LIVE UPDATES
Bota

"Evropa në dilemë"/ Analiza: A është koha për të vendosur shërbimin e detyrueshëm ushtarak?

Agresioni rus në Ukrainë në vitin 2022 e kapi Evropën në befasi dhe frika për fuqinë e NATO-s u rrit më tej pasi presidenti i SHBA-së Donald Trump “përmbysi” aleancën transatlantike, duke thënë se Evropa duhet të kujdeset për sigurinë e saj.

16 Mars 2025, 14:01 Nga E. D
"Evropa në dilemë"/ Analiza: A është koha për
foto ilustruese

EVROPË- Të frikësuar nga perspektiva e shkëputjes së sigurisë së SHBA-së dhe tre viteve të luftës së Moskës kundër Ukrainës, vendet evropiane po debatojnë për vendosjen e shërbimit të detyrueshëm ushtarak për të rritur mbrojtjen e tyre përballë agresionit rus. Agresioni rus në Ukrainë në vitin 2022 e kapi Evropën në befasi dhe frika për fuqinë e NATO-s u rrit më tej pasi presidenti i SHBA-së Donald Trump “përmbysi” aleancën transatlantike, duke thënë se Evropa duhet të kujdeset për sigurinë e saj.

“Ushtria ruse sot është më e madhe dhe më e mirë se në 24 shkurt 2022. Rusët kanë qëllime armiqësore kundër shteteve baltike dhe krahut lindor të BE-së”, tha Alexandr Burilkov, studiues në Institutin e Shkencave Politike (IPW) në Universitetin e Heidelberg.

Sipas një studimi të Burilkov, bashkëautor për institutin e mendimit Bruegel dhe Institutin Kiel, Evropa mund të ketë nevojë për 300,000 trupa të tjera për të penguar agresionin rus, përveç 1.47 milionë personelit ushtarak në detyrë aktive. Dhe nga Parisi në Varshavë, liderët kanë kërkuar të rrisin shpenzimet e mbrojtjes përballë kërcënimeve të SHBA-së për të tërhequr garancitë evropiane të sigurisë.

Por shumë vende, duke përfshirë Francën dhe Britaninë, kanë luftuar me rekrutimin dhe mbajtjen e trupave. Rifutja e një forme shërbimi kombëtar i detyrueshëm ose vullnetar mund të jetë edhe më i vështirë. Sipas një sondazhi të YouGov, shumica e njerëzve në Francë (68%) dhe Gjermani (58%) mbështesin shërbimin e detyrueshëm ushtarak për të rinjtë.

Italianët dhe britanikët janë të ndarë, ndërsa shumica e spanjollëve (53%) janë kundër. Por studimet tregojnë gjithashtu se shumë evropianë nuk janë të përgatitur për të mbrojtur vendet e tyre në fushën e betejës.

“Në një shoqëri liberale, vendosja e kufizimeve ushtarake është bërë pothuajse e pamundur për t’u zbatuar. Për sa kohë që nuk ka pushtim të territorit, pranimi i kostove politike të vendosjes së sanksioneve ndaj atyre që nuk respektojnë thirrjen duket e paimagjinueshme”, tha Benedikte Cheron, ekspert francez që studion lidhjet midis shoqërisë dhe forcave të armatosura.

Pas Luftës së Ftohtë, shumica e vendeve evropiane i dhanë fund rekrutimit të detyrueshëm. Vetëm nëntë vende Greqia, Qipro, Austria, Zvicra, Danimarka, Estonia, Finlanda, Norvegjia dhe Turqia nuk e pezulluan kurrë atë. Lituania vendosi shërbimin e detyruar në vitin 2015, një vit pasi Rusia aneksoi Krimenë. Suedia ndoqi shembullin në 2017 dhe Letonia në 2023.

Por duke pasur parasysh kostot politike dhe ekonomike, shumica e pesë shpenzuesve më të mëdhenj evropianë të NATO-s Franca, Gjermania, Britania e Madhe, Italia dhe Polonia nuk po planifikojnë ta bëjnë të detyrueshme pjesëmarrjen në forcat e armatosura. Megjithatë, Polonia e cila i dha fund rekrutimit në vitin 2008, kohët e fundit njoftoi planet për të ofruar trajnime ushtarake për 100,000 civilë në vit, duke filluar nga viti 2027.

“Skema do të jetë vullnetare, por autoritetet po planifikojnë një sistem motivesh dhe stimujsh”, tha kryeministri Donald Tusk.

Ndërkohë, kancelari i mundshëm i ardhshëm i Gjermanisë, Friedrich Merz, ka thënë se ai favorizon rikthimin e një “viti të detyrueshëm”, në të cilin të rinjtë mund të kryejnë shërbime ushtarake ose komunitare. Raportohet se në Britani, ushtarakët e fundit kombëtarë u çmobilizuan në vitin 1963 dhe qeveria nuk planifikon të ndryshojë kursin.

“Ne nuk po shqyrtojmë rekrutimin, por, sigurisht, kemi njoftuar një rritje të madhe në shpenzimet e mbrojtjes”, tha ministri i Zyrës së Kabinetit, Pat McFadden.

Në Francë, ku shërbimi i detyrueshëm ushtarak përfundoi në vitin 2001, presidenti Emmanuel Macron ka kërkuar mënyra për të inkurajuar të rinjtë të shërbejnë. Në komentet për gazetarë, ai tha se Franca nuk kishte më “logjistikë” për të kthyer shërbimin e detyrueshëm, por ai donte “të shikonte mënyra për të mobilizuar civilët” dhe do të bënte një njoftim në javët e ardhshme.

“Rikthimi i shërbimit të detyrueshëmdo të nënkuptonte transformimin e një pjese të madhe të ushtrisë”, tha historiani ushtarak francez Michel Goya.

Në Itali, ministri i Mbrojtjes Guido Crosetto ka përjashtuar mundësinë e rikthimit të shërbimit kombëtar, por është shprehur në favor të një force rezervë. Ndryshe, studiuesit thonë se politikanët e Evropës Perëndimore duhet të mësojnë nga vendet nordike dhe baltike, veçanërisht Finlanda dhe Suedia. Finlanda, e cila ndan një kufi të gjatë me Rusinë dhe u pushtua nga Bashkimi Sovjetik në vitin 1939, ka një nga forcat rezervë më të mëdha në Evropë.

“Ndarja lindje-perëndim është ende një problem. Pak njerëz në Evropën Perëndimore janë të gatshëm të luftojnë. Bindja e evropianëve për të dalë vullnetarë do të kërkonte fushata avokuese. Ekziston gjithashtu një marrëdhënie midis nëse njerëzit e shohin luftën si të fitueshme dhe nëse duan të shërbejnë, kështu që përmirësimi në mënyrë dramatike i aftësive ushtarake evropiane do t’i bëjë njerëzit më të sigurt”, tha Burilkov.

evrope

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Shiko video te tjera