LIVE UPDATES
Bota

VOA: Të mbijetuarat e dhunës në familje përballen me problemet e riintegrimit në Kosovë

6 Maj 2022, 18:34 Nga DOSJA
VOA: Të mbijetuarat e dhunës në familje përballen me

KOSOVË- Në Kosovë gratë e mbijetuara të dhunës në familje kanë të drejtë qëndrimi në strehimore për gjashtë muaj. Veprimtarët e kësaj fushe thonë se kjo është kohë e pamjaftueshme për të siguruar pavarësimin dhe riintegrimin e tyre në shoqëri, që konsiderohet ndër sfidat më të mëdha. Korrespondentja e Zërit të Amerikës, Edlira Bllaca foli me një nga të mbijetuarat.

Drita, emri i vërtetë i së cilës është i njohur për redaksinë, por është ndryshuar për shkaqe sigurie, ishte martuar sapo kishte mbushur 18 vjeç. Ajo thotë se në vitin e parë të martesës gjithçka shkonte mirë, por pas lindjes së vajzës, burri i saj kishte filluar të ushtronte dhunë fillimisht psikologjike e më pas edhe fizike ndaj saj.

“Fillimisht ka nisur të më godasë me shuplakë, pastaj me rrip, siç i vinte në mendje të më rrihte ashtu më rrihte. Më ka larguar prej shtëpisë, pastaj unë kam shkuar në një kafene dhe e kam lutur kamerierin që ta lajmëroj policinë dhe ata erdhën më morën”, rrëfen ajo.

Drita ka përfunduar vetëm shkollën fillore, nuk ka profesion e as punë. Në mungesë të mundësive të tjera, ajo ka duruar dhunën e burrit për tri vitet e fundit. Brenda këtyre viteve ajo është kthyer tri herë në një shtëpi të sigurtë për gratë që përjetojnë dhunë në familje. Në shtëpinë ku ndodhet tash, Drita po përpiqet të mësojë punë dore, për të siguruar një zanat nëpërmjet të cilit shpreson që të pavarësohet financiarisht në të ardhmen dhe të mos jetë e detyruar të kthehet sërish te burri apo në strehimore.

“Uroj që ëndrra ime të bëhet realitet, që me këto punë dore të cilat i kam mësuar këtu dhe që i kam ditur disa në shtëpi, ta hapi një dyqan e të filloj punën”, thotë ajo.

Në Kosovë janë dhjetë shtëpi të sigurta të cilat strehojnë gratë e mbijetuara të dhunës në familje dhe fëmijët e tyre. Por qëndrimi i lejuar në këto shtëpi është vetëm 6 muaj, ndërsa veprimtarët e kësaj fushe thonë se kjo është kohë e pamjaftueshme për të siguruar pavarësimin dhe riintegrimin e grave në shoqëri. Zana Asllani, drejtuese e shtëpisë së sigurt në Prishtinë, thotë se për këtë arsye shpesh gratë rikthehen në shtëpinë ku kanë përjetuar dhunë.

“Ndodh edhe më shumë se pesë herë. Konkretisht tani kemi një grua që ka ardhur për herën e tretë brenda tre muajve”, thotë ajo.

Zonja Asllani thotë se tash me mbështetjen e zyrës së presidentes së Kosovës, po përpiqen të aftësojnë shumë gra për punë dore e rrobaqepësi, dhe me përfitimet nga shitjet të cilat janë të hapura për të gjithë, t’u ndihmojnë grave që përjetojnë dhunë. Por, sipas saj, është e domosdoshme të krijohet një program i posaçëm në vend i cili garanton punësimin dhe riintegrimin e grave.

“Kjo pjesa e riintegrimit të grave në shoqëri është sfida kryesore, kuptohet në gjithë shtetin, e lëre më te ne në strehimore ku përballemi me mungesë të financave. Pjesa e riintegrimit duhet të ketë një program të posaçëm. Ne si strehimore kemi kurse këtu brenda me të cilat mundohemi të rrisim mundësitë e grave që kanë përjetuar dhunë”, thotë ajo.

Në përpjekje për të rritur numrin e punësimeve për gratë, viktima të dhunës dhe atyre të margjinalizuara në përgjithësi, Fondacioni Jahjaga po vazhdon punën në projektin “One in Three”, apo “Një në Tri”.
Brikena Avdyli, drejtoreshë ekzekutive në këtë fondacion, i tha Zërit të Amerikës se emërtimi u referohet statistikave botërore sipas të cilave një në tri gra përjeton dhunë.

“Ne kemi dashur të integrojmë këtë element në emër të ngritjes së ndërgjegjësimit për këtë çështje. Pra përtej fuqizimit ekonomik të ngrisim edhe shkallën e ndërgjegjësimit, mirëpo ky projekt ju shërben të gjitha grave të margjinalizuara, jo vetëm grave të mbijetuara të dhunës, të gjitha ato që kanë nevojë për një shtytje në mënyrë që të jenë të pavarura ekonomikisht, të mos varen prej të tjerëve”, thotë ajo.

Deri tash nga ky projekt kanë dalë dy koleksione me veshje të punuara nga gratë, të cilat mund të blihen online dhe në punëtorinë e grave.

“Ka veshje të ndryshme të figurave të ndryshme, veprimtare e kështu me radhë. Jemi duke punuar në 15 dizajne dhe do të jenë të gatshme në muajin qershor. Si fillim siç po e shihni edhe punëtorinë, është një vend i vogël, është një nismë e vogël por me synime të mëdha që të ju shërbejë sa më shumë grave”, thotë ajo.
Duke blerë punimet e këtyre grave, qytetarët mund të bëhen pjesë e zgjidhjes për dhunën ndaj tyre, thotë zonja Avdyli.

“Ka interesim, ka edhe shitje, normalisht jo në shkallën që presim ne për të ardhmen, por ne po shpresojmë edhe të ndërgjegjësojmë komunitetin se të gjithë mund të jemi pjesë e zgjidhjes. Pra të mos pritet vetëm nga institucionet, organizatat apo donatorët. Nëpërmjet çdo blerjeje kontribuohet në kauzë dhe pastaj ato fonde shfrytëzohen në rritjen e kësaj nisme në mënyrë që këto mundësi të ua ofrojmë sa më shumë grave”, thotë ajo.
Zonja Asllani ndërkaq thotë se fuqizimi ekonomik i grave shërben edhe si formë e parandalimit të dhunës në familje.

“Nëse një grua ka pavarësi ekonomike, sigurisht që nuk qëndron me dhunuesin. Ajo do të dalë, do të pavarësohet. Kjo është pjesë në të cilën ne duhet më tepër të punojmë si shoqëri, duke filluar nga institucionet shtetërore sepse pa mbështetjen e tyre ne si ogranizata joqeveritare e kemi shumë të vështirë”, thotë ajo.
Sipas të dhënave nga Policia e Kosovës, viti 2021 ka shënuar rritje të rasteve të dhunës në familje, e cila në shumicën e rasteve është dhunë ndaj gruas. Derisa në vitin 2020 nga dy mijë e 101 raste të dhunës në familje – një mijë e 636 viktima kanë qenë gra, në vitin 2021 nga dy mijë e 486 raste të dhunës në familje një mijë e 968 viktima kanë qenë gra.

Marrë nga VOA

Aksidenti i rëndë në Tiranë, si mund të shmangen ngjarje të tilla?

View Results

rajoni rajoni zana asllani zana asllani

Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty