LIVE UPDATES
Art&Argëtim

6 dhjetori, dita kur ndizen dritat e bredhit/ Nga Shën Nikolli tek Santa Claus: Origjina befasuese e ‘Kris Kringle’

6 Dhjetor 2019, 11:04 Nga DOSJA

TIRANË-Teksa pema e krishtlindjve bëhet gati që më 5 dhjetor, në datë 6 ndizen edhe dritat që krijojë atmosferën e vërtetë të festave.

Santa Claus është edhe një ndër personazhet që simbolizojnë festat dhe më i preferuari për fëmijët. Ama rrugëtimi i tij historik është edhe më i gjatë dhe më fantastik sesa qarkullimi vjetor i tij, përgjatë globit.

Prijësi i Santa moderne Amerikane lindi në Mesdhe gjatë Perandorisë Romake, legjenda e tij evoluoi në të gjithë Evropën veriore, dhe ai më në fund mori formën e tij që  shohim ne sot.

Kush është ky stërgjyshi i Santa dhe si ndryshoi ai me kalimin e kohës?

Të qenit Santa nuk është lojë e një njeriu të ri, por historia e tij daton që prej vitesh.

Çdo 6 dhjetor, besimtarët festojnë Ditën e Shën Nikollit në qytetet e gjithë botës. Imazhet e Shën Nikollit  ndryshojnë në mënyrë të konsiderueshme, por asnjëra prej tyre nuk ngjan aspak me plakun me mjekër që ka veshjen e kuqe. Një nga pikëpamjet më imponuese të Shën Nikollit të vërtetë, i cili jetoi në shekullin e tretë dhe të katërt, u krijua jo nga artistët antikë, por duke përdorur rindërtimin e mjekësisë moderne të estetikës.

Debati mes studiuesve mbi atë se ku mbetjet e pjesës tjetër të peshkopit grek vazhdon edhe sot e kësaj dite, por tradicionalisht, besohej se eshtrat e Shën Nikollit u vodhën nga marinarët italianë gjatë shekullit të 11-të dhe u morën në kristalin e Bazilikës di ‘San Nicola’ në bregdetin juglindor të Italisë.

Caroline Ëilkinson, një antropolog në Universitetin e Mançesterit (Angli), përdori këto të dhëna dhe simulime moderne të programeve për të krijuar një rindërtim modern të një njeriu të vdekur. Ëilkinson vuri fytyrën e një njeriu në emrin origjinal të Santa- me një hundë të keqe dhe me tiparet që  vazhdojnë të jenë edhe sot në sende zbukurimi, filma apo tek  kukullat për fëmijë.

Shën Nikolli vdiq më 6 dhjetor të vitit ‘343. Shën Nikolli tashmë është një figurë që nuk njihet vetëm në botën e krishterë, por edhe më gjërë sepse i ka dhënë origjinën legjendës së Santa Claus (Klaus) ose siç e thërrasim ne shqiptarët Plaku i Vitit të Ri.

Santa mbetet një figurë e politizuar në të gjithë botën. Trupat amerikane përhapën versionin e tyre të burrit të gëzuar në të gjithë botën në vitet menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore, dhe ai u prit në përgjithësi, tha Boëler, si një simbol i bujarisë amerikane në rindërtimin e vendit të shkatërruar nga lufta.

Në ditët e sotme, megjithatë, njerëzit në shumë kombe kanë “Santa” në listën e tyre të keqe, ose sepse ai përfaqëson anën laike të Krishtërimit. Ndonjëherë Santa refuzohet sepse nuk është vendas.

Burimi:  nationalgeographic

A.C/Dosja.al 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

kulture kulture 5 dhjetor 6 dhjetor festa e shën nikollit santa claus 5 dhjetor 6 dhjetor festa e shën nikollit santa claus


Sondazh

Poll

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit