Dosja e Erion Veliajt/ Avokati Ndreca nuk u paraqit, gjobitet me 50 mijë lekë! Shtyhet seanca 21 Korrik, 10:54 Dosja...
“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet 21 ...
Plagosja me armë zjarri në Elbasan/ Sherri mes adoleshentëve nisi në një lokal 20 Korrik, 21:14 ...
Dita e 51-të e protestës/ Nis organizimi i protestuesve në sheshin “Skënderbej”: Rama jepe dorëheqjen! 20 ...
TIRANË- Si sot 32 vite më parë, kur në Shqipëri ishte ende regjimi komunist u var në litar një poet. Havzi Nela, poeti disident dhe autori i mijëra vargjeve u vra për shkak të krijimtarisë së tij.
Nela kërkonte liri në vargjet e tij, por këtë nuk ja dha kurrë sistemi komunist, përkundrazi, e burgosi dhe në fund e vari në litar në mes të qytetit të Kukësit. Havzi Nela sot 32 vite më pas, kur kohët kanë ndryshuar dhe regjimi komunist nuk ka rënë, e quhet si poeti i pavdekësisë.
Kush ishte Havzi Nela?
Havzi Nela lindi më 20 shkurt 1934 në fshatin Kollovoz të rrethit të Kukësit. Ai mbaroi shkollën fillore dhe të mesme, ndërsa jetojnë në varfëri ekstreme. Qysh në shkollë të mesme u shfaqën kundërshtitë e tij të para ndaj padrejtësive të regjimit komunist. Më pas ai filloi studimet në Institutin e Lartë Pedagogjik të Shkodrës (sot Universiteti Luigj Gurakuqi), por u përjashtua si element destruktiv për bindjet e tij. Pas shumë vështirësish, ai gjeti një punë si mësues në shkollën fillore të Planit të Bardhë, një fshat i vogël në rrethin e Matit. Ai u dëbua edhe nga ky fshat për shkak të aktivitetit të dyshimtë – u lexonte nxënësve poemat e tij. Më pas ai arriti të përfundojë Institutin e Lartë Pedagogjik të Shkodrës me korrespondencë. Ai punoi si mësues në fshatra të ndryshme të tilla si Kruma, Lojma, dhe Shishtaveci deri në vitin 1967, kur ai u transferua në Topojan. Topojani ishte vendi ku filluan ngjarjet më dramatike të poetit dhe familjes së tij.
Havzi Nela kontrollohej vazhdimisht, u mor në paraburgim shumë herë, dhe kufizohej mbi llojin e punës që mund të bënte dhe se ku ai mund të jetonte. Pasi u lexoi nxënësve të tij poemën “Shko dallëndyshe” shkruar nga Filip Shiroka, Havzi Nela, me gruan e tij, Lavdie, rrezikuan jetët e tyre duke marrë rrugën për të kaluar kufirin në Kosovë më 26 prill, 1967. Ndërsa kalonte vijën kufitare, ai shkroi në një copë letre, “Lamtumirë, atdhe i dashtun, po të la, por zemërplasun …” dhe e vendosi në degën e një peme lajthie që ta gjenin rojet e kufirit.
Një fat më tragjik do ta ndjekë atë në Kosovë. Ushtarët jugosllav i vunë në prangat Havzi Nelës dhe së bashku me gruan e tij, i burgosën në burgun e Prizrenit. Më pas jugosllavët kthyen Havziun dhe Lavdien në pikën kufitare të Morinës, në këmbim të atdhetarëve shqiptarë nga Kosova që qeveria komuniste e Enver Hoxhës ia dorëzonte policisë sekrete jugosllave, UDB.
Më 22 maj, 1967, poeti u dënua me pesëmbëdhjetë vjet burg për kalimin në Kosovë. E gjithë pasuria e tij u konfiskua. Gruaja e tij u dënua me dhjetë vjet burg. Poeti kurrë nuk u pajtua me diktaturën dhe marionetat e tij në burgje. Më 19 dhjetor, 1986, ai u lejua të dalë nga burgu, por vetëm për një kohë të shkurtër. Më pak se një vit më vonë, më 12 tetor, 1987, ai u arrestua dhe u dërgoi internua në fshatin Arrën. Më 24 qershor 1988, Gjykata e Lartë e Shqipërisë vendosi që Havzi Nela të dënohej me varje. Miratimi përfundimtar i dënimit me vdekje nga anëtarët e Presidiumit të Kuvendit Popullor të drejtuar Ramiz Alia, çoi në ekzekutimin e Havzi Nelës.
Më 10 gusht 1988, në orën 02:00 të mëngjesit, ai u ekzekutua me varje në mes të qytetit të Kukësit. Pasi u ekspozua gjatë gjithë ditës më 10 gusht, 1988, në mesnatë terroristët komunistët e morën trupin e tij dhe e futën atë vertikalisht në një vrimë të krijuar nga heqja e një shtyllë druri. Ai ishte i privuar nga mundësia për tu shtrirë si të gjithë të vdekurit. Ai qëndroi në këmbët e tij për pesë vjet dhe dhjetë ditë, deri më 20 gusht 1993. Pas përpjekjeve të shumta nga qeveria demokratike e Shqipërisë, kjo ishte dita që u bë e mundur që të gjendej vendi, i mbuluar me gurë dhe shkurre pranë fshatit Kolsh, dy kilometra larg nga Kukësi. Me dekretin presidencial të Presidentit të Republikës së Shqipërisë, Sali Berisha, Havzi Nelës i është dhënë titulli “Dëshmor i Demokracisë.”
(A.B. Dosja.al)
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
TIRANË- Publikohet historia e panjohur e Beqir Ballukut, ish-Ministrit të Mbrojtjes Popullore, deputetit të Kuvendit Popullor, anëtarit të Byrosë Politike ...
DashiNë këtë periudhë janë të favorizuara dashuritë që nuk kërkojnë shumë angazhim. Duhet të bëni kujdes me paratë, pasi mund të keni vështirësi. Në punë përqen...
VLORE– Dj Sardi ka folur për herë të parë për marrëdhënien e tij duke treguar se ndihet mirë me personin që ka në krahë. Ata kanë 12 vite që njihen e pëlq...
AMERIKE– Prej disa kohësh është vënë re se këngëtarja e njohur, Dua Lipa, ka vendosur të bëjë eksperimente me ‘look-un’ e saj.Ajo ka ndryshuar disa herë n...
AMERIKE– Moderatori Simon Cowell është shtruar në spital pasi ka rënë nga biçikleta.60 vjeçari është dërguar me urgjencë në spital të shtunën pasi...
AMERIKE– Balerina shqiptare Adel Lami duket se ka gjetur dashurinë. Adel muaj më parë është shprehur se akori i “Sex and the City” i kishte shprehur dëshi...
TIRANË– Deputeti i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, Bashkim Fino është fotografuar në zonën e ish-Bllokut, teksa shijon kafenë, këtë pasdite...
AMERIKE– Dukja e Kylie Jenner në videoklipin e këngës së Cardi B dhe Megan Thee Stallion “WAP” nuk është pritur aspak mirë nga fansat, madje ka filluar nj...
AMERIKE– Prej kohësh këngëtarja Tuna ndodhet në SHBA, ndonëse nuk na ka zbuluar arsyen ajo duket se po e shijon kohën atje më së miri.Në daljet që ka pasu...
AMERIKE– Modelja shqiptare Lorena Haliti e cila jeton në Amerikë është gjendur në një situatë të pakëndshme përballë kompanisë “Uber”.Teksa ka qënë duke l...
