LIVE UPDATES
Bota

Raporti: Liria globale e shtypit pëson rënien më të ndjeshme në 50 vjet

Sipas Institutit Ndërkombëtar për Demokraci dhe Ndihmë Zgjedhore (IDEA) me seli në Stokholm, demokracia ka rënë në 94 vende gjatë pesë viteve të fundit dhe vetëm një e treta ka bërë përparim.

12 Shtator 2025, 18:07 Nga E. D
Raporti: Liria globale e shtypit pëson rënien më të ndjeshme
foto ilustruese

BOTË- Liria e shtypit në të gjithë botën ka pësuar rënien më të ndjeshme në 50 vjet, ndërsa demokracia globale po dobësohet në mënyrë dramatike, sipas një raporti historik. Sipas Institutit Ndërkombëtar për Demokraci dhe Ndihmë Zgjedhore (IDEA) me seli në Stokholm, demokracia ka rënë në 94 vende gjatë pesë viteve të fundit dhe vetëm një e treta ka bërë përparim.

“Demokracia përballet me një stuhi të përsosur ringjalljeje autokratike dhe pasigurie akute, për shkak të ndryshimeve masive sociale dhe ekonomike. Për t’u kundërpërgjigjur, demokracitë duhet të mbrojnë elementët kryesorë të demokracisë, si zgjedhjet dhe sundimi i ligjit, por edhe të reformojnë thellësisht qeverinë në mënyrë që ajo të ofrojë drejtësi, përfshirje dhe prosperitet të përbashkët," tha Kevin Casas-Zamora, sekretari i përgjithshëm i organizatës thinktank.

Sondazhi i IDEA-s Ndërkombëtare – Raporti Global i Gjendjes së Demokracisë 2025, publikohet çdo vit dhe konsiderohet më gjithëpërmbajtësi, duke mbuluar 174 vende dhe duke matur performancën demokratike që nga viti 1975. Sondazhi zbuloi se liria e shtypit ishte përkeqësuar në një të katërtën e vendeve, duke shënuar përkeqësimin më të gjerë që nga fillimi i të dhënave.

Tre rëniet më të mëdha u panë në Afganistan, Burkina Faso dhe Mianmar, të cilat vuajnë nga nivele historikisht të larta të konfliktit civil, varfërisë dhe paqëndrueshmërisë politike. E katërta më e madhe ndodhi në Korenë e Jugut, ku ish-presidenti, Yoon Suk Yeol, shënjestroi vazhdimisht mediat kritike dhe qeveria e tij përdori padi për shpifje për të heshtur gazetarët përpara se të rrëzohej nga pushteti në fillim të këtij viti.

Raporti përshkroi kontekste shumë të ndryshme për problemet me të cilat përballet media. Në Zelandën e Re, tha ai, një krizë është shënuar nga tkurrja e peizazhit mediatik, duke lënë katër nga pesë gazetarë të punojnë për një nga vetëm pesë punëdhënësit. Në Palestinë, tha ai, gati 200 gazetarë janë vrarë që nga tetori i vitit 2023, dhe Izraeli ka vendosur një bllokadë ndaj shtypit ndërkombëtar që hyn në Rripin e Gazës në mënyrë të pavarur.

“Midis viteve 2024 dhe 2025, Al Jazeera u vu në shënjestër si nga Izraeli ashtu edhe nga Autoriteti Palestinez, të cilët kanë pezulluar operacionet e medias për shkak të shqetësimeve të dyshuara për sigurinë kombëtare dhe tensioneve mbi mbulimin e ngjarjeve të caktuara”, theksohet në raport.

Kili regjistroi përmirësimin më të madh në lirinë e shprehjes që nga raporti i fundit i IDEA-s Ndërkombëtare në vitin 2021, pjesërisht për shkak të projektligjit historik që synonte rritjen e sigurisë së gazetarëve, si dhe të familjeve të tyre. Raporti theksoi disa zhvillime pozitive: Afrika regjistroi një pjesë të madhe të përparimeve globale në demokraci, duke përbërë 24% të vendeve që po bëjnë përparim kryesisht Botsvana dhe Afrika e Jugut.

Zgjedhjet parlamentare në Jordani në vitin 2024 u vlerësuan për rritjen e drejtësisë dhe Polonia pa gjithashtu përmirësime. Por SHBA-të, megjithëse një vend i konsideruar prej kohësh si një avokat kryesor i demokracisë në mbarë botën, kanë ulur ndjeshëm si angazhimin e tyre diplomatik ashtu edhe mbështetjen financiare për ndihmën ndërkombëtare për demokracinë këtë vit, shkruan autorët e raportit.

“Këto zhvillime kanë kontribuar në një dobësim të përpjekjeve ndërkombëtare për demokratizim. Në më pak se gjashtë muaj, institucionet politike të brendshme të SHBA-së kanë humbur gjithashtu shumë nga shkëlqimi i tyre simbolik, duke shërbyer gjithnjë e më shumë si një pikë referimi për tejkalimin e ndikimit ekzekutiv dhe duke ofruar më shumë inkurajim për udhëheqësit populistë sesa për shpresat pro-demokracisë”, thanë ata.

Në vitin 2021, International IDEA shtoi SHBA- në në listën e saj të demokracive në rënie prapa për herë të parë, duke treguar një përkeqësim të dukshëm që tha se filloi në vitin 2019. Një masë që mund të inkurajojë dhe përforcojë demokracinë do të ishte ofrimi më i gjerë i votave për njerëzit që jetojnë jashtë vendit, argumenton grupi i ekspertëve.

“Përmirësimi i të drejtave të votuesve që jetojnë jashtë vendit mund të sjellë gjithashtu dividentë demokratikë si në vendet e origjinës ashtu edhe në ato pritëse”, tha Casas-Zamora./The Guardian

raporti historik

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje