Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
Lufta është zgjeruar që kur SHBA-të dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit më shumë se 10 ditë më parë.
Vendet që gjenerojnë më shumë energji nga era, dielli dhe burime të tjera të rinovueshme janë më të mbrojtura nga goditjet globale të energjisë, thonë ekspertët, ndërsa përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme trondit tregjet globale.
Lufta është zgjeruar që kur SHBA-të dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit më shumë se 10 ditë më parë. Infrastruktura kritike në rajon është sulmuar dhe rreziku i sulmeve iraniane ka mbyllur në thelb Ngushticën e Hormuzit - rrugën ujore vendimtare që përdoret për të transportuar 20% të naftës dhe gazit në botë.
Ndërprerja do të thotë që karburanti mund të ketë vështirësi të arrijë në vendet që varen prej tij për të gjeneruar energji elektrike, për të ngrohur shtëpitë, për të industrinë e energjisë dhe për të drejtuar transportin. Shtrëngimi i furnizimit që rezulton po i shtyn çmimet më lart në të gjithë botën dhe mund të intensifikojë presionet mbi koston e jetesës.
"Energjia është gjaku i jetës së shoqërive dhe industrive tona", tha Antony Froggatt, ekspert i aviacionit, transportit detar dhe energjisë në OJQ-në Transport & Environment me seli në Bruksel. "Dhe ne jemi ende shumë të varur nga lëndët djegëse fosile."
Bota ende merr rreth 80% të energjisë së saj primare nga lëndët djegëse fosile, burimi kryesor i emetimeve të gazrave serrë që nxisin ndryshimet klimatike.
Kjo varësi i bën ekonomitë dhe shoqëritë të cenueshme ndaj goditjeve gjeopolitike, thotë Rana Adib, sekretare ekzekutive e Rrjetit të Politikave të Energjisë së Rinovueshme për Shekullin e 21-të (REN21).
Vendet me një pjesë më të lartë të burimeve të rinovueshme “të prodhuara në vend” në përzierjen e tyre të energjisë janë “më pak të ndjeshme ndaj këtyre goditjeve”, argumenton ajo.
Teknologjitë e energjisë së gjelbër si turbinat me erë, panelet diellore dhe bateritë - dhe metalet e rralla të nevojshme në prodhimin e tyre - kanë zinxhirë furnizimi globalë që gjithashtu mund të preken nga tensionet gjeopolitike dhe ndërprerjet tregtare. Por energjia që prodhojnë burimet e rinovueshme zakonisht vjen brenda kufijve kombëtarë.
"Pasi ta sjellësh teknologjinë në vende të ndryshme, karburanti që përdor është dielli, është era, është nxehtësia lokale", tha Adib për DW. "Dhe kjo është një arsye pse energjia e rinovueshme si zgjidhje për prodhimin e energjisë është shumë më elastike ndaj këtyre goditjeve globale."
Uruguai mbështetet te era dhe hidrocentralet
Pas krizës financiare të vitit 2008, shqetësimi për varësinë nga importet e naftës dhe gazit ishte ajo që e shtyu Uruguain të përqendrohej tërësisht në burime të rinovueshme.
Dy dekada më parë, vendi i vogël i Amerikës së Jugut me një popullsi prej 3.5 milionë banorësh nisi një plan për të hequr gradualisht lëndët djegëse fosile nga rrjeti i tij elektrik duke zgjeruar me shpejtësi parqet eolike.
Sot, më shumë se 90% e energjisë elektrike të vendit vjen nga burimet e rinovueshme — kryesisht nga era, dielli, hidroenergjia dhe biokarburantet. Kjo shifër ka arritur në 98% në disa vite veçanërisht të lagështa dhe me erë.
"Kjo na tregon se një rrjet elektrik 100% i rinovueshëm është plotësisht i mundur", tha Adib, duke shtuar se Uruguai ia ka dalë ta bëjë këtë pa sasitë masive të magazinimit të kërkuara për kur dielli nuk shkëlqen dhe era nuk fryn.
Adib thotë se kalimi në energjinë e gjelbër ndihmoi në kufizimin e ekspozimit të Uruguait ndaj rritjeve të çmimeve të energjisë në të kaluarën.
"Gjatë krizës energjetike të lidhur me luftën në Ukrainë, çmimet e energjisë në Uruguai mbetën të qëndrueshme", tha Adib. "Kjo është jashtëzakonisht e rëndësishme sepse do të thotë që inflacioni nuk e godet këtë vend në të njëjtën mënyrë si një vend që ka një varësi të lartë nga importet e lëndëve djegëse fosile."
Adib thotë se investimi në burimet e rinovueshme krijoi 50,000 vende pune dhe i ka lejuar vendit të kursejë 500 milionë dollarë (430 milionë euro) në kostot e importit të energjisë çdo vit.
Megjithatë, Uruguai, si shumica e vendeve, mbetet i varur nga lëndët djegëse fosile për të furnizuar me energji transportin, për të drejtuar sektorin e tij industrial dhe për të ngrohur shtëpitë. Po bën hapa për të elektrifikuar transportin publik dhe për të dekarbonizuar industrinë. Por heqja graduale e energjisë fosile mund të zgjasë me dekada.
Nevojitet më shumë energji elektrike për të mbështetur tranzicionin
Një vend tjetër që e ka ulur ndjeshëm varësinë nga lëndët djegëse fosile është Danimarka. Kriza e naftës në vitet 1970 e goditi rëndë vendin e vogël skandinav, duke e shtyrë atë të fillonte zhvillimin e burimeve të rinovueshme herët.
Sot, më shumë se 80% e energjisë elektrike të Danimarkës furnizohet nga energjia e gjelbër, ku era përbën pothuajse 60% të kësaj sasie, e ndjekur nga biogazi. Vendi me 6 milionë banorë dëshiron të ketë një sistem elektriciteti plotësisht të pavarur nga lëndët djegëse fosile deri në vitin 2030.
Sistemet e saj të ngrohjes qendrore, me të cilat janë të lidhura mbi 65% e shtëpive, kanë hequr gradualisht qymyrin dhe planifikohet të mbështeten 100% në biometanin e rinovueshëm deri në vitin 2030.
Froggatt thotë se dominimi i rrjetit nga burimet e rinovueshme i mban çmimet të ulëta, duke cituar një studim të FMN-së që tregon se çdo rritje prej 1% në sasinë e burimeve të rinovueshme përkthehet mesatarisht në rënien e çmimit me shumicë të energjisë elektrike me 0.6%.
"Dhe kjo është në rrethana normale. Natyrisht, kur ke çmime shumë të fryra të gazit, atëherë avantazhi ekonomik i burimeve të rinovueshme rritet edhe më shumë", shtoi ai.
Por ai thekson se konsumatorët do të mbrohen nga rritja e çmimeve të naftës dhe gazit vetëm kur gjëra të tilla si transporti dhe ngrohja të elektrizohen plotësisht, për shembull, me automjete elektrike dhe pompa nxehtësie.
"Do të na duhet shumë më tepër energji elektrike për të pasur këtë tranzicion energjetik, prandaj është edhe më e rëndësishme që të ndërtojmë më shumë burime të rinovueshme sepse parashikojmë një rritje të kërkesës për energji elektrike", tha ai.
Çmimet e larta të lëndëve djegëse fosile dhe ndjeshmëria e mallrave ndaj pengesave në furnizim pritet ta bëjnë energjinë e pastër më konkurruese dhe financiarisht tërheqëse, si dhe do të ushtrojnë presion mbi qeveritë që të gjejnë zgjidhje alternative, thonë analistët.
"Kriza aktuale tregon përsëri se duhet të hyjmë në epokën e bazuar në energji të rinovueshme dhe të lëmë pas epokën e bazuar në lëndë djegëse fosile" nëse duam shoqëri dhe ekonomi më elastike, tha Adib.
Por përshpejtimi i burimeve të rinovueshme për të siguruar një furnizim më të qëndrueshëm me energji do të kërkojë investime masive dhe ndryshime në sistem. Edhe pse burimet e energjisë së gjelbër tani janë shumë më të lira se lëndët djegëse fosile, nafta dhe gazi subvencionohen shumë.
Froggatt thotë se ndryshimi nuk ka të bëjë vetëm me ndryshimin e klimës, por edhe me sigurinë energjetike.
"Këto dy gjëra shkojnë krah për krah. Dhe kështu, nëse ka një anë pozitive të asaj që po shohim tani, është se energjia dhe mënyra se si e marrim atë, si dhe përballueshmëria e saj, janë përsëri në axhendën politike", tha Froggatt./DW
LIBAN- Forcat izraelite nisën një sulm me dron në një zonë banimi në qendër të Bejrutit në agim të...
IRAN- Gazeta New York Times ka publikuar informacione të reja rreth gjendjes së udhëheqësit të ri të Iranit, ...
Benjamin netanyahu IRAN- Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu i dërgoi sonte një mesazh popullit iranian se ata kanë mun...
Foto ilustruse ZVICRA- Një zjarr i madh që ka shpërthyer të martën në një autobus në Kerzë të Zvicrë...
Më 28 shkurt, Shtetet e Bashkuara nisën "Operacionin Epic Fury" në Iran. Në javën që pasoi, SHBA-të kryen mij&eum...
Foto ilustruse Sinjali i radios filloi të transmetohej për herë të parë më 28 shkurt, rreth 12 orë pasi Shtetet e Bashku...
Foto ilustruse SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump ka deklaruar ditën e sotme se do të këtë sulme ndaj Iranit, nëse bllo...
Izraeli nuk po kërkon luftë të pafundme me Iranin dhe do të koordinohet me Shtetet e Bashkuara për momentin kur duhet të pë...
Caroline Levitt SHBA- Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Caroline Levitt, deklaroi se, amerikanët do të shohin &...
IRAN- Agjencia ndëkombëtare e lajmeve, Reuters raportoi se, deri më tani, rreth në 150 ushtarë amerikanë janë...
