LIVE UPDATES
Aktualitet

Nga emrat identifikues deri te fotot, ku ‘çalojnë‘ në raportim mediat shqiptare, si shkelet etika nga gazetarët

Një nga fushat e etikës në media, ku do të përqendrohemi është cënimi i privatësisë së personave, duke nisur nga përdorimi i pamjeve, fotove identifikuese apo dhe emrave.

19 Dhjetor 2023, 15:43 Nga Izmir Akulli
Nga emrat identifikues deri te fotot, ku ‘çalojnë‘
Foto Ilustruese

Etika në media dhe gazetari është një nga pikat kryesore që duhet të bazohet një gazetar i mirë në raportimin e tij. Por jo gjithmonë ndodh kështu, pasi ka raste të shumta sin ë botë apo dhe në Shqipëri, në të cilat, gazetari nga neglishenca apo nga dëshira nuk e respekton dhe zbaton etikën në media, gjatë raportimit të tij. Por le të qëndrojmë në Shqipëri, ku ekita në media, ‘thyhet’ pothuaj se në çdo raportim të një ngjarje kronike. Një nga fushat e etikës në media, ku do të përqendrohemi është cënimi i privatësisë së personave, duke nisur nga përdorimi i pamjeve, fotove identifikuese apo dhe emrave.

Ngjarja me e freskët, ku është shkelur etika në media është rasti i përdhunimit të 26-vjeçares në Vlorë. E reja u drogua dhe më pas me të abuzuan seksualisht 4 persona, mes të cilëve dhe I dashuri I saj. Në këtë rast, disa media në Shqipëri kanë publikuar emrin e saj të plotë. Vetëm me anë të emrin dhe lagjes ku ajo banonte, mund të bëhet lehtësisht identifikimi i saj, gjë që cënon privatësinë që ajo dhe familja e saj kanë nevojë, në këto momente. Siç shihet dhe në foton e mëposhtme, duket qartësisht emri i të abuzuarës, ndërkohë që në këtë rast duhet që identiteti i saj të mbrohej nga nga mediat. Mënyra e duhur dhe më e mirë që duhet të vepronin mediat në këtë rast është që t'i publikonin thjesht moshën dhe inicialet e të resë, që të mbronin dhe identitetin e saj.

Nga emrat identifikues deri te fotot, ku ‘çalojnë‘

Rasti i dytë ku është shkelur etika në media, po nga gazetarët është edhe ngjarja e rëndë e dhunimit seksual, vrasjes dhe groposjes së të miturit Mateo Vasiu nga Klodian Çalamani. Çalamani e kishte mashtruar të voglin duke e marrë në banesën e tij. Pasi e kishte vrarë ai e groposi atë në kopshtin e tij para shtëpisë. Vetëm pasi policia arriti që të gjente trupin e pajetë të të miturit, ai e pranoi krimin e rëndë. Po atë natë të krimit, shumë media nuk ngurruan dhe publikuan foton e të miturit në lajme së bashku me emrin e tij. Nëse do të ishte respektuar etika në gazetari, emri dhe fotoja e të miturit, nuk duhej që të publikoheshin, në mënyrë që të mos i jepej një goditje e dyfishtë e familjarëve të tij, që sa herë të hapin telefonin apo televizorin të shohin kronika, që mbajnë në to emrin dhe foton e 8-vjeçarit. Por në vend të kësaj, për ta bërë lajmin sa më të besueshëm, gazetarët, mund të kishin nxjerr vetëm inicialet e të miturit dhe foton e tij, ku fytyra të jetë e mbuluar me blur, në mënyrë që të mos njihej.

Nga emrat identifikues deri te fotot, ku ‘çalojnë‘

Duke biseduar me psikologen Irena Xhferri mbi këto raste, ajo theksoi se në ato momente çdo gjë që thuhet për personin që ka rënë pre e abuzimeve të tilla, është traumatike. Ndërkohë që shtoi se në momentin që personi i dhunuar seksualisht lexon apo sheh të dhëna apo foto të sajat në lajme, e bën ngjarjen e ndodhur shumëfish më traumatike.  

“Vetë përdhunimi është një ngjarje shumë traumatike. Personi pëson traumë shumë të rëndë duke duke përfshirë dhunën, seksin, ngjarjen dhe të gjitha ndikojnë në cdo aspekt të individit. Reagimi është sërish individual. Ka shumë përsona që nuk duan t’u flasësh, t’ia përmendësh; ka të tjerë që nuk duan të flasin fare, mbyllen në vetvete. Përveç aspekteve personalë, përfshihen edhe aspektet socialë. Individët e rritur që duhet të jenë diskretë dhe të mos “u merren vesh” ngjarjet personale, të ndikuar shumë nga ajo thenia popullore “hallet e shtëpisë nuk dalin në pazar”, në momentin që u zbulohet, përflitet etikohet një ngjarje kaq e madhe bën që trauma të mund t’i shumëfishohet ose të mund t’i zgjasë akoma më shumë. Media, me idenë për të mbushur kronikat, sidomos ato që janë në rrjete sociale japin të dhëna përsonale të viktimave. Nisur nga ndjekja kaq e madhe e medias, nga ruajtja në internet të çdo ngjarje, tek këta viktima e përjetojnë akoma më shumë këtë ngjarje. Në këtë sistem, jo vetëm që shkelen katërcipërisht të drejtat e njëriut nga të gjitha instancat që nxjerrin të dhënat personale, por kanë një ndikim shumë negativ në personalitetin e viktimës. Duke patur parasysh që këta individë përgjithësisht nuk marrin trajtim psikologjik, media, ndikon shumë në psikologjinë e individit. Pra me pak fjalë, nëse media kërkon të mbushë kronikat, mund të publikojë ngjarjet, por duhet të ruajë shumë konfidencialitetin, të ruajë të dhënat e aq më pak të publikojë video e foto të viktimave të dhunës seksuale,” tha psikologia Xhaferri.

etika ne media izmir akulli


Sondazh

Poll

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit