LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Si një gazsjellës mund të pengojë pranimin e Bosnjës në BE

Pas sulmit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia, BE ka ushtruar presion si ndaj shteteve anëtare ashtu edhe ndaj vendeve kandidate që të ndërpresin lidhjet e tyre me energjinë ruse.

29 Prill 2026, 13:23 Nga E.d
Analiza: Si një gazsjellës mund të pengojë pranimin e
Foto ilustruse

Gazsjellësi i Interkonjeksionit Jugor, i projektuar për të lidhur Bosnjën dhe Hercegovinën me një terminal gazi natyror të lëngshëm në Kroacinë fqinje, mund të pengojë aspiratat e Bosnjës për t'u bashkuar me Bashkimin Evropian.

Ky projekt ka rëndësi strategjike për vendin, pasi do të reduktonte varësinë e Bosnjës nga gazi rus. Pas sulmit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia, BE ka ushtruar presion si ndaj shteteve anëtare ashtu edhe ndaj vendeve kandidate që të ndërpresin lidhjet e tyre me energjinë ruse.

Për Bosnjën, e cila e importon praktikisht të gjithë gazin e saj nga Rusia, ky gazsjellës mund të përfaqësojë një hap kyç drejt diversifikimit dhe një lidhje me tregun evropian të gazit përmes Kroacisë.

Pse është i shqetësuar Brukseli për planet e gazsjellësit të Bosnjës

Në mars, ligjvënësit boshnjakë miratuan një ligj që në fakt caktoi një kompani specifike me seli në SHBA, AAFS Infrastructure and Energy, si investitorin e projektit. Kompania u themelua në fund të vitit 2025 dhe thuhet se nuk ka përvojë të njohur në ndërtimin e tubacioneve.

Kjo ka ngritur shqetësime në Bruksel. Para miratimit përfundimtar të marrëveshjes, ambasadori i BE në Bosnjë dhe Hercegovinë, Luigi Soreca, u shkroi liderëve boshnjakë duke i nxitur ata të zbatojnë rregullat e BE.

Ai theksoi se autoritetet duhet të 'marrin në konsideratë me kujdes detyrimet' që rrjedhin nga Traktati i Komunitetit të Energjisë kur hartojnë legjislacionin energjetik. Për të ruajtur përparimin drejt anëtarësimit në BE, shtoi ai, ishte "thelbësore" që ligjet të përputheshin me rekomandimet e Komisionit Evropian.

Për BE, çështja nuk është vetë gazsjellësi,  por mënyra se si po jepet. Brukseli mbështet uljen e varësisë nga energjia ruse, por këmbëngul që projekte të tilla të ndjekin procedura transparente dhe rregulla të prokurimit publik.

Një kompani amerikane e sapoformuar ngjall dyshime

Marrëveshja e planifikuar ka tërhequr gjithashtu vëmendjen në Bosnjë. Ivana Korajlic, nga Transparency International në Bosnjë dhe Hercegovinë, paralajmëroi se "anashkalimi i çdo lloj procedure transparente, anashkalimi i çdo lloj konkurrimi" do të krijonte një precedent "shumë të rrezikshëm".

Sipas saj, AAFS Infrastructure and Energy u zgjodh për të shërbyer interesave financiare të dikujt. Të tilla "ligje të bëra me porosi", tha Korajlic, shërbejnë interesave private më shumë sesa të mirës publike dhe nuk janë në përputhje me rregullat e BE.

Korajlic gjithashtu ngre dyshime për kompaninë amerikane, duke vënë në dukje se mbetet e paqartë nga do të vinte investimi i raportuar prej 1.5 miliardë dollarësh (1.3 miliardë euro), dhe nëse kompania është në gjendje të realizojë një projekt me këtë shkallë.

Ajo vuri në dukje se lidhjet e kompanisë meindividë të afërt me presidentin amerikan  Donald Trump, së bashku me përpjekjet e dyshuara të lobimit, sugjerojnë se ndikimi politik mund të ketë luajtur një rol në përzgjedhjen e saj. DW kërkoi koment nga kompania, por nuk mori asnjë përgjigje para publikimit të artikullit.

Rruga me pengesa e Bosnjës drejt anëtarësimit në BE

Kjo polemikë nxjerr në pah sfidat më të gjera të procesit të anëtarësimit të Bosnjës në BE, i cili prej kohësh është karakterizuar nga reforma të ngadalta dhe ndarje politike. Vendi aplikoi zyrtarisht për anëtarësim në BE në vitin 2016 dhe iu dha statusi i kandidatit në vitin 2022.

Analistja Berta López Domenech, nga qendra kërkimore me bazë në Bruksel European Policy Centre, i tha DW-së se negociatat formale për anëtarësimin e Bosnjës në BE nisën në vitin 2024. Megjithatë, procesi është bllokuar përsëri për shkak të problemeve të qeverisjes dhe paaftësisë për të përmbushur standardet e BE-së.

Domenech shton se dështimi i Bosnjës për të miratuar ligjet e nevojshme ka bërë që BE, në vitet e fundit, të tërhiqet nga kërkesat e saj dhe të ulë standardet. Për të, është "lajm i mirë" që BE-ja tani qëndron e palëkundur në kritikat dhe këmbëngul që legjislacioni për sigurinë energjetike të përputhet me udhëzimet e BE-së.

Financimet e BE në rrezik

Por çështja nuk është thjesht politike. Bosnja dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor rrezikojnë të humbin financime të konsiderueshme nga BE, nëse dështojnë të zbatojnë reformat e dakorduara. Bosnja mund të humbasë gati 374 milionë euro nën Planin e Rritjes së BE-së për rajonin nëse zbatimi vazhdon të vonohet.

Kjo mund t'i japë Brukselit një avantazh të konsiderueshëm. Ngrirja e fondeve ka rezultuar më parë efektive në shtytjen e Bosnjës drejt reformave të nevojshme, shpjegoi Domenech për DW.

Të dy, Domenech dhe Korajlic, theksuan se mbetet e paqartë nëse ndërhyrja e BE do të jetë e mjaftueshme për të ndryshuar rrjedhën e projektit. Por ata ranë dakord se një ndryshim do të ishte në interesin më të mirë të Bosnjës dhe Hercegovinës.

Për Korajlic-in, rezultati do të tregojë nëse prioriteti i vendit është "përputhja me standardet e BE apo kënaqja e interesave të të tjerëve"./DW

 

be gazsjellës kroaci

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë