Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital
3 Qersho...
Aktualitet
Restaurimet në ‘Kafen e madhe’ e ‘G'juhadol’/ KLSH kallëzon Ministrinë e Kulturës, PD: Margariti po shkatërron trashëgimninë kulturore
Dokumenti i përpiluar nga KLSH ka nxjerrë të gjitha pikat ku është gabuar me ristaurimin e dy pikave të rëndësishme të qytetit. Madje dhe më kaq, ky e si janë shkatërruar.
30 Tetor 2022, 17:00Nga k.m.
G'juhadol
TIRANË- Restaurimi i Ansamblit historik në Shkodër, i njohur ndryshe dhe si “G'juhadol’ dhe “Kafja e Madhe” kanë shkaktuar një dëm të parikuperueshëm në trashëgimninë kulturore. Aq sa Kontrolli i Lartë i Shtetit ka depozituar një kallëzim penal në Prokurorinë e Shkodrës ndaj të gjitha institucioneve vartëse të Ministrisë së Kulturës në SHkodër, përfshirë këtu Drejtorinë Rajonale të Trashëgimnisë Kulturore dhe Institutin Kombëtar të Trashëgimisë kulturore. Dokumenti i përpiluar nga KLSH ka nxjerrë të gjitha pikat ku është gabuar me ristaurimin e dy pikave të rëndësishme të qytetit. Madje dhe më kaq, ky e si janë shkatërruar.
Sipas materialit thuhet se: Nga auditimi i kryer në subjektet e sipërcituara, janë konstatuar shkelje lidhur me procedurën e miratimit dhe zbatimit të projektit “Rikonstruksioni i fasadës dhe Çatisë së objektit brenda Qendrës Historike Shkodër”, duke sjellë pasojën e rëndë të tjetërsimit të karakteristikave të objektit, pjesë e ansamblit historik rruga “Gjuhadol”, deklaruar si pasuri kulturore me VKM nr.771, datë 30.09.2020. Auditimi i KLSH-së, ka evidentuar gjithashtu shkelje gjatë procesit të zbatimit të punimeve për realizimin e projektit të restaurimit të objektit “Kafe e Madhe”, të cilat kanë sjellë pasojën e parikuperueshme të shembjes së objektit monument kulture i kategorisë I.
NJOFTIMI I PLOTË I BËRË NGA KLSH:
Kontrolli i Lartë i Shtetit, ka ushtruar gjatë vitit 2022 auditimin e performancës me temë “Mbrojtja dhe administrimi i Monumenteve të Kulturës”. Subjekt i këtij auditimi ishte Ministria e Kulturës dhe disa prej institucioneve të saj të varësisë si: Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore Shkodër, Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore (IKTK) dhe Instituti Kombëtar i Regjistrimit të Trashëgimisë Kulturore (IKRTK). Nga auditimi i kryer në subjektet e sipërcituara, janë konstatuar shkelje lidhur me procedurën e miratimit dhe zbatimit të projektit “Rikonstruksioni i fasadës dhe Çatisë së objektit brenda Qendrës Historike Shkodër”, duke sjellë pasojën e rëndë të tjetërsimit të karakteristikave të objektit, pjesë e ansamblit historik rruga “Gjuhadol”, deklaruar si pasuri kulturore me VKM nr.771, datë 30.09.2020 “Për deklarimin pasuri kulturore të Qendrës Historike të Qytetit të Shkodrës, Përcaktimin e Zonës Mbrojtëse të saj dhe miratimin e planit për ruajtjen, mbrojtjen dhe administrimin e tyre”. Auditimi i KLSH-së, ka evidentuar gjithashtu shkelje gjatë procesit të zbatimit të punimeve për realizimin e projektit të restaurimit të objektit “Kafe e Madhe”, të cilat kanë sjellë pasojën e parikuperueshme të shembjes së objektit monument kulture i kategorisë I. Për sa më sipër, Kontrolli i Lartë i Shtetit ka depozituar në Prokurorinë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë Shkodër kallëzimin penal për veprën penale “Shkatërrim i veprave kulturore”, e kryer në bashkëpunim, parashikuar nga neni 160 i Kodit Penal.
Për këto dëmtime, në 28 tetor, KLSH ka referuar në prokurori kallëzim penal sipas nenit 160 për shkatërrim të veprave kulturore, krim i cili dënohet me gjobë deri në 8 vite burg. Megjithatë deri më tani nuk ka pasur asnjë njoftim nëse kanë nisur hetimet për denoncimet e kryera, pasi deri më tani nuk ka asnjë njoftim. Vetëm opozita ka reaguar sërish me anë të deputetes Ina Zhupa, e cila menjëherë pas publikimit të lajmit ka ndërhyrë për të kërkuar reagimin e institucioneve.
"Masakra që Edi Rama dhe ministresha e tij koncensionare Margariti i bëjnë trashëgimisë kulturore vazhdon! Edhe kur “restaurojnë” në fakt shkatërrojnë. Restaurimi i Ansamblit historik në Shkodër njohur “Gjuhadol’ dhe “Kafja e Madhe” ka shkaktuar dëme të parikuperueshme për vlerat e tyre historike e trashëgimisë kulturore. Për këto dëmtime, në 28 tetor, KLSH ka referuar në prokurori kallëzim penal sipas nenit 160 për shkatërrim të veprave kulturore, krim i cili dënohet me gjobë deri në 8 vite burg. Shkodra meritonte një restaurim të denjë që respektonte vlerat historike të saj. Po vrasësit e Teatrit dhe shitesit e Butrintit nuk kishin si të zbatonin ligjin,"-shkruan deputetja në rrjetet e saj sociale. Por veç saj nuk ka asnjë koment tjetër, as nga Ministria e Kulturës që ka heshtur edhe për këtë rast.
Por cilat janë monumentet në fjalë? Ç'ndikim kanë në kulturën e qytetit?
Kafja e Madhe është ideuar nga arkitekti Kolë Idromeno, por ishte familja e Ashikëve ajo që nisi ndërtimin e godinës në vitin 1920. Para se të quhej “Kafja e Madhe”, godina pati tre emra: Fillimisht quhej Kafe “Adriatik”. Më pas u quajt Kafe – Hotel “Park” dhe në fund, me ardhjen e malazezëve “Grand Hotel Savoia”. Kafja e Madhe shërbente si vendtakimi i shkrimtarëve, artistëve por edhe qytetarëve nën tingujt e muzikës së lehtë klasike, por më pas me ardhjen e komunizimit e humbi rolin e saj duke u kthyer në një kafe. E gjithë ndërtesa ndahej në dy kate ku i pari kishte kapacitet deri në 200 persona dhe 50 tavolina, ndërsa në katin e dytë ishin 9 dhoma gjumi për turistët apo vizitorët. Por prej vitesh ishte e mbyllur dhe e lënë në harresë në mes të qytetit. Edhe pse në vitin 2007, Ministria e Kulturës, Turizmit, Rinisë dhe Sporteve e shpalli “Monument Kulture të Kategorisë së Parë”, për vite me radhë nuk pati asnjë ndërhyrje, që mesa duket ka qenë një lajm i mirë. Ndërkohë që G'juhadoli, është një rrugicë/lagje në Shkodër, e cila është e mbushur me shtëpi një-katëshe, karakteristike për qyteetin. Nga të parat shtëpi që u ndërtuan aty ka qenë ajo e Gurakuqve.