6 interperlanca në Kuvend/ Seanca plenare nis me një minutë heshtje për vrasjen e efektivit në Korçë
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
E rëndë në Maliq/ Vritet polici gjatë operacionit për kapjen e një personi të kërkim, plagoset dhe nj&eu...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
Në rastin e tij, edhe ëndrra e famshme amerikane rezulton të jetë shumë e pamjaftueshme për të shpjeguar "mrekullinë" e Huang dhe NVIDIA-s, e cila tani është kompania e parë private në botë që arrin 5 trilion dollarë në kapitalizim, duke prodhuar "thjesht" qarqet më të mira të integruara për makinat dixhitale që mbështesin aplikacionet e Inteligjencës Artificiale.
SHBA- Inteligjenca Artificiale është sekreti i dukshëm pas suksesit të jashtëzakonshëm komercial të NVIDIA-s. Dhe ndoshta vetëm Inteligjenca Artificiale mund të shpjegojë se si themeluesi dhe kryetari i saj për 32 vjet, Jensen Huang, "burri me xhaketën e zezë me lesh" shenja dalluese e pamjes së tij sot arriti të zotëronte një pasuri personale prej 180 miliardë dollarësh. Ndërsa, si fëmijë emigrantësh nga Tajvani, ai filloi duke pastruar tualete në restorante të lira në Oregon ose duke u mësuar lexim dhe shkrim delinkuentëve të mitur analfabetë.
Në rastin e tij, edhe ëndrra e famshme amerikane rezulton të jetë shumë e pamjaftueshme për të shpjeguar "mrekullinë" e Huang dhe NVIDIA-s, e cila tani është kompania e parë private në botë që arrin 5 trilion dollarë në kapitalizim, duke prodhuar "thjesht" qarqet më të mira të integruara për makinat dixhitale që mbështesin aplikacionet e Inteligjencës Artificiale.
Shifrat relative duken joreale: me një kapitalizim tregu prej 5.03 trilion dollarësh, NVIDIA është në vetvete një fuqi ekonomike pothuajse e barabartë me Gjermaninë dhe qartësisht më e fortë se ekonomitë kombëtare të Japonisë dhe Indisë. Edhe pse kapitalizimi i tregut nuk është saktësisht i njëjtë me PBB-në e një vendi, krahasimi i performancës së NVIDIA-s me ekonomitë kryesore kombëtare nxjerr në pah qartë dimensionet e vërteta të arritjeve të saj.
Superarmë gjeopolitike
Në thelb, “fenomeni NVIDIA” tejkalon statusin e tij si kompani, pasi tani është transformuar në një pol të ri gjeopolitik - një superarmë negociuese në dispozicion të Donald Trump, e cila rrit në mënyrë eksponenciale shanset e tij për të triumfuar në luftën e pashpallur SHBA-Kinë. NVIDIA, në fund të fundit, është një kompani amerikane, klientela e së cilës përfshin disa kompani kineze. Në fakt, depërtimi i saj në tregun kinez kishte arritur deri në 95% për sa i përket qarqeve të integruara të Inteligjencës Artificiale. Megjithatë, ndërsa lufta e ftohtë SHBA-Kinë përparon, eksportet e NVIDIA-s në Azi janë një çështje përballjeje të ashpër midis Donald Trump dhe Xi Jinping.
Sa i përket korrelacionit të brendshëm të forcave, në fushën e teknologjisë dixhitale NVIDIA është përpara me 1 trilion dollarë krahasuar me konkurrentin e saj të dytë, Apple, kapitalizimi i të cilit nuk i kalon 4 trilion dollarë. Gjithashtu, bazuar në pamjen aktuale të financave të saj, fuqia e NVIDIA është dyfishi i asaj të Amazon, e cila ka një kapitalizim prej "vetëm" 2.44 trilion dollarësh.
Megjithatë, padyshim nuk ka asgjë të thjeshtë në mënyrën se si NVIDIA arriti të tejkalonte dhe të linte shumë prapa çdo gjigant tjetër në arenën e madhe të teknologjisë. Domethënë, si ky, deri pak vite më parë, prodhues relativisht i panjohur i çipave e shtypi konkurrencën. Duke i detyruar superfuqitë si Apple, Amazon, Microsoft, Google, Facebook, etj., të kërkojnë mënyra për ta imituar atë, dhe asnjë arsye për ta tejkaluar atë, të paktën për momentin.
Paradoksi është se NVIDIA u bë e famshme pasi filloi të thyente rekorde fitimprurësie dhe rritjeje, në kontrast me projektet e guximshme dhe ambicioze të biznesit, për shembull, Elon Musk, në të cilat zakonisht është e vërtetë e kundërta: fama dhe lavdia i paraprijnë suksesit.
Veçantitë e NVIDIA pasqyrojnë kryesisht karakterin unik të mendjes dhe udhëheqësit të saj, Jensen Huang. Ndërsa ai është përfshirë në listën e njerëzve më të pasur në botë për disa vite, 61-vjeçari Huang gëzon vetëm një pjesë shumë të vogël të famës së Musk ose Mark Zuckerberg . Pas rritjes së fundit të aksioneve të NVIDIA ditët e fundit, Jensen Huang, si pronar i 3% të kompanisë, u ngrit në vendin e 8-të në listën e Forbes të njerëzve të pasur . Dhe perspektiva për të është që së shpejti të kalojë pronarët e grupit Louis Vuitton, përkatësisht familjen Arnault, të cilët janë në vendin e 7-të.
NVIDIA pritet të vazhdojë galopin e saj si lojtari absolut dominues në tregun e çipave të Inteligjencës Artificiale, kryesisht për shkak të dominimit të saj aktualisht të pakrahasueshëm në komponentët e qendrave të të dhënave. NVIDIA, e cila filloi në fillim të viteve 1990 me qëllim përmirësimin e realizmit në grafikën e lojërave video, tani është vendosur si monopol në gjysmëpërçuesit që përbëjnë infrastrukturën e qendrave të të dhënave. Dhe duke qenë se aplikacionet e IA-së nuk mund të ekzistojnë pa "mikpritjen" e qendrave të të dhënave, NVIDIA e justifikon plotësisht titullin e "kompanisë më të vlefshme në botë".
Vetë Huang, nga njëra anë, është i vendosur në lidhje me doktrinën "Ta bëjmë Amerikën të madhe përsëri" të Donald Trump, sepse ai ishte personi që këmbënguli në rritjen e prodhimit të komponentëve të inteligjencës artificiale të përparuara në tokën amerikane. Në të njëjtën kohë, megjithatë, Huang siguron se kompania e tij do të vazhdojë të financojë shumë emigrantët në SHBA, duke besuar se falë tyre dhe mendësisë së tyre të guximshme dhe krijuese, po arrihet përparim spektakolar si në projektimin ashtu edhe në prodhimin e çipave shumë të përparuar të NVIDIA-s.
Megjithatë, ankthi i tij më serioz nuk është nëse ai vetë do të bjerë nga favori i Trump, gjë që ndodhi me Musk. Huang e di se favori i presidentit amerikan (e lëre më i paparashikueshëmi Trump) luhatet në varësi të ekuilibrit të interesave dhe politikës së jashtme në çdo kohë të caktuar. Frika kryesore e Huang është, pra, si ta mbrojë NVIDIA-n nga rënia në të njëjtën humnerë që përpiu kompanitë në universin dixhital që dikur konsideroheshin të paprekshme.
Nga Blackberry te AOL (America On Line), Cisco, IBM, etj., lista e blerjeve të paimagjinueshme është e gjatë dhe shumë mësimore, për njerëz si Jensen Huang. Kush, nga njëra anë, shpall se IA nuk është një tjetër flluskë, një tërbim i përkohshëm që përfundimisht do të përfundojë në falimentime madhështore të kompanive që rrëmbehen nga investime marramendëse. Nga ana tjetër, ai po përpiqet sistematikisht të zgjerojë aktivitetet e NVIDIA-s, në mënyrë që të mbetet në ballë të çipave të gjeneratës së re dhe kështu të ruajë avantazhin e saj konkurrues.
Aksionet e NVIDIA-s u rritën të martën, më 28 tetor, duke fituar 5% në një seancë të vetme në Wall Street. Sidoqoftë, trajektorja që ka ndjekur që nga fillimi i vitit 2025 është astronomike, pasi ka arritur një rritje prej 50% të kapitalizimit të saj. Limiti i fundit u shoqërua me njoftimet e Jensen Huang në lidhje me planet e menjëhershme të kompanisë. NVIDIA pret porosi për çipa të Inteligjencës Artificiale me vlerë 500 miliardë dollarë në të ardhmen e afërt, ndërsa në të njëjtën kohë fillon instalimi i 7 njësive për superkompjuterët, të porositura nga qeveria amerikane.
Përveç kësaj, NVIDIA po investon 1 miliard dollarë në Nokia, një kompani që ishte lider në telefoninë mobile, më pas humbi rrugën dhe në thelb falimentoi, por mbetet aktive në sektorin e telekomunikacionit. Me financimin e NVIDIA-s, Nokia po rishfaqet si një lojtar kryesor në ndërtimin e infrastrukturës së rrjetit 6G.
Nën udhëheqjen e Huang, një manjati të fuqishëm por të qetë të teknologjisë dixhitale, NVIDIA po hapet në shumë fusha aktiviteti në të njëjtën kohë. Politika agresive është kuptimi i tij se si ta mbrojë kompaninë e tij nga çdo ndryshim në drejtimin e erës në tregun e pamëshirshëm të teknologjisë dixhitale.
Kështu, NVIDIA ka në thelb atë që Huang e quan "informatikë e përshpejtuar", domethënë një ekosistem të tërë teknologjik rreth Inteligjencës Artificiale. E cila fillon nga mikroçipat e mahnitshëm dhe arrin në të ashtuquajturat "fabrika të Inteligjencës Artificiale", njësi të pajisura me kompjuterë të teknologjisë së fundit, me aftësi pothuajse të pakufizuara të përpunimit të të dhënave, për sa i përket vëllimit kolosal në raport me shpejtësinë marramendëse të dhënies së rezultateve.
Siç thekson Jensen Huang, "informatika e përshpejtuar ka hapur rrugën për IA produktive. Për herë të parë në historinë e njerëzimit, ne jemi në gjendje të prodhojmë asetin tonë më të vlefshëm: inteligjencën. Në përpjekjen e tyre për të mos humbur këtë mundësi historike botërore, kompanitë dhe entitetet qeveritare në të gjithë botën po ndërtojnë fabrika të IA-së duke përdorur produktet NVIDIA. Prandaj, inteligjenca është një lloj i ri malli, i cili krijon mundësi fitimprurëse për një industri prej 100 trilion dollarësh."
Tregues se si NVIDIA fiton miliarda është modeli CUDA, një grup mjetesh informatike për zhvilluesit që po lëvizin në ballë të IA-së. NVIDIA krijoi CUDA-n në vitin 2006 dhe deri më sot ka regjistruar mbi 53 milionë abonime. Ky komunitet i gjerë përdoruesish të CUDA-s, nga ana tjetër, përfshin 5 milionë zhvillues dhe 40,000 kompani, shumë prej të cilave specializohen në aplikacione të përparuara të IA-së. Me fjalë të tjera, NVIDIA ishte një nga krijuesit e një tregu ku IA tani ka filluar të japë fitime të mëdha për ata që janë ngjitur në vagonin e evolucionit të saj ultra të shpejtë me kalimin e kohës.
Shkurtimet dhe pushimet nga puna
NVIDIA, pasi e hoqi nga themelet cilësinë e grafikës në kompjuterë dhe videolojëra, kaloi në krijimin e vetë lojërave nëpërmjet “cloud”-it. Në të njëjtën kohë, ajo projektoi dhe prodhoi çipa posaçërisht për aplikime mjekësore dhe farmaceutike, duke kontribuar në përshpejtimin dhe saktësinë e kërkimit për lloje të reja diagnozash dhe trajtimesh. Është e qartë se çipat NVIDIA janë në zemër të pothuajse çdo procesi robotik, në sektorë të tillë si industria e automobilave dhe, sigurisht, Drejtimi Autonom, në të cilin Jensen Huang po investon shumë.
Rritja e çmimit të aksioneve të NVIDIA u nxit pjesërisht nga thashethemet se Donald Trump do të diskutonte çështjen e çipit Blackwell me homologun e tij kinez dhe nëse qeveria amerikane do ta lejonte NVIDIA të eksportonte një nga produktet e saj më të përparuara dhe strategjikisht të rëndësishme në Kinë. Në fund të fundit, Blackwell u la jashtë axhendës së negociatave, pasi çështja konsiderohet jashtëzakonisht komplekse dhe e mprehtë. Kinezët janë po aq dyshues dhe të kujdesshëm ndaj ndikimit, madje edhe spiunazhit, që sjell eksporti i Blackwell, i cili pritet të bëhet një thriller.
Një thriller rreth miliardave që NVIDIA mund të nxirrte nga Kina në këmbim të koncesionit të një prej mrekullive më të mëdha dixhitale të botës moderne. Nga ata që po e ndryshojnë me shpejtësi vetë botën, siç, për fat të keq, mund të dëshmojnë ushtritë e reja të të papunëve, njerëz që po pushohen nga puna me dhjetëra mijëra si të tepërt dhe të parëndësishëm nga të njëjtat kompani që përdorin ose madje përpiqen të ndërtojnë versionet e tyre të produkteve NVIDIA. Në një variant të thënies klasike, duket se kur Inteligjenca Artificiale lulëzon, njerëzit vuajnë./ Dosja.al
Foto ilustruse KINË- Kina ka vendosur masa të reja për influencuesit në rrjetet dhe mediat sociale. Që nga 25 tetori, krijues...
Zohran Mamdani SHBA- Kryetari i ri i bashkisë së Nju Jorkut, Zohran Mamdani, u zotua të qëndrojë në krah t&eum...
Foto ilustruse SINGAPOR- Parlamenti i Singaporit ka miratuar një ligj, i cili prezanton rrahjen me shkop si ndëshkim për mashtruesit. Vendi ...
Incidenti skandaloz MEKSIKË- Presidentja e Meksikës, Claudia Sheinbaum, u përball me një incident shqetësues të...
Foto ilustruese FRANCË- Ministri i Brendshëm francez Laurent Nunez shprehu "mbështetjen" e tij për viktimat në ishu...
Presidenti rus Vladimir Putin MOSKË- Presidenti rus Vladimir Putin ka urdhëruar zyrtarët e tij të lartë, të hartojnë pr...
Zohrab Mamdani SHBA- Zgjedhja e Zohrab Mamdanit për kryebashkiak të qytetit të Nju Jorkut nuk është vetëm...
Kombet e Bashkuara kritikuan mungesën e llogaridhënies lidhur me shembjen e strehës së betonit në stacionin hekurudhor në Novi S...
foto ilustruese BRUKSEL- Aeroporti kryesor i kryeqytetit të Belgjikës pritet ta rifillojë punën të mërkurën, pasi ndalo...
Volker Turk SERBI- Kombet e Bashkuara kritikuan mungesën e llogaridhënies lidhur me shembjen e strehës së betonit në stacionin hek...
