërisht e vështirë për dy motrat e saj më të mëdha, të cilat ishin në universitet duke studiuar mjekësi dhe inxhinieri.

“Të gjitha ëndrrat e mia janë shkatërruar. Edhe nëse shkollat rihapen, nuk do të jetë njësoj,” tha Nasrin në një intervistë. “Doja të bëhesha pilote, tani kjo nuk do të ndodhë kurrë pasi talebanët nuk do t’i linin kurrë vajzat të ishin pilote.”

Por vajzat tani kanë një rreze shprese, me shkolën online të Angelas. Nasrin tani po studion turqisht me një nga mësuesit vullnetarë. Ajo do të donte të jetonte në Stamboll një ditë. Mësimet e kanë lejuar atë të ëndërrojë përsëri. Javët e fundit ka pasur disa lajme pozitive për femrat në veri të vendit, ku vajzat janë rikthyer në shkollat e mesme në pesë nga 34 provincat e vendit. Vajzat janë lejuar të studiojnë në shkollat private, por në ato shtetërore nuk lejohen ende. Sipas vlerësimeve të OKB-së, 70% e të gjithë mësuesve të kualifikuar në Kabul janë gra. Pra, edhe për djemtë dhe të rinjtë, shkollimi i të cilëve vazhdon, ka të ngjarë të ketë një mungesë të konsiderueshme të personelit mësimor për t’i mbështetur ata. Shumë kohë përpara ringjalljes së talebanëve si forcë politike, Afganistani tashmë po luftonte me mungesën e rrënjosur të aksesit në arsim. Sipas Ministrisë së Arsimit në vitin 2019, më shumë se një e treta e të rinjve mbi 15 vjeç ishin analfabetë. Me shumicën e madhe të vajzave të mbërthyera në shtëpi, kjo statistikë fatkeqe ka të ngjarë të rritet.

Përshtatur nga BBC

(i.d.Dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota bota angela ghayur shkollimi i vajzave ne afganistan talebanet angela ghayur shkollimi i vajzave ne afganistan talebanet

Sondazh

Poll
Bota 3 Nëntor 2021, 08:34

Zgjidhet kryebashkiaku i ri i Nju Jorkut

SHBA– Demokrati Eric Adams do të jetë kryebashkiaku i ri i Nju Jorkut, bashkisë më të madhe në Shtetet e Bashkuara. Alvin Bragg do të jetë avokati i parë ...

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri