LIVE UPDATES
Bota

Koralet dhe nafta e papërpunuar: Jeta në ishullin Harg të Iranit

Paralajmërimi i presidentit amerikan ka bërë që vëmendja të përqendrohet mbi rolin qendror të këtij ishulli në det të hapur në ekonominë e Iranit dhe në tregjet globale të energjisë. 

6 Prill 2026, 14:57 Nga E.d
Koralet dhe nafta e papërpunuar: Jeta në ishullin Harg të Iranit
Ishulli Harg

Më 30 mars, Donald Trump e kërcënoi Iranin me “shkatërrimin e plotë” të ishullit Harg, nëse nuk arrihet një marrëveshje me Teheranin për t’i dhënë fund luftës me SHBA-në dhe Izraelin.

Paralajmërimi i presidentit amerikan ka bërë që vëmendja të përqendrohet mbi rolin qendror të këtij ishulli në det të hapur në ekonominë e Iranit dhe në tregjet globale të energjisë. 

Rreth 90 për qind e eksporteve të naftës së Iranit dërgohen nga ishulli Harg, kryesisht drejt Kinës, duke përdorur infrastrukturë të ndërtuar gjatë kohës së Shahut të fundit të Iranit.

Harg u përshkrua në vitet 1800 si “pika strategjike më e rëndësishme në Gjirin Persik”, për shkak të pozicionit të tij në krye të gjirit dhe furnizimit me ujë natyror.

Në vitet ‘50, Hargu u përdor si një koloni ndëshkuese për kundërshtarët e Shahut, përpara se të zgjidhej si vend për një terminal të planifikuar eksporti nafte.

Ishulli me korale i pjekur nga dielli, i cili ndodhet 31 kilometra larg bregdetit të Iranit, u zgjodh për t’u bërë qendra kryesore e eksportit të naftës për vendin e Lindjes së Mesme për shkak të ujërave të thella përreth dhe detit relativisht të qetë.

Të dy këta faktorë ua mundësojnë cisternave të mëdha të naftës të ankorohen pranë ishullit dhe të mbushen me naftë iraniane, para se të lundrojnë drejt jugut përmes Ngushticës së Hormuzit dhe më pas drejt tregjeve botërore të naftës.

Shkrimtari iranian, Jalal Al-e-Ahmad, e vizitoi ishullin gjatë shndërrimit të tij në një qendër nafte që filloi në vitin 1959. Ai përshkroi makineritë e drejtuara nga inxhinierë iranianë dhe perëndimorë që “po fshinin Hargun e vjetër nga faqja e dheut”.

Tubacione nënujore që transportonin naftë rreth 37 kilometra nga toka iraniane u vendosën drejt Hargut, ku rezervuarë magazinimi deri në një milion fuçi secili mund ta ruanin naftën.

Gjeografia e ishullit lejonte që nafta të rridhte me gravitet drejt cisternave pa pasur nevojë për sisteme komplekse të pompimit.

Zhvillimi vazhdoi në vitet ‘70, kur një “ishull detar” (i paraqitur më sipër), që lejonte ngarkimin e cisternave më të mëdha të naftës përmes tubacioneve nënujore, u përfundua pranë brigjeve perëndimore të Hargut.

Pas Revolucionit Islamik të vitit 1979, objektet në Harg, të cilat pjesërisht drejtoheshin nga gjiganti amerikan i naftës Amoco, u morën nën kontroll nga sundimtarët e rinj të Iranit.

Në vitin 1990, Teherani pagoi më shumë se gjysmë miliardi dollarë si kompensim për Amoco për konfiskimin e infrastrukturës së naftës në Harg, si dhe disa fushave të shpimit në det të hapur.

Në vitin 1984, sulmet irakiane ndaj objekteve të naftës në ishullin Harg gjatë konfliktit Iran-Irak përshkallëzuan atë që u bë e njohur si “lufta e cisternave”, në të cilën të dyja palët sulmonin anijet që transportonin naftën e kundërshtarit. Objektet në Harg u “shkatërruan pothuajse plotësisht” nga Forcat Ajrore të Irakut gjatë viteve ‘80.

Pas përfundimit të riparimeve pas luftës Iran-Irak dhe zgjerimit të objekteve në Harg, qendra e naftës po shkarkonte rreth 1.5 milion fuçi naftë në ditë, një vëllim me vlerë rreth 172 milionë dollarë sipas çmimeve të prillit 2026.

Pas sulmeve amerikane ndaj objekteve ushtarake në Ishullin Harg më 13 mars, Trump theksoi se “ne shkatërruam gjithçka në ishull përveç zonës ku ndodhet nafta…”

Sot besohet se rreth 8.000 njerëz jetojnë në ishull, i cili ruhet rreptësishtë nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit.

Analistët thonë se çdo sulm ndaj objekteve të naftës në Harg, të cilat i sjellin Teheranit dhjetëra miliarda dollarë të ardhura çdo vit, do të paralizonte aftësinë e regjimit iranian për të funksionuar.

Por, një veprim i tillë do të kishte gjithashtu një ndikim të madh në ekonominë botërore në një kohë kur çmimet e energjisë tashmë janë në rritje të ndjeshme./REL

donald trump irani shba

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë