Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
Imagjinoni që po prisni të merrni një përgjigje mbi një pozicion pune që e keni ëndërruar prej kohësh. Intervistuesi juaj ishte i vështirë për t’u “lexuar’, nuk ka asnjë mënyrë për të hamendësuar rezultatin. Me kalimin e ditëve, a dëshironi më mirë të dini rezultatin, në vend që të duroni një minutë më shumë në pritje, edhe nëse është një lajm i keq ?
Po ndjenjat tuaja gjatë takimit? Do të preferonit që dikush t’ju thoshte, paraprakisht, se nuk donte t’ju shihte më, në vend që të prisnit që telefoni juaj të binte apo të prisnit për një mesazh të ri? A do të rrezikonit edhe dinjitetin tuaj duke kërkuar shenja angazhimi në një moment të papërshtatshëm?
Në të dy skenarët një ndjenjë e pasigurisë mund të sjellë një ndjenjë sikleti akut. Për disa njerëz, një paaftësi e përgjithshme për të përpunuar situata të paqarta mund të nxisë edhe çrregullime kronike të ankthit.
“Pasiguria mund të intensifikojë sa kërcënuese ndihet një situatë,” thotë Ema Tanovic, një psikologe me Boston Consulting Group në Filadelfia, e cila gjithashtu ka hulumtuar pasojat e pasigurisë në Universitetin Yale.
Shkencëtarët, duke përfshirë Tanoviçin, tani po bëjnë hapa të mëdhenj në shpjegimin se përse pasiguria mund të jetë kaq torturuese dhe për të përcaktuar pasojat e dëmshme për vendimmarrjen dhe sjelljen tonë. Duke i kuptuar ato mekanizma, ne mund të mësojmë t’i lehtësojmë ato ndjenja, dhe ndoshta edhe të “lulëzojmë” nën frikën e së panjohurës.
Të panjohura të njohura
Njohuritë tona për efektet e pasigurisë në tru dhe trup vijnë nga një seri studimesh paksa sadiste. Në një eksperiment tipik, pjesëmarrësit janë të lidhur me elektroda, të afta për të dhënë një goditje elektrike të padëmshme, por pak të dhimbshme, në lëkurë, ndërsa studiuesit matin përgjigjet fiziologjike që priren të lidhen me stresin, të tilla si djersitja e lëkurës ose ndryshimet në madhësinë e bebes së syrit. Studim pas studimi, studiuesit zbuluan se çdo element i paparashikueshmërisë rrit ndjeshëm shqetësimin e njerëzve , pavarësisht se nuk ka dallim objektiv në intensitetin e goditjes. Pjesëmarrësit tregojnë stres më të madh nëse ka një shans 50% që ata të mund të marrin një goditje , për shembull, në krahasim me situatat në të cilat ka një siguri 100% se do të goditen nga rryma.
“Nëse mendojmë në terma thjesht racionalë, kjo nuk ka kuptim: një shans 50% për një tronditje duhet të jetë sa gjysma e provokimit të ankthit sesa një shans 100% nëse gjithçka që na intereson është vetë kërcënimi. Por mendja jonë nuk funksionon kështu“, thotë Tanoviç.
Dhe nuk është vetëm pasiguria e një kërcënimi që shkakton shqetësim. Ne gjithashtu hezitojmë ta vendosim veten në situata potencialisht fitimprurëse nëse ato përfshijnë një element të paparashikueshmërisë. Tanovic kohët e fundit u kërkoi pjesëmarrësve të luanin një lojë të quajtur “Detyrat e Pritjes së Pasigurt”. Nuk kërkon shumë aftësi, gjatë provave të ndryshme, pjesëmarrësit kanë mundësinë të fitojnë pak para. Rezultati i çdo prove është thjesht i rastësishëm, por pjesëmarrësit kanë një zgjedhje për të ditur rezultatin menjëherë, në vend që të presin disa sekonda para se ta zbulojnë. Njohuria e menjëhershme vjen me një penallti. Nëse fitojnë provën, do të kenë më pak shanse për të fituar dhe çmimi do të jetë më i vogël. Pavarësisht se ishte opsioni më racional, vetëm 37% e pjesëmarrësve zgjodhën të prisnin në çdo provë të vetme. Pjesa tjetër ishin të gatshëm të merrnin një goditje financiare për të shmangur disa nga pritjet në ankth në një gjendje pasigurie . Tanoviç thotë se shumë situata të përditshme shkaktojnë të njëjtin lloj reagimi.
“Njerëzit mund të përpiqen shumë për të reduktuar pasigurinë dhe ankthin që vjen me të, si thirrja e vazhdueshme e një personi të dashur për t’u siguruar që është mirë, dërgimi i mesazheve të pandërprera kur nuk i kanë kthyer mesazhe, përgjigja që vjen pas një interviste. Ndonjëherë funksionon dhe sjellja zgjidh pasigurinë, por këto veprime shpesh mund të jenë mjaft të kushtueshme për sa i përket kohës, përpjekjes dhe efektit në marrëdhënie”, thotë ajo.
Neuroshkencëtarët kanë filluar të gjurmojnë aktivitetin e trurit pas kësaj vendimmarrjeje me të meta. Hulumtimi është ende në vazhdim, por rezultatet e deritanishme ofrojnë disa sugjerime të përgjigjes nervore ndaj pasigurisë. Duket se ka një aktivitet të shtuar në amigdalë, që mund të pasqyrojë një gjendje ” hipervigjilence “, kështu që ne jemi më vigjilentë ndaj rreziqeve të mundshme. Pasiguria gjithashtu duket se shkakton insulën e përparme, e cila është e përfshirë në peshimin e pasojave të një ngjarjeje të veçantë dhe që mund të hiperbolizojë vlerësimet e trurit për dëmin e mundshëm. Reagimet tona ndaj pasigurisë mund të kenë pasur kuptim në evolucion. Truri vazhdimisht përpiqet të parashikojë se çfarë do të ndodhë më pas, duke e lejuar atë të përgatisë trupin dhe mendjen në mënyrën më efektive të mundshme. Në situata të pasigurta, ky planifikim është shumë më i vështirë, dhe nëse jeni duke u përballur me një grabitqar ose një armik njerëzor, përgjigja e gabuar mund të jetë vdekjeprurëse. Si rezultat, mund të jetë e dobishme të gaboni në anën e kujdesit, ose duke shmangur plotësisht pasigurinë ose duke e vendosur trurin dhe trupin në një gjendje të eksituar që është gati për t’iu përgjigjur një situate në ndryshim.
Ne mund të mos e shijojmë shqetësimin në atë kohë, por në një këndvështrim të dytë, shpesh është elementi i befasisë që i bën sukseset tona edhe më të ëmbla. Në fund të fundit, jeta do të ishte shumë e mërzitshme nëse rezultati i çdo ngjarjeje do të dihej paraprakisht dhe duke mësuar ta pranojmë këtë fakt, ne mund të jemi më të zotët për të “lundruar” në ato momente shqetësuese të harresës emocionale.
Shënim: Marrë nga shkrimi i autorit për BBC
Cila mendoni se është alternativa më e mirë:
KRUJË– Propaganda dhe “show” i qeverisë me investimet kanë kushtuar shumë kësaj here! Në Krujë, 370 persona, mes tyre dhe fëmijë, janë helmuar dhe ka...
1- Kriza e PD-së po thellohet. Shumica e demokratëve e di që jemi në pikën më të ulët, por kjo nuk e pengon as Berishën as Bashën të zihen në distancë. As njëri...
Ndër të paktat gjëra i bëjnë gjermanët të humbasin qetësinë janë çmimet e larta të benzinës dhe naftës. Çmimi i naftës së fundmi është rritur më s...
Kur më tha Calja në telefon,vdiq Goni,m’u këputën gjunjët. U rritëm bashkë,jetuam në të njëjtën lagje deri sa ai fluturoi. Ashtu heshtur,siç jetoi. Shkov...
Ne boten e fese vlen vetem besimi, “mos e ver Perendine ne prove”. Ne boten e shkences vetem prova vendos cfare eshte e vertete dhe cfare nuk mund t...
2 vjet më parë, Ana (emri jo i vërtetë) një vajzë vetëm 14 vjeçe tentoi të vrasë veten sepse nuk mundi të përballonte dot sharjet e ngacmimet e vazhduesh...
Madje flakët gjigande që përfshin apartamentin në katin e tretë nuk kanë kursyer edhe banesat e fqinjëve të familjes Osmanaj, të cilat kanë pasur dëme. Banorët ...
Nga Arben Malaj Përballë kësaj krize Rama theksoi se “plani ynë i kundërveprimit ndaj krizës energjetike ka tri pika: 1- Garantimin e furnizimit të pandërprerë;...
Nga Klodian TomorriFondi Monetar Nderkombetar i ra fort kembanes se alarmit per ate qe po ndodh me sistemin bankar ne Shqiperi. FMN i tha qeverise dhe Bankes se...
“Rritja ekonomike nuk perkthehet ne rritje rrogash”- thote kryeministri duke ju pergjigjur pyetjeve te qytetareve. E thote si justifikim, nderkohe qe vete...
