LIVE UPDATES
Aktualitet

"Kishat dhe manastiret në Gjirokastër u kanë mbijetuar ndërhyrjeve moderne", The Telegraph: Ky rajon historik në Shqipëri është i "dëshpëruar" për vizitorë

Që nga viti 2005, Unesco i ka listuar manastiret si pjesë e një siti të trashëgimisë botërore shqiptare, i cili përfshin një grup më të gjerë ndërtesash historike dhe përfshin qytetin historik të Gjirokastrës, me planimetrinë e tij mesjetare, rrugët me kalldrëm dhe arkitekturën e paprishur osmane. Ai përfshin gjithashtu xhamitë dhe kështjellat në rajonin fqinj të Beratit.

7 Shkurt 2025, 15:45 Nga N.F
"Kishat dhe manastiret në Gjirokastër u kanë mbijetuar
Kisha e Manastirit të Shpërfytyrimit të Shenjtë në Gjirokastër

GJIROKASTËR- Bukuritë dhe monumentet e vendit tonë ndër vite kanë tërhequr vëmendjen e mediave të huaja. Së fundmi "The Telegraph" ka shkruar një artikull për ndërtesat antike në vendin tonë, përkatësisht në Gjirokastër. Duke vënë theksin se shume vende nëpër botë po luftojnë numrin e lartë të turistëve, "The Telegraph" shkruan se monumentet në Shqipërin po luftojnë të tërheqin vëmendjen e vizitorëve si dhe ruajtjen e kishave e manastireve historike.

Ndërsa shumë nga vendet kulturore më të rëndësishme në botë po luftojnë me presionet e shkaktuara nga shumë turistë , një prej tyre – një grup i bukur dhe unik ndërtesash antike në Shqipëri – po lufton sepse ka shumë pak, shkruan "The Telegraph".

Të paktën ky është argumenti i aktivistëve të trashëgimisë që shpresojnë të ruajnë manastiret dhe kishat e largëta por historike të Luginës së Drinos. Ata synojnë, me mbështetjen e Fondit Botëror të Monumenteve (WMF), të rrisin ndjeshëm numrin e vizitorëve, duke ngritur profilin dhe duke siguruar të ardhmen e këtyre vendeve të mrekullueshme.

Manastiret e braktisura – rreth një duzinë prej tyre – janë grumbulluar në kodrat në jug dhe në lindje të qytetit të Gjirokastrës në të dyja anët e lumit Drino, i cili përshkon Shqipërinë jugore. Ato zakonisht përbëjnë një kompleks të vogël ndërtesash monastike të grumbulluara rreth një kishe qendrore dhe datojnë nga shekujt 16 dhe 17 - periudha pasi Perandoria Bizantine i kishte lënë vendin osmanëve. Megjithatë, disa u themeluan qindra vjet më parë.

"Kishat dhe manastiret në Gjirokastër u kanë mbijetuar
Drinos

Ndër më atmosferiket janë Shën Kiriku dhe Julita në Dhuvjan që mund të jenë themeluar në shekullin e 6-të, por sigurisht daton deri në vitin 1089, Shën Mëria Spile midis shkëmbinjve gëlqerorë mbi Saraqinisht me kupolën e saj mahnitëse me afreske, dhe ambientet e brendshme të pikturuara atmosferike të Kishës së Shën Nikollës në Dhuvjan dhe Kishës së Profetit Elia në Stegopull.

Ata kanë mbijetuar kryesisht të paprekura nga ndërhyrjet moderne pjesërisht për shkak të vendndodhjeve të tyre të largëta në kodrat dhe malet mbi fushat pjellore të luginës. Por ndërsa izolimi ka ndihmuar në mbrojtjen e tyre nga zhvillimi, neglizhenca tani ka filluar të kërcënojë mbijetesën e tyre.

"Kishat dhe manastiret në Gjirokastër u kanë mbijetuar
Brenda Manastirit Dhuvjan

Ata lëngojnë në gjendje të ndryshme të rrënimit, disa janë në prag të kolapsit dhe afresket që kontribuojnë aq shumë në estetikën e tyre unike janë nën kërcënimin e strukturave të lagura dhe të shkatërruara të çatisë. Shpopullimi rural vetëm sa po shton rrezikun e neglizhencës dhe dëmtimit të mëtejshëm, thekson media britanike.

Që nga viti 2005, Unesco i ka listuar manastiret si pjesë e një siti të trashëgimisë botërore shqiptare, i cili përfshin një grup më të gjerë ndërtesash historike dhe përfshin qytetin historik të Gjirokastrës, me planimetrinë e tij mesjetare, rrugët me kalldrëm dhe arkitekturën e paprishur osmane. Ai përfshin gjithashtu xhamitë dhe kështjellat në rajonin fqinj të Beratit.

Por muajin e kaluar, WMF përqendroi vëmendjen e re tek ata. Manastiret u përfshinë në "listën vëzhguese" të fundit dyvjeçare të WMF me 25 vende historike në mbarë botën, të cilat aktualisht po përballen me sfida të mëdha, duke përfshirë neglizhencën, ndryshimet klimatike, turizmin dhe fatkeqësitë natyrore.

"Kishat dhe manastiret në Gjirokastër u kanë mbijetuar
Kisha e Profetit Elia në Stegopull

Megjithëse numri i vizitorëve në Shqipëri është në rritje, Lugina e Drinos mbetet kryesisht e pazbuluar nga turistët dhe ëMF e sheh këtë si një mundësi. Ai argumenton se rritja e turizmit mund të ofrojë një mënyrë të qëndrueshme për të mbështetur ruajtjen afatgjatë të këtyre vendeve, duke festuar në të njëjtën kohë historinë e luginës dhe për të nxitur ekonominë lokale.

Ai propozon zhvillimin e një rruge kulturore për turistët. Kjo do të lidhte manastiret e luginës dhe do të përfshinte restaurimin e shtigjeve ekzistuese dhe shtigjeve hyrëse, sinjalistikën dhe informacionin për vizitorët, trajnimin e guidave lokale dhe bashkëpunimin e bizneseve lokale dhe palëve të tjera të interesuara.

Në pamje të parë, ideja duket si një propozim i favorshëm, por marrja e ekuilibrit të duhur midis turizmit dhe trashëgimisë nuk është e lehtë. Richard Hodges, President Emeritus i Universitetit Amerikan të Romës, ishte i përfshirë në projektin origjinal për marrjen e statusit të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s për Gjirokastrën në vitin 2005. Ai pranon se këto kisha madhështore meritojnë të njihen më mirë, "afresket e tyre janë jashtëzakonisht mahnitëse", thotë ai.

"Kishat dhe manastiret në Gjirokastër u kanë mbijetuar
Një afresk brenda Manastirit të Ungjillit në Vanistër në Gjirokastër

Por ai thekson nevojën për të ecur me kujdes kur synohet të rritet numri i vizitorëve. “Një prioritet është ruajtja e këtyre thesareve me një vlerësim të prioriteteve të ruajtjes përpara se të inkurajohet numri në rritje i vazhdueshëm i turistëve në Gjirokastër (që është destinacioni i dytë më i popullarizuar i vizitorëve në Shqipëri) për të vizituar këto bizhuteri”.

Gjithashtu nuk ka dyshim se diçka nga magjia e këtyre kishave mahnitëse do të humbasë kur ato të restaurohen dhe të bëhen pjesë e një shtegu turistik. Por atëherë nëse nuk e bëjnë, ne rrezikojmë t'i humbim ngadalë ato fare.

 

gjirokaster berat manastire


Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje