LIVE UPDATES
Bota

NASA zbulon projektin për ndërtimin e bazës në Hënë, SHBA-të synojnë rikthimin e astronautëve përpara përfundimit të mandatit të Trumpit

SHBA-të kanë si qëllim të zbresin sërish astronautë amerikanë në Hënë përpara se presidenti Donald Trump të largohet nga detyra në vitin 2029. NASA po përballet me një garë të fortë me Kinën për rikthimin e njerëzve në sipërfaqen hënore, kjo tregon se presioni mbi agjencinë amerikane për të treguar progres në “garën e re hapësinore” po rritet 

27 Maj 2026, 11:23 Nga E. D

NASA zbulon projektin për ndërtimin e bazës në

SHBA- NASA ka publikuar detaje të reja mbi mbi misionet e saj të ardhshme në Hënë, përfshirë ndërtimin e një baze të përhershme hënore, duke përfshirë ulëse robotike, dronë eksplorues dhe mjete transporti për astronautët. Kompania hapësinore Blue Origin e themeluesit të Amazon-it Jeff Bezos është një nga disa kompanitë e përzgjedhura për të ndërtuar këto mjete.

SHBA-të kanë si qëllim të zbresin sërish astronautë amerikanë në Hënë përpara se presidenti Donald Trump të largohet nga detyra në vitin 2029. NASA po përballet me një garë të fortë me Kinën për rikthimin e njerëzve në sipërfaqen hënore, kjo tregon se presioni mbi agjencinë amerikane për të treguar progres në “garën e re hapësinore” po rritet 

Kina po ecën përpara me planet e saj për të dërguar astronautë në Hënë deri në vitin 2030. Në mars, ajo lëshoi anijen hapësinore Shenzhou-23 spacecraft, duke dërguar një ekuipazh astronautësh në stacionin hapësinor Tiangong space station. NASA njoftoi në mars një program prej 20 miliardë dollarësh për ndërtimin e një baze të përhershme në polin jugor të Hënës deri në vitin 2032, e cila do të funksionojë me energji bërthamore dhe diellore.

Administratori i NASA-s, Jared Isaacman, deklaroi të martën se këto plane nënkuptojnë se SHBA nuk do ta heqë dorë më kurrë nga Hëna. Një bazë e tillë do t’i lejonte SHBA-së të zhvillojë eksperimente shkencore, të shfrytëzojë potencialisht burime të vlefshme dhe të përgatisë më lehtë misione drejt Marsit.

Megjithatë, shumica e ekspertëve mendojnë se afatet kohore të NASA-s janë optimiste dhe jo realiste. Pavarësisht suksesit të misionit Artemis II mission, gjatë të cilit katër astronautë orbituan Hënën në prill, disa shkencëtarë besojnë se Kina mund të jetë vendi i radhës që zbarkon njerëz në sipërfaqen hënore.

“Do të më habiste shumë nëse Kina arrin e para,” tha për Dr. Simeon Barber, shkencëtar i Hënës në Open University, duke theksuar vështirësitë e NASA-s në sigurimin e një anijeje të besueshme për ulje në Hënë.

Para se të dërgohen njerëz, agjencia planifikon të dërgojë ulëse robotike dhe dronë që “kërcejnë” për të eksploruar dhe hartëzuar terrenin e vështirë hënor. Po ashtu, do të dërgohen automjete transporti që do të lëvizin astronautët në sipërfaqe dhe do të mbajnë pajisje komunikimi dhe instrumente shkencore. NASA ka bërë të ditur se kompanitë Intuitive Machines dhe Astrobotic, së bashku me Blue Origin, janë përzgjedhur për ndërtimin e këtyre mjeteve.

NASA synon që ulësi hënor i Blue Origin, i quajtur “Endurance”, të jetë i aftë për ulje precize, si dhe për navigim dhe kontroll autonom. Ndërkohë, ulësi “Griffin-1” i Astrobotic pritet të zbresë në kraterin Nobile pranë polit jugor të Hënës. Këto mjete do të transportojnë edhe instrumente shkencore, përfshirë kamera me rezolucion të lartë dhe pajisje që përdorin dritë lazer të reflektuar për të ndihmuar uljen e saktë të anijeve.

Eksplorimi robotik pritet të zgjasë deri në vitin 2029, me rreth 25 lëshime dhe rreth 4 ton ngarkesë të dërguar në Hënë, sipas Carlos García-Galán, drejtues i programit Moon Base. Në fazën e dytë, NASA planifikon ndërtimin e infrastrukturës energjetike në Hënë, përfshirë impiante bërthamore dhe diellore, si dhe reaktorë të vegjël të fisionit. Deri në vitin 2032, synimi është që njerëzit të mund të jetojnë në banesa “gjysmë të përhershme” në Hënë.

Roverët do tu mundësojnë astronautëve lëvizje në distanca të gjata mbi sipërfaqen shkëmbore. Polin jugor të Hënës e bën veçanërisht tërheqës prania e mundshme e ujit të ngrirë, i cili mund të përdoret për ujë të pijshëm ose për prodhimin e oksigjenit. Megjithatë, këto plane varen nga gatishmëria e një anijeje që mund të transportojë në mënyrë të sigurt njerëzit në Hënë. Kompania SpaceX e Elon Musk është kontraktuar për ndërtimin e mjetit “Starship Human Landing System”, por projekti ka hasur vonesa dhe pengesa të shumta.

“Sfida kryesore është zbritja e astronautëve në sipërfaqe. Duket se NASA ndodhet në një fazë ku duhet të tregojë se ka plane konkrete, ndaj ka edhe një shtysë të fortë politike pas këtyre njoftimeve,” shpjegon Dr. Simeon Barber./Dosja.al

nasa shba eric trump dhe donald trump jr.

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale