LIVE UPDATES
Bota

Implanti i syrit që ndryshon jetën, ndihmon pacientët e verbër të lexojnë përsëri

Teknologjia u ofron shpresë njerëzve me një formë të avancuar të degjenerimit makular të thatë që lidhet me moshën (AMD), të quajtur atrofi gjeografike (GA), e cila prek më shumë se 250,000 njerëz në Mbretërinë e Bashkuar dhe pesë milionë në të gjithë botën.

21 Tetor 2025, 13:36 Nga E. D
Implanti i syrit që ndryshon jetën, ndihmon pacientët e
foto ilustruese

SHBA- Një grup pacientësh të verbër tani mund të lexojnë përsëri pasi u është vendosur një implant që ndryshon jetën në pjesën e prapme të syrit. Një kirurg që futi mikroçipat te pesë pacientë në Spitalin e Syrit Moorfields në Londër thotë se rezultatet e provës ndërkombëtare janë “të habitshme”. Sheila Irvine, 70 vjeç, e cila është e verbër, i tha BBC-së se ishte jashtëzakonisht e çuditshme të ishte në gjendje të lexonte dhe të zgjidhte fjalëkryqe përsëri.

Teknologjia u ofron shpresë njerëzve me një formë të avancuar të degjenerimit makular të thatë që lidhet me moshën (AMD), të quajtur atrofi gjeografike (GA), e cila prek më shumë se 250,000 njerëz në Mbretërinë e Bashkuar dhe pesë milionë në të gjithë botën.

Tek ata me këtë gjendje e cila është më e zakonshme tek të moshuarit qelizat në një zonë të vogël të retinës në pjesën e prapme të syrit dëmtohen gradualisht dhe vdesin, duke rezultuar në shikim qendror të turbullt ose të shtrembëruar. Ngjyra dhe detajet e imëta shpesh humbasin. Procedura e re përfshin futjen e një mikroçipi fotovoltaik të vogël prej 2 mm katror, ​​me trashësinë e një floku njeriu, nën retinë.

Pacientët më pas vendosin syze me një videokamerë të integruar. Kamera dërgon një rreze infra të kuqe me imazhe video te implanti në pjesën e prapme të syrit, i cili i dërgon ato në një procesor të vogël xhepi për t’u përmirësuar dhe për t’u bërë më të qarta.

Imazhet më pas dërgohen përsëri në trurin e pacientit, nëpërmjet implantit dhe nervit optik, duke i dhënë atij përsëri njëfarë shikimi. Pacientët kaluan muaj duke mësuar se si t’i interpretonin imazhet. Mahi Muqit, kirurge oftalmike konsulente në Spitalin e Syrit Moorfields në Londër, e cila udhëhoqi degën e provës në Mbretërinë e Bashkuar, i tha BBC-së se ishte “teknologji pioniere dhe që ndryshon jetën”.

“Ky është implanti i parë që është demonstruar se u jep pacientëve shikim kuptimplotë që mund ta përdorin në jetën e tyre të përditshme, siç është leximi dhe shkrimi. Mendoj se ky është një përparim i madh,” tha ai.

Për hulumtimin, të botuar në New England Journal of Medicine,  38 pacientë me atrofi gjeografike në pesë vende evropiane morën pjesë në provën e implantit Prima, i cili prodhohet nga Korporata e Shkencave Bioteknologjike të Kalifornisë. Nga 32 pacientë që iu dha implanti, 27 ishin në gjendje të lexonin përsëri duke përdorur shikimin e tyre qendror. Pas një viti, kjo barazohej me një përmirësim prej 25 shkronjash, ose pesë rreshtash, në një tabelë të syve.

Për Sheilën, nga Wiltshire, përmirësimi është edhe më dramatik. Pa implantin, ajo është plotësisht e paaftë të lexojë. Por kur e filmuam Sheilën duke lexuar një tabelë syri në Spitalin Moorfields, ajo nuk bëri asnjë gabim. Pasi e përfundoi, goditi fort ajrin dhe brohoriti.

Detyra kërkonte shumë përqendrim. Sheilës iu desh të vendoste një jastëk nën mjekër për të stabilizuar kamerën, e cila mund të fokusohet vetëm në një ose dy shkronja në të njëjtën kohë. Në disa momente ajo kishte nevojë që pajisja të kalonte në modalitetin e zmadhimit, veçanërisht për të dalluar shkronjat C dhe O.

Sheila filloi të humbiste shikimin qendror më shumë se 30 vjet më parë, për shkak të humbjes së qelizave në retinë. Ajo e përshkruan shikimin e saj sikur të kishte dy disqe të zinj në secilin sy. Sheila lëviz duke përdorur një bastun të bardhë sepse shikimi i saj periferik shumë i kufizuar është plotësisht i turbullt. Ajo nuk është në gjendje të lexojë as tabelat më të mëdha të rrugës kur është jashtë.

Kur iu desh të hiqte dorë nga patenta e shoferit, ajo thotë se qau. or, pasi iu vendos një implant rreth tre vjet më parë, ajo është e kënaqur me progresin e saj, ashtu si edhe ekipi mjekësor në Moorfields.

“Jam në gjendje të lexoj postimet e mia, librat dhe të zgjidh fjalëkryqe dhe sudoku”, thotë ajo.

Kur e pyetën nëse kishte menduar ndonjëherë se do të lexonte përsëri, Sheila u përgjigj: “Jo me gjithë qejf! Është e mrekullueshme. Unë jam një lepurushe e lumtur. Teknologjia po ecën kaq shpejt, është e mahnitshme që unë jam pjesë e saj.”

Sheila nuk e mban pajisjen kur është jashtë. Pjesërisht, kjo ndodh sepse kërkon përqendrim të madh – koka e saj duhet të mbahet shumë e palëvizshme për të lexuar. Ajo gjithashtu nuk dëshiron të bëhet tepër e varur nga pajisja.

Në vend të kësaj, ajo thotë se “i kryen punët e shtëpisë me nxitim” çdo ditë përpara se të ulet dhe të vërë syzet e posaçme.

Implanti Prima nuk është ende i licencuar, kështu që nuk është i disponueshëm jashtë provave klinike, dhe nuk është e qartë se sa mund të kushtojë përfundimisht. Megjithatë, Mahi Muqit tha se shpresonte që do të ishte në dispozicion për disa pacientë të NHS “brenda pak vitesh”.

Është e mundur që teknologjia të përdoret për të ndihmuar njerëzit me probleme të tjera të syrit në të ardhmen. Dr. Peter Bloomfield, drejtor i kërkimit në Macular Society, thotë se rezultatet janë “inkurajuese” dhe “lajme fantastike” për ata që aktualisht nuk kanë mundësi trajtimi.

“Shikimi artificial mund t’u ofrojë shumë shpresë shumë njerëzve, veçanërisht pas zhgënjimeve të mëparshme në botën e trajtimit të AMD-së së thatë. Tani po e vëzhgojmë nga afër nëse implanti Prima do të miratohet për përdorim këtu në Mbretërinë e Bashkuar dhe, më e rëndësishmja, nëse mund të vihet në dispozicion në NHS,' tha Bloomfield./Dosja.al

implanti i syrit

Sondazh

Poll

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë