LIVE UPDATES
Bota

Konflikti në Iran/ DW: Rritje e numrit të të burgosurve politikë mes luftës SHBA-Izrael

Në vitin 2025, organizata e tij zbuloi se Irani kishte ekzekutuar të paktën 1,639 persona , duke shënuar një rritje prej 68% krahasuar me vitin e kaluar dhe duke arritur mesatarisht katër deri në pesë ekzekutime në ditë.

13 Maj 2026, 07:55 Nga D.S

Konflikti në Iran/ DW: Rritje e numrit të të burgosurve

IRAN- Mes luftës SHBA-Izrael me Iranin, ndërsa bota shikon me padurim Ngushticën e Hormuzit, Teherani po rrit në heshtje presionin mbi të burgosurit politikë. Avokatët po japin alarmin, duke paralajmëruar për ekzekutime masive.

"Ne e kemi vëzhguar me shqetësim të madh situatën e të drejtave të njeriut në Iran", thotë Mahmood Amiry-Moghaddam për DW. Neuroshkencëtari norvegjezo-iranian është themeluesi i OJQ-së Iran Human Rights.

"Ekzekutimet pothuajse të përditshme të të burgosurve politikë, protestuesve dhe njerëzve të akuzuar për spiunazh janë veçanërisht alarmante", shton ai. Në vitin 2025, organizata e tij zbuloi se Irani kishte ekzekutuar të paktën 1,639 persona , duke shënuar një rritje prej 68% krahasuar me vitin e kaluar dhe duke arritur mesatarisht katër deri në pesë ekzekutime në ditë. 

Që nga fillimi i luftës së fundit SHBA-Izrael me Iranin në shkurt, ky komb i Lindjes së Mesme është bërë një pikë qendrore e politikës globale. Vëmendja më e madhe është drejtuar te shqetësimet gjeopolitike, dhe veçanërisht te Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës transportoheshin afërsisht një e katërta e naftës bruto dhe produkteve të naftës në botë para bllokadës. Ndërkohë, megjithatë, punët e brendshme të Iranit kanë kaluar gjerësisht pa u vënë re.

"Në një situatë në të cilën bashkësia ndërkombëtare po i kushton pak vëmendje shkeljeve të të drejtave të njeriut në Iran , Republika Islamike po shfrytëzon lirinë e shtuar për të ekzekutuar të burgosurit, duke i mbajtur kostot politike sa më të ulëta të jetë e mundur", thotë Amir-Moghaddam. 

Numri i ekzekutimeve të regjistruara në vitin 2025 ishte më i larti në 35 vjet dhe ishte vazhdim i një rritjeje që filloi në vitin 2022 pas protestave mbarëkombëtare " Gruaja, Jeta, Liria ". Njerëzit tani flasin për një klimë frike. 

Mijëra qytetarë të arrestuar në Iran

Që nga fillimi i luftës SHBA-Izrael me Iranin, Shefi i të Drejtave të Njeriut i OKB-së, Volker Türk, thotë se më shumë se 4,000 individë janë arrestuar në Iran me akuza që lidhen me sigurinë kombëtare. Nga këta, të paktën 21 janë ekzekutuar.

"Vështirë se guxoj ta imagjinoj se çfarë kanë bërë ekzekutimet e njëpasnjëshme në ditët e fundit me klimën në repartet politike të burgut", shkroi përdoruesi i X-it Sayed Ziaddin Nabavi, i njohur edhe si Zia Nabavi. Aktivisti i njohur për të drejtat e njeriut është një nga të paktët që është ende aktiv në mediat sociale pavarësisht kufizimeve të rënda. 

Që nga fundi i shkurtit, qasja në internet është ndërprerë ndjeshëm , pasi qeveria ka ndërmarrë masa të shtuara kundër lidhjeve VPN dhe terminaleve satelitore që do të mundësonin anashkalimin e censurës shtetërore. Kjo e ka bërë komunikimin brenda vendit, si dhe nga brenda vendit jashtë vendit, shumë më të vështirë. 

“Nëpërmjet bashkëpunimit me kolegët në Iran — dhe kontaktimi i tyre është shumë i vështirë — kemi mësuar se çështjet gjyqësore të të burgosurve politikë po përshpejtohen, ndërkohë që po bëhen edhe më pak transparente”, thotë avokati i të drejtave të njeriut Saeid Dahghan për DW. “Kjo do të thotë që dënimet me vdekje mund të jepen dhe të ekzekutohen më shpejt.”

Dehghan, i cili jeton në Kanada, është themeluesi i kolektivit profesional ligjor 1Kalameh Legal Network, ku ai dhe avokatë të tjerë iranianë të të drejtave të njeriut punojnë për të dokumentuar shkeljet e të drejtave të njeriut. Ai thotë se ka një numër avokatësh të pavarur që kanë bërë fushatë për çështje politike dhe janë arrestuar ose janë thirrur në gjyq. Sipas rrëfimeve, autoritetet e sigurisë i kanë kërcënuar ata në mënyrë sistematike dhe kanë punuar për të mbyllur gojën disidentëve dhe protestuesve . 

"Presioni mbi të burgosurit politikë me sëmundje është rritur", thotë ai. "Një shembull është Narges Mohammadi , e cila kohët e fundit pësoi një atak në zemër."

Mohammadi, laureate e Çmimit Nobel për Paqen , u transferua së fundmi në një klinikë në Teheran pasi iu dha një dënim me burg me kusht. Raportet e përshkruajnë gjendjen e saj shëndetësore si kritike. Dehghan argumenton se të burgosurit e tjerë politikë me shëndet të dobët duhet të kenë gjithashtu të drejtë për leje mjekësore ose lirim me kusht për arsye shëndetësore ose humanitare. 

'Baza e negociatave mbi të drejtat e njeriut'

Dehghan dhe mbrojtës të tjerë të të drejtave të njeriut po paralajmërojnë se qeveria e Iranit mund të përsërisë modelin e ekzekutimeve masive pas paqëndrueshmërisë politike. Menjëherë pas Luftës Iran-Irak (1980-1988), për shembull, mijëra të burgosur politikë u ekzekutuan.Tani, qindra protestues të arrestuar gjatë protestave mbarëkombëtare në fillim të vitit po përballen me akuza që mund të çojnë në dënime me vdekje. 

"Është thelbësore që bashkësia ndërkombëtare t'i japë një përparësi dukshëm më të lartë Iranit dhe shtetit të popullit të tij. Ata duhet ta bëjnë këtë një temë në negociatat me Republikën Islamike ", thotë Amiry-Moghaddam.

Ai argumenton se dhënia fund e ekzekutimeve dhe lirimi i të burgosurve politikë duhet të jetë një kusht thelbësor për bisedime. "Në fund të fundit," thotë ai, "njerëzit në Iran do të jenë ata që do të sjellin ndryshime themelore."/DW

iran konflikti ne lindjen e mesme rritje e numrit të të burgosurve politikë mes luftës shba-izrael shba izrael

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë