LIVE UPDATES
Bota

Dominimi i SHBA-së në nivel global dhe sfidat e BRICS-it. Kush do të përfitojë?

22 vende kanë shprehur zyrtarisht një interes për t'u bashkuar me bllokun, ndërsa shumë kanë bërë gjithashtu hetime jozyrtare, tha muajin e kaluar ambasadori i Afrikës së Jugut në BRICS, Anil Sooklal.

22 Gusht 2023, 21:23 Nga m.s
Dominimi i SHBA-së në nivel global dhe sfidat e BRICS-it. Kush do
Samiti i BRICS

Anëtarët e grupit ekonomik BRICS të ekonomive të mëdha në zhvillim, po takohen këtë javë në Afrikën e Jugut për një samit që mund të përcaktojë të ardhmen e bllokut – dhe sa fort e shtyn atë kundër një rendi botëror që e sheh si të dominuar padrejtësisht nga Perëndimi.

Grupi i Brazilit, Rusisë, Indisë, Kinës dhe Afrikës së Jugut, nuk ka qenë kurrë më i spikatur në skenën botërore. Por vetë BRICS janë të ndërlikuara. Presidenti rus nuk mund të marrë pjesë në samit, sepse vendi pritës Afrika e Jugut do të detyrohej ta arrestonte atë për krime të dyshuara lufte. Dy anëtarë të tjerë, India dhe Kina, kanë një konflikt të zjarrtë kufitar. Dhe ndërsa Pekini është i mbyllur në një rivalitet me Shtetet e Bashkuara, Nju Delhi ka lidhje të ngushta me Uashingtonin.

Diskutimet rreth shtimit të anëtarëve të rinj, pritet të jenë të larta në axhendën e samitit tre-ditor që fillon të martën, ku drejtuesit e BRICS – me përjashtim të Vladimir Putin të Rusisë, do të mblidhen personalisht për herë të parë që nga pandemia. 

Presidenti i Afrikës së Jugut, Cyril Ramaphosa, dha mbështetjen e tij pas zgjerimit të BRICS, duke thënë se një organ më i madh do të "përfaqësonte një grup të ndryshëm kombesh", që ndajnë një "dëshirë të përbashkët për të pasur një rend global më të ekuilibruar" në një botë "gjithnjë e më komplekse dhe të thyer".

Në rrezik në vendimet rreth zgjerimit është drejtimi dhe identiteti i grupit, anëtarët e të cilit synojnë të thonë më shumë në një sistem ndërkombëtar që ata e shohin si favorizimin e vendeve të Perëndimit dhe (G7), pavarësisht nga një ndryshim në atë se kush dominon ekonominë globale mbi dekadat e fundit.

Blloku rrezikon të bëhet më i theksuar gjeopolitik në përpjekjen e tij për të ribalancuar fuqinë globale, thonë analistët, veçanërisht ndërsa Kina dhe Rusia kërkojnë ta vënë atë në krah kundër tensioneve në rritje me Perëndimin – diçka që zgjerimi i tij mund ta lehtësojë.

Duke folur në një konferencë shtypi përpara samitit javën e kaluar, i dërguari i Kinës në Afrikën e Jugut tha se gjithnjë e më shumë vende shpresojnë t'i bashkohen BRICS, për të "mbrojtur interesat e tyre legjitime".

"Përballë disa vendeve që përdorin "shkopin e madh" të sanksioneve të njëanshme dhe angazhohen në juridiksion të gjatë, vendet e BRICS këmbëngulin në dialog dhe konsultim të barabartë", tha ambasadori Chen Xiaodong, duke përdorur gjuhën tipike të Pekinit, për të kritikuar atë që e sheh si politikën amerikane.

Çështja e zgjerimit mund të jetë "testi i parë i stresit i shoqatës në gati një dekadë e gjysmë të ekzistencës së saj", sipas Bhaso Ndzendze, një profesor i asociuar i politikës dhe marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin e Johannesburgut.

Anëtarësimi në klub

Nëse Putin, Xi Jinping i Kinës, Narendra Modi i Indisë, Luiz Inacio Lula da Silva i Brazilit dhe Cyril Ramaphosa i Afrikës së Jugut, vendosin t'i shtojnë bllokut të tyre – dhe si i zgjedhin ata anëtarë të mundshëm – do të ketë implikime të rëndësishme globale, thonë analistët. Një zgjerim do të ishte vetëm i dyti në historinë e grupit, i cili fokusohet në zhvillimin ekonomik dhe rritjen e zërit të anëtarëve të tij në forumet globale.

Grupi ka vazhduar pavarësisht dallimeve të thella në sistemet politike dhe ekonomike midis anëtarëve të tij. Ajo mbajti samitin e parë në vitin 2009 me katër anëtarë, dhe më pas shtoi Afrikën e Jugut vitin e ardhshëm. BRICS lançoi Bankën e re për Zhvillim në 2015.

Tani, 22 vende kanë shprehur zyrtarisht një interes për t'u bashkuar me bllokun, ndërsa shumë kanë bërë gjithashtu hetime jozyrtare, tha muajin e kaluar ambasadori i Afrikës së Jugut në BRICS, Anil Sooklal.

Ata që aplikuan zyrtarisht përfshijnë Argjentinën, Meksikën, Iranin, Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Egjiptin, Nigerinë dhe Bangladeshin, kanë thënë zyrtarët e Afrikës së Jugut.

Vendet kanë një sërë arsyesh për të aplikuar, nga interesi për iniciativa specifike ekonomike, si kalimi në monedhat lokale te "sfidimi i SHBA-së", sipas Mihaela Papa, një anëtare e lartë në Projektin e Aleancave të Fuqisë në Rritje në Universitetin Tufts në SHBA.

"Pastaj ka nga ata që duan qasje më të lehtë në Kinë, ose vende të tjera të BRICS ose më shumë kontroll gjatë tensioneve dhe pasigurive të mëdha të pushtetit", tha ajo, duke shtuar se për anëtarët, "vendosja për zgjerimin do të thotë të vendosësh për drejtimin e ardhshëm të grupit". Zgjedhja e përfshirjes së vendeve që janë hapur antagoniste ndaj Perëndimit, si Irani, mund ta shtyjë atë më tej drejt shndërrimit në një bllok antiperëndimor, thonë ekspertët.

Shtimi i anëtarëve të rinj ka të ngjarë të ketë të paktën disa efekte pozitive për anëtarin më të fuqishëm të grupit, Kinën, veçanërisht pasi Xi përpiqet të pozicionojë vendin e tij si një lider në rishikimin e një sistemi të udhëhequr nga SHBA-ja, që ai e sheh si të prirur për të kufizuar vendin e tij.

Interesi i vendeve për t'iu bashkuar BRICS është gjithashtu një nxitje për Putinin – i cili mbetet i mirëpritur në bllok, pavarësisht se shihet si një i pabesë dhe kriminel lufte në Perëndim. Ai gjithashtu tregon për një hendek në rritje midis prioriteteve të atyre vendeve që rreshtohen për BRICS, dhe vendeve të pasura perëndimore që janë bashkuar kundër tij në mbështetje të Ukrainës, thonë analistët.

Analisti me bazë në Bangalore, Manoj Kewalramani, vuri në dukje një pikëpamje në të gjithë botën në zhvillim. “Ka shumë zhgënjim që Rusia nisi luftën, por ekziston (gjithashtu) ky pranim se duhen dy duar për të duartrokitur dhe ka gjëra që NATO dhe Shtetet e Bashkuara bënë për të ndezur ose zgjatur konfliktin", tha ai.

Kur bëhet fjalë për interesin e këtyre vendeve për të parë përfundimin e luftës, "ata do të shohin se izolimi i Rusisë nuk i ndihmon ata", tha Kewalramani, i cili drejton studimet Indo-Paqësorit në qendrën kërkimore të Institutit Takshashila.

Vendet po e shikojnë BRICS-in si një mjet për t'u marrë me sfida si ndryshimi i klimës dhe aksesi i kufizuar në kapital dhe teknologji, dhe po vendosin të lëvizin drejt tij pasi "Perëndimi duket se po mbyllet në vetvete", tha ai.

Sondazh

Poll

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen