LIVE UPDATES
Bota

Kush janë Houthi-t e Jemenit dhe pse po sulmojnë anijet në Detin e Kuq?

Një raketë Houthi të mërkurën vrau tre detarë në anijen True Confidence, pronë greke, me flamurin të Barbados, rreth 50 milje detare nga porti i Jemenit.

7 Mars 2024, 13:22 Nga M.B

 

Kush janë Houthi-t e Jemenit dhe pse po sulmojnë anijet në Detin
Një avion ngrihet për t'iu bashkuar operacionit të koalicionit të udhëhequr nga SHBA kundër objektivave ushtarake në Jemen, që synon milicinë Houthi të mbështetur nga Irani që ka shënjestruar anijet ndërkombëtare në Detin e Kuq

JEMEN- Huthët e Jemenit kanë sulmuar anijet në Detin e Kuq që nga nëntori, në atë që ata thonë se është një fushatë solidariteti me palestinezët gjatë luftës Izrael-Hamas në Gaza, duke shkaktuar sulme hakmarrëse të SHBA-së dhe Britanisë së Madhe kundër Iranit. Një raketë Houthi të mërkurën vrau tre detarë në anijen True Confidence, pronë greke, me flamurin të Barbados, rreth 50 milje detare nga porti i Jemenit.

HISTORIA

Në fund të viteve 1990, 'familja' Houthi në veriun e largët të Jemenit ngriti një lëvizje ringjalljeje fetare për sektin Zajdi të Islamit Shiit, i cili dikur kishte sunduar Jemenin, por zemra veriore e të cilit ishte varfëruar dhe margjinalizuar. Ndërsa fërkimet me qeverinë në kryeqytetin Sanaa u rritën, ata zhvilluan një sërë luftërash guerile me ushtrinë kombëtare dhe një konflikt të shkurtër kufitar me Arabinë Saudite myslimane sunite.

LUFTA NË JEMEN

Një luftë civile shpërtheu në Jemen në fund të vitit 2014 kur Houthis pushtuan Sanaa. E shqetësuar nga ndikimi në rritje i Iranit shiit përgjatë kufirit të tij, Arabia Saudite ndërhyri në krye të një koalicioni të mbështetur nga perëndimi në mars 2015 në mbështetje të qeverisë së mbështetur nga Sauditë. Huthët vendosën kontrollin mbi pjesën më të madhe të veriut dhe qendrave të tjera të mëdha të popullsisë, ndërsa qeveria e njohur ndërkombëtarisht u bazua në qytetin port të Adenit. Jemeni tani ka shijuar më shumë se një vit qetësie relative mes një shtytjeje për paqe të udhëhequr nga OKB-ja. Arabia Saudite ka zhvilluar bisedime me Houthi-t në një përpjekje për të dalë nga lufta, por një përshkallëzim i mprehtë i tensioneve rajonale që nga fillimi i luftës në Gaza ka rritur rrezikun e një konflikti të ri midis milicisë dhe Riadit.

CILI ËSHTË QËLLIMI I SULMEVE TË HOUTHIT NË DETIN E KUQ?

Sulmet Houthi kanë ndërprerë transportin global, duke i detyruar firmat të rimarrin rrugën drejt udhëtimeve më të gjata dhe më të shtrenjta rreth Afrikës Jugore. Kostoja e sigurimit të një udhëtimi shtatëditor përmes Detit të Kuq është rritur me qindra mijëra dollarë. Rritja e kostove të dërgesës ka ngjallur frikën për një periudhë të re të inflacionit global. Ndërsa milicia ka thënë se sulmon vetëm anijet me lidhje me Izraelin, Shtetet e Bashkuara dhe Britaninë, burimet e industrisë së anijeve thonë se të gjitha anijet mund të jenë në rrezik. Qyteti turistik izraelit i Eilat në Detin e Kuq ka qenë gjithashtu një objektiv i sulmeve nga Houthis. SHBA dhe Britania kanë kryer sulmet e tyre ajrore kundër Houthis si pjesë e përpjekjeve ndërkombëtare për të rivendosur fluksin e lirë të tregtisë në një rrugë kyçe midis Evropës dhe Azisë që përbën rreth 15% të trafikut të transportit detar në botë. Houthi-t kanë thënë se do të marrin në konsideratë përfundimin e sulmeve të tyre me raketa dhe dronë ndaj anijeve ndërkombëtare në Detin e Kuq vetëm kur Izraeli të përfundojë "agresionin" e tij në Rripin e Gazës.

CILAT JANË LIDHJET E HOUTHI-T ME IRANIN?

Houthi-t janë një pjesë e asaj që është quajtur "Boshti i Rezistencës", një aleancë anti-Izraelite dhe antiperëndimore e milicive rajonale (Hamasi, Hezbollahu dhe Houthis) të mbështetur nga Irani. Slogani i Houthis është "Vdekje Amerikës, Vdekje Izraelit, mallkim hebrenjtë dhe fitore Islamit". Pavarësisht lidhjeve të Houthi-ve me Iranin, nuk është e qartë se sa thellë shkojnë marrëdhëniet e tyre. Koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite akuzon Iranin për armatosjen dhe trajnimin e Houthis, një akuzë që të dy e mohojnë. Koalicioni thotë gjithashtu se Hezbollahu i Libanit i mbështetur nga Irani po ndihmon Houthis-t, një akuzë që ai e kundërshton. Ndërsa Irani përkrah Houthi-t si pjesë e "boshtit të tij të rezistencës" rajonale, ekspertët e Jemenit thonë se ata janë të motivuar kryesisht nga një agjendë e brendshme, megjithëse ata ndajnë një afinitet politik për Iranin dhe Hezbollahun. Houthi-t mohojnë se janë marioneta të Iranit dhe thonë se po luftojnë një sistem të korruptuar./ Reuters

houthi jemen deti i kuq

Sondazh

Poll

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë