LIVE UPDATES
Bota

"Erdogan si menaxher eksporti"/ Analiza: Si Turqia po fiton miliarda duke “pushtuar” botën me armët e saj

Në vitin 2025, eksportet për njëmbëdhjetë muajt e parë arritën në 7.45 miliardë dollarë tashmë mbi rekordin për të gjithë vitin 2024 duke shënuar një rritje prej 30% nga viti në vit.

6 Maj 2026, 22:55 Nga E. D

"Erdogan si menaxher eksporti"/ Analiza: Si Turqia po fiton miliarda

TURQI- Ka shtete që blejnë armë dhe ka shtete që i shesin ato. Turqia, me një këmbëngulje që kufizohet me obsesionin, ka zgjedhur rrugën e dytë për dy dekada dhe sot po mat rezultatet e kësaj zgjedhjeje me shifra që i bëjnë përshtypje edhe analistëve më skeptikë. Eksportet e Turqisë të armëve të mbrojtjes, të cilat në vitin 2002 nuk i kalonin 248 milionë dollarë, tejkaluan 1 miliard për herë të parë në vitin 2011 dhe arritën në 7.15 miliardë dollarë në vitin 2024. Në të njëjtën kohë, numri i programeve të mbrojtjes që po ekzekutohen është rritur nga 62 në vitin 2002 në mbi 1,300 sot dhe ky është vetëm fillimi.

Në vitin 2025, eksportet për njëmbëdhjetë muajt e parë arritën në 7.45 miliardë dollarë tashmë mbi rekordin për të gjithë vitin 2024 duke shënuar një rritje prej 30% nga viti në vit. Për të gjithë vitin 2025, eksportet u mbyllën në 8.5 miliardë dollarë, duke konfirmuar se sektori është rritur me një normë mesatare vjetore prej afër 30% për pesë vjet rresht. Nga një vend që ishte 80% i varur nga sistemet e huaja të armëve, Turqia ka arritur ta ulë këtë varësi nën 20%. Kjo përmbysje nuk erdhi rastësisht, por nga dekada të tëra vullneti të qëndrueshëm shtetëror, financimi bujar dhe një industri mbrojtëse që furnizoi fushat e betejës dhe u kthye më e pasur në teknologji dhe përvojë.

Pesë emrat “e rëndë”

Pesë kompanitë turke: Baykar, ASELSAN, TAI, Roketsan dhe MKE janë tani ndër 100 kompanitë më të mëdha të mbrojtjes në botë, sipas Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI). Të ardhurat e tyre të kombinuara pritet të arrijnë në 10.1 miliardë dollarë në vitin 2024, 11% më shumë se një vit më parë. Baykar mbetet motori i industrisë. Në vitin 2024, ajo eksportoi pajisje me vlerë 1.8 miliardë dollarë një sasi që përbën 90% të të ardhurave të saj totale dhe 25% të eksporteve të të gjithë industrisë turke të mbrojtjes.

ASELSAN, e renditur e 47-ta në nivel global me të ardhura prej 3.47 miliardë dollarësh, pa eksportet e saj të rriteshin me 65% në vitin 2024. Shitjet e pajisjeve përbënin 95% të të ardhurave të saj totale. Për ta vënë këtë në perspektivë, disa vende si Zelanda e Re, Nigeria dhe Jordania kanë buxhete mbrojtëse më të vogla sesa vetëm të ardhurat vjetore të ASELSAN.

Viti 2025 u shënua nga një sërë momentesh të rëndësishme operacionale. Bayraktar TB3, droni i parë në historinë e aviacionit i aftë për ngritje dhe ulje plotësisht autonome në një anije me kuvertë të shkurtër, hyri në shërbim operativ. Në tetor, tanket e para kryesore të betejës Altay të zhvilluara në vend iu dorëzuan Forcave të Armatosura Turke dhe prodhimi i tyre serik filloi në objekte të reja. Në të njëjtën kohë, u nënshkrua një kontratë me Indonezinë për 48 avionë luftarakë Kaan të gjeneratës së 5-të.

ASELSAN njoftoi gjithashtu një marrëveshje prej 410 milionë dollarësh me Poloninë për sisteme të luftës elektronike, ndërsa TAI siguroi një kontratë me Spanjën me vlerë mbi 3 miliardë dollarë për tridhjetë avionë stërvitorë dhe luftëtarë të lehtë Hürjet. Vlen të përmendet se Spanja është anëtare e plotë e NATO-s dhe BE-së dhe blen armë turke.

Erdogan si menaxher eksporti

Nuk ka asnjë kryetar shteti tjetër në botë që vepron si shitës armësh kaq hapur. Erdogan promovon personalisht dronët Baykar në çdo vizitë jashtë vendit, duke finalizuar në këtë mënyrë nënshkrimin e marrëveshjeve me vlerë miliona dollarë. Marrëdhënia midis Pallatit Presidencial dhe Baykar nuk është vetëm ideologjike: CEO Selçuk Bayraktar është dhëndri i Erdoganit.

Dimensioni gjeopolitik — dhe pala greke

Që nga shkurti i vitit 2025, Turqia mbante 65% të tregut global të eksportit të UAV-ve, duke lënë pas SHBA-në, Izraelin dhe Kinën. Armët turke tërheqin kryesisht vendet që nuk duan të varen nga platformat perëndimore me kufizimet e tyre të njohura politike në përdorim. Turqia zakonisht nuk vendos kushte të tilla, ndërsa oferta e kombinuar e çmimit, efektiviteti i provuar operacional dhe aftësitë e prodhimit të përbashkët e bëjnë atë veçanërisht tërheqëse në Lindjen e Mesme, Afrikë dhe Azi.

Për Greqinë, kjo pamje ka rëndësi të qartë gjeostrategjike. Turqia kërkon të kalojë nga një fuqi rajonale e projeksionit të fuqisë bregdetare në një fuqi detare shumë-teatroshe, me aftësi aeronautike dhe autonomi strategjike. Efektiviteti i provuar i platformave Bayraktar TB2 dhe Akinci në fronte të shumta ishte ajo që e detyroi Athinën të drejtohej drejt blerjeve të shtrenjta nga SHBA-ja dhe Izraeli për të adresuar hendekun teknologjik. Në një botë që po rizbulon fuqinë e të fortëve, Turqia e di tashmë se sa kushton dhe sa paguhet./Dosja.al

turqi

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës