LIVE UPDATES
Bota

Lufta në Lindjen e Mesme/ Si po reagojnë vendet ndaj krizës energjetike botërore?

Vendet në mbarë botën po përpiqen të gjejnë mënyra për të ulur kërkesën për energji.

1 Prill 2026, 17:39 Nga E.d
Lufta në Lindjen e Mesme/ Si po reagojnë vendet ndaj krizës
Foto ilustruse

Me 20 përqind të naftës botërore që nuk mund të kalojë nëpër Ngushticën e Hormuzit, çmimet e naftës bruto kanë kaluar 100 dollarë për fuçi dhe 400 milionë fuçi rezerva nafte janë lëshuar tashmë në treg. Vendet në mbarë botën po përpiqen të gjejnë mënyra për të ulur kërkesën për energji.

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) e ka quajtur këtë "ndërprerja më e madhe e furnizimit në historinë e tregut global të naftës" dhe ka përshkruar disa mënyra se si vendet mund të ulin konsumin. Por, për shkak se secili vend ka infrastrukturën dhe sfidat e veta të energjisë dhe transportit, ato që tashmë janë përgjigjur po e bëjnë këtë në mënyra shumë të ndryshme. Të tjerët ende nuk kanë vepruar.

IEA thotë se transporti rrugor përbën rreth 45 përqind të kërkesës globale për naftë, kështu që nuk është çudi që shumë vende janë drejtuar drejt uljes së konsumit atje.

Racionalizimi i karburantit

Në Sri Lanka, shoferët privatë mund të marrin vetëm 15 litra benzinë ​​në javë përmes një sistemi të bazuar në kodin QR.

Një e treta e stacioneve të benzinës janë mbyllur në Kamboxhia. Myanmar ka futur një sistem "tek-çift" bazuar në numrat e regjistrimit të automjeteve. Kjo do të thotë që automjetet me numra tek mund të blejnë karburant një ditë dhe numra çift ditën tjetër.

Në Zelandën e Re, qeveria po shqyrton rikthimin e "ditëve pa makina". Shoferët do të zgjidhnin ditën e javës kur nuk do të lejoheshin të drejtonin.

Kina po ndjek një qasje paksa të ndryshme, duke braktisur një rritje të planifikuar të çmimit të karburantit pasi çmimet në pompë u rritën me 20 përqind që nga fillimi i luftës.

Sllovenia më herët këtë javë u bë shteti i parë anëtar i BE-së që prezantoi racionimin e karburantit, me shoferët privatë të kufizuar në 50 litra në javë, ndërsa bizneset dhe fermerët janë të kufizuar në 200 litra. Ndërsa Sllovakia ka futur masa kundër grumbullimit të naftës, Sllovenia mbetet një përjashtim në Evropë.

BE dhe Gjermania janë të ngadalta në reagim

Unioni Ndërkombëtar i Transportit Rrugor (IRU) i ka bërë thirrje Bashkimit Evropian të veprojë shpejt. "Nëse furnizimet me naftëndërpriten, pasojat do të ndihen menjëherë në të gjithë rrjetet logjistike të BE-së, duke ngadalësuar zinxhirët e furnizimit dhe duke ndikuar në shpërndarjen e mallrave në biznese, dyqane dhe familje", tha Sekretari i Përgjithshëm i IRU-së, Umberto de Preto.

"Veprimi i koordinuar i BE-së është thelbësor për të stabilizuar tregun e karburanteve, si dhe për të shmangur përgjigjet individuale kombëtare dhe për të siguruar që zinxhirët logjistikë të vazhdojnë të funksionojnë.”

Me BE-në që ngurron të gjejë një qëndrim të përbashkët, çdo vend duhet të marrë vendimet e veta. Me çmimet e benzinës dhe naftës në mbi 2 euro për litër, një rritje prej 18% në dy javë, Gjermania është nën presion.

Është propozuar një ligj që do t'u lejonte stacioneve të benzinës të rrisnin çmimet vetëm një herë në ditë. Ministrja gjermane e Ekonomisë Katerina Reiche tha se po shqyrtoheshin thirrjet për kufizime të çmimeve të karburantit, zbritje ose një taksë mbi fitimet shtesë.

Pavarësisht krizës, Berlini e ka përjashtuar plotësisht një kthim te gazi rus, në të cilin vendi mbështetej para pushtimit të Ukrainës.

Puna nga shtëpia si kursimtar karburanti

Përveç kursimit të karburantit, inkurajimi i njerëzve për të punuar nga shtëpia më shpesh është një strategji e zakonshme. Pakistani ka prezantuar një javë pune katër-ditore për nëpunësit civilë. Republika Dominikane po i inkurajon gjithashtu kompanitë të zvogëlojnë kohën që punonjësit kalojnë në vendin e punës.

Në Afrikë, Egjipti po përpiqet të zvogëlojë konsumin e energjisë duke urdhëruar që qendrat tregtare dhe restorantet të mbyllen jo më vonë se ora 21:00, dhe të gjitha institucionet qeveritare deri në orën 18:00. Në mënyrë të ngjashme, Bangladeshi dhe Tajlanda kanë vendosur temperaturat maksimale në ndërtesat qeveritare në 25 dhe 26 gradë Celsius, për të kursyer në kostot e ajrit të kondicionuar.

Kenia është përgjigjur me një ndalim eksporti, si dhe me kursimin e rreptë të karburantit. Zambia ka kërcënuar me gjoba për këdo që grumbullon benzinë, me Afrikën, ashtu si Azia, që varet shumë nga nafta e Lindjes së Mesme.

Ndaloni fluturimet, filloni të përdorni transportin publik

IEA gjithashtu u ka kërkuar njerëzve të shmangin udhëtimet ajrore, me transportuesin amerikan United Airlines që tashmë ka paralajmëruar se mund të rrisë çmimet e biletave me 20 përqind.

Një tjetër rekomandim është të përdoret transporti publik sa më shumë që të jetë e mundur. Kjo është natyrisht më e lehtë në disa vende sesa në të tjera, dhe stimuj të tillë si politika e Gjermanisë për vitin 2025 për një biletë transporti prej 9 eurosh të disponueshme gjerësisht mund të futen në vende të ndryshme.

Përdorimi i gazit të lëngshëm të naftës (LPG) është gjithashtu në qendër të vëmendjes. IEA ka këshilluar që LPG (një përzierje e propanit dhe butanit) të ridrejtohet nga transporti në funksione thelbësore shtëpiake, veçanërisht gatim.

Kjo është e rëndësishme për Indinë, importuesin e dytë më të madh dhe përdoruesin e tretë më të madh të LPG. Importet në Indi u përgjysmuan në mars, dhe restorantet, hotelet dhe kafenetë po përpiqen të përshtaten. Disa biznese kanë ulur si orët ashtu edhe nivelet e shërbimit, ndërsa zyrtarët qeveritarë thonë se furnizimet do të kenë përparësi për 300 milionë familjet që përdorin LPG për gatim./DW

lufte vende krize

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Shiko video te tjera