LIVE UPDATES
Bota

Energjia diellore e Europës/ Importi i prodhimeve kineze dhe synimet ekologjike

Ky ilustrim mund të duket si një shaka mizore për banorët e kryeqytetit belg, qielli i të cilit mund të përshkruhet si “pesëdhjetë hijet e hirta”.

9 Mars 2024, 07:40 Nga M.B
Energjia diellore e Europës/ Importi i prodhimeve kineze dhe synimet
Foto ilusruese

BRUKSEL- Një tabelë pranë selisë së Komisionit Europian në Bruksel tregon disa punëtorë që po veshin fasadën e saj 13-katëshe, me panele diellore. Ky ilustrim mund të duket si një shaka mizore për banorët e kryeqytetit belg, qielli i të cilit mund të përshkruhet si “pesëdhjetë hijet e hirta”. Por falë dekreteve të gjelbra të hartuara nga Bashkimi Europian, fushat dhe çatitë e kontinentit po shtrohen gjithnjë e më shumë me panele fotovoltaike, shkruan The Economist.

Në vitin 2023, çdo javë instalohej një sasi energjie diellore e barasvlefshme me një central bërthamor. Vetëm në tre vitet e fundit, në rrjetet energjetike të BE-së, janë instaluar pothuajse po aq panele fotovoltaike sa ç’janë instaluar që nga koha kur kjo industri u krijua në fillimin e shekullit. Deri në vitin 2030, blloku synon të trefishojë numrin e paneleve diellore, duke mbuluar një sipërfaqe më të madhe se 300,000 fusha futbolli, ose njëzet e katër herë më të madhe se Parisi.

Rrezja e papritur e shpresës

Sektori i energjisë diellore duket se ka qenë një rreze e papritur shprese për një kontinent që ende po lëkundet nga ndërprerja e furnizimit me gaz rus. Por mes brohoritjeve, ka disa që po bëjnë thirrje për ndihmë. Kompanitë që prodhojnë panele diellore në Europë, po shkojnë drejt falimentimit. Perspektiva e tyre nuk është e turbullt, por krejt apokaliptike. Kjo sepse lulëzimi i energjisë diellore në Europë, në të vërtetë është i lidhur shumë me prodhimin kinez: plot 95% e moduleve të instaluara në BE, importohen nga Kina, prodhuesi më i madh në botë, që mund t’i prodhojë ato me çmime shumë më të lira.

Kjo i ka shqetësuar politikanët europianë. Një nga argumentet që ju paraqit votuesve skeptikë ndaj tranzicionit ekologjik, ishte se energjia e gjelbër nuk do të shërbente thjesht për të shmangur ndryshimin e klimës, por gjithashtu do ta bënte Europën një kontinent më elastik dhe më pak të varur nga gazi rus, dhe do të mundësonte krijimin e më shumë vendeve të reja pune. A do të kishte kuptim nëse europianët do t’i përmbushnin synimet ekologjike duke përdorur panele diellore kineze, duke u varur kështu nga një tjetër regjim autokratik si Kina? Për disa mallra me efekte ekologjike, si automjetet elektrike, do të ketë shkëmbime të vendeve të punës, ndryshime në sigurinë ekonomike dhe në synimet mjedisore. Por në rastin e energjisë diellore, kontinenti nuk duhet të shqetësohet dhe mund të përqafojë pa merak qelizat fotovoltaike kineze. Për këtë ka një argument të fortë.

Së pari, është e qartë se importet e lira kineze kanë nxitur maninë e instalimit të paneleve fotovoltaike. Në fillim të viteve 2010, Europa pengoi importimin e moduleve diellore kineze në kontinent, pasi prodhuesit e BE-së në vështirësi financiare, arritën të lobonin me sukses për kufizime importi. Si pasojë, shpërndarja e rrjeteve diellore ra me shpejtësi: konsumatorët dhe shërbimet komunale nuk janë të gatshëm të shpenzojnë sasi të mëdha parash për energji elektrike ekologjike. Sapo u hoqën kufizimet tregtare gjashtë vite më parë, instalimet e paneleve diellore u rritën përsëri. Tani prodhuesit europianë të paneleve diellore po lobojnë përsëri për të kufizuar importet nga Kina, ose të paktën për të subvencionuar prodhimet europiane.

Por duke pasur parasysh se panelet kineze tani shiten me gjysmën e kostos së atyre europiane (për shkak të kostos së lirë të punës dhe energjisë, si dhe mbështetjes së bollshme nga shteti kinez), kjo do të nënkuptonte se duhen ofruar nivele të jashtëzakonshme ndihmash financiare për prodhuesit europianë. Por a nuk është një shtrembërim i vogël i tregut, një çmim që ia vlen të paguhet, për të pasur një burim energjie të prodhuar në atdhe? Ky është mendimi i Francës, politikanët e së cilës duket se i klasifikojnë shumë industri si “strategjike” (një prodhues kosi dikur u mbajt jashtë kthetrave të një rivali amerikan, pikërisht për këtë arsye).

“Sovraniteti mund të ketë një kosto, por gjithashtu nuk ka çmim”, tha së fundmi zëvendësambasadori francez në BE, duke reflektuar bindjet e vendit të tij. Disa nuk dëshirojnë të porosisin panele diellore nga Kina për arsye morale, sepse mbi një e treta e një prej përbërësve kryesorë të paneleve, vjen nga rajoni Xinjiang, ku praktikohet puna e detyruar. Por në Europë ka dy frika kryesore. E para është se Kina mund të vendosë të ndërpresë furnizimin me panele diellore, njëlloj siç bëri Vladimir Putin me gazin rus, duke e lënë kështu Europën edhe një herë në baltë. E dyta është se Kina mund të manipulojë tregun e prodhimit të energjisë diellore, dhe pastaj të rrisë çmimet pasi prodhuesit e tjerë të jenë zhdukur nga tregu.

Paralelizmi me Rusinë është “i pagjasë”, thotë Simone Tagliapietra nga Instituti kërkimor Bruegel në Bruksel, në një dokument të publikuar këtë javë mbi meritat e importeve diellore. Prurjet e gazit ndalojnë menjëherë sapo pritet një tubacion, ndërsa panelet diellore të instaluara tashmë, vazhdojnë të prodhojnë energji. Tani, në BE janë grumbulluar mjaftueshëm module, sa për të instaluar panele për më shumë se një vit. Kina gjithashtu do të vuante në rast se Europa nuk do të krijonte mjaftueshëm teknologji të gjelbër, duke pasur parasysh efektet e ndryshimeve klimatike në planet.

Dhe shumë prodhues të tjerë, veçanërisht Amerika, e cila po ofron subvencione të mëdha për çdo panel diellor të prodhuar në vend në përpjekjen për të kufizuar varësinë nga Kina, po hyjnë në këtë betejë, duke u dhënë kështu europianëve shumë zgjedhje për të ardhmen. Po vendet e punës? Mbrojtja e disa fabrikave europiane të paneleve diellore, pa dyshim që do të ndihmonte punëtorët. Por rritja e çmimeve do të ngadalësonte instalimin e paneleve. Kjo nga ana tjetër, do të shkatërronte vendet e punës që lidhen me instalimin e paneleve diellore, thekson instituti Bruegel. Me përjashtim të inxhinierëve kinezë që vijnë në Belgjikë për të instaluar panele në çati, këto punë nuk pritet të humben së shpejti.

Aty ku dielli nuk ndriçon

BE-ja nuk ka marrë ende një vendim përfundimtar mbi këtë çështje. Më 6 shkurt, komisioni parashtroi planet për të ulur emetimet e gazrave serë me 90%, deri në vitin 2040. Por “Akti Neto Zero i Industrisë”, që u vendos këtë javë, kërkon që 40% e teknologjive të gjelbra, të prodhohen brenda kontinentit deri në vitin 2030. Askush nuk e di se si një industri e qëndrueshme diellore mund të lulëzojë brenda pak viteve, pa u ndihmuar nga ligje proteksioniste. Ligji i ri do t’i nxisë firmat të shikojnë përtej një furnizuesi të vetëm global (si Kina) për projektet e teknologjisë së gjelbër të financuara me paratë publike, duke i shtyrë importuesit të marrin panele nga India, për shembull. Dhe të gjithë janë dakord se inxhinierët në Europë, duhet të jenë ndër ata që shpikin modulet diellore të së ardhmes.

Duke pasur parasysh punëtorët e paguar mirë, kostot e larta të energjisë dhe zinxhirët e dobët të furnizimit industrial, BE-ja nuk duhet të prodhojë qeliza fotovoltaike për energji diellore. Ata që shqetësohen për “autonominë strategjike” të stilit francez, duhet të shpenzojnë para në fushën e mbrojtjes, jo në industri të përkëdhelura, që kurrë nuk do të jenë në gjendje të nxjerrin fitim. Europa ka shansin të bëhet ekologjike shpejt dhe me çmim të ulët, përmes importeve. Ajo duhet ta shfrytëzojë këtë shans./ Monitor

energjia diellore europa

Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty