LIVE UPDATES
Bota

Akullnajat në zhdukje të Zvicrës kërcënojnë furnizimin me ujë të Evropës

Akullnajat mbështesin vendpushimet e skive dhe tërheqin alpinistë gjatë verës, por janë gjithashtu thelbësore për furnizimin me ujë të Evropës. Tani, komunitetet nëpër Alpe po shqetësohen për të ardhmen e tyre.

31 Gusht 2022, 10:43 Nga d.a.
Akullnajat në zhdukje të Zvicrës kërcënojnë
Alpet e Zvicres

ZVICËR- Akullnajat e Zvicrës kanë humbur më shumë se gjysmën e vëllimit të tyre në më pak se njëqind vjet dhe vera e gjatë e nxehtë këtë vit ka përshpejtuar shkrirjen, tregon një studim i ri.

Sipas BBC, akullnajat mbështesin vendpushimet e skive dhe tërheqin alpinistë gjatë verës, por janë gjithashtu thelbësore për furnizimin me ujë të Evropës. Tani, komunitetet nëpër Alpe po shqetësohen për të ardhmen e tyre.

Në Zvicër, në 3,000 m mbi nivelin e detit, ju prisni të shihni akull, por mbi fshatin Les Diablerets, ku operon kompania e teleferikut Glacier 3000, tani ka zona të mëdha shkëmbi të zhveshur.

"Dy akullnajat, Tsanfleuron dhe Scex Rouge, janë ndarë, duke zbuluar një tokë të paparë për mijëra vjet. Ne jemi ndoshta njerëzit e parë që ecin këtu," thotë Bernhard Tschannen, i cili drejton kompaninë.

Tschannen po shikon një nga atraksionet kryesore të Zvicrës të zhduket para syve të tij. Turistët që vizitojnë mund të shohin nga Eiger në Matterhorn në Mont Blanc. Ata gjithashtu, deri vonë, mund të ecnin nëpër milje të akullnajës blu të pacenuar. Tani akulli është copëtuar nga shkëmbi, balta dhe pellgje. Ndryshimi është dramatik.

Akullnajat në zhdukje të Zvicrës kërcënojnë
Alpet e Zvicres

Shkencëtarët kanë monitoruar tkurrjen e akullnajave alpine prej vitesh. Një studim i përbashkët nga Instituti Federal i Teknologjisë i Cyrihut dhe Zyra Federale Zvicerane për Peizazhin krahasuan imazhet topografike të akullnajave të viteve 1930, me ato të 10 viteve të fundit.

Gjetjet janë në përputhje me dëshmitë e vjetra se akullnajat e Evropës po zvogëlohen dhe se ekziston një lidhje e drejtpërdrejtë midis humbjes së akullit dhe ngrohjes globale. Kapakët e akullit janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj ndryshimeve të temperaturës, kështu që nëse toka ngrohet, akullnajat janë të parët që vërejnë dhe përgjigjen duke u shkrirë.

Mauro Fischer, një glaciolog në Universitetin e Bernës, është përgjegjës për monitorimin e Tsanfleuron dhe Scex Rouge. Çdo vit në pranverë ai instalon shufra matëse të akullit dhe i kontrollon ato rregullisht gjatë verës dhe vjeshtës. Kur shkoi t'i kontrollonte në korrik, ai u trondit.

Shufrat ishin shkrirë plotësisht nga akulli dhe ishin shtrirë në tokë. Matjet e tij të akullit, thotë ai, ishin jashtë grafikut, shumë përtej asaj që ne kemi matur ndonjëherë që nga fillimi i monitorimit të akullnajave, ndoshta tre herë më shumë humbje masive gjatë një viti sesa mesatarja gjatë 10 viteve të fundit.

Shkrirja sjell rrezik me vete. Në vendpushimin e famshëm të Zermatt, shtigjet e ngjitjes deri në Matterhorn duhet të mbyllen sepse, ndërsa akullnajat shkrihen, shkëmbi që dikur mbahet së bashku nga akulli bëhet i paqëndrueshëm. Por pasojat e humbjes së akullit janë shumë më të gjera sesa dëmtimi i turizmit lokal, apo gjetja e alpinistëve të humbur.

Akullnajat shpesh quhen kullat e ujit të Evropës. Ata e ruajnë borën e dimrit dhe e lëshojnë butësisht gjatë verës, duke siguruar ujë për lumenjtë dhe të korrat e Evropës dhe për të ftohur stacionet e saj të energjisë bërthamore.

Tashmë këtë verë, transporti i mallrave përgjatë Rhine në Gjermani është ndërprerë për shkak se niveli i ujit është shumë i ulët për maune të ngarkuara rëndë. Në Zvicër, peshqit që po ngordhin po shpëtohen me nxitim nga lumenjtë që janë shumë të cekët dhe shumë të ngrohtë.

Në Francë dhe Zvicër, centraleve bërthamore u është dashur të zvogëlojnë kapacitetin sepse uji për t'i ftohur ato është i kufizuar.

shkrirja e akullnajave alpet ne zvicer bernhard tschannen mauro fischer

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje