LIVE UPDATES
Bota

Paralajmërimi i raportit të BIRN: Publiku i Kosovës i keqinformuar nga autoritetet për krimet e luftës

Raporti analizoi publikimet e institucioneve publike dhe medias, punën në terren duke identifikuar memorialet e luftës dhe intervistat me të mbijetuarit nga tetori 2023 deri në mars 2024.

19 Korrik 2024, 15:29 Nga r.ll
Paralajmërimi i raportit të BIRN: Publiku i Kosovës i
Prezantimi i raportit “Tjetri” që nuk ekziston, në Reporting House në Prishtinë, Kosovë, 17 korrik 2024. Foto: BIRN

KOSOVË- Institucionet publike në Kosovë, duke përfshirë institucionet qeveritare, agjencitë e pavarura dhe institucionet e drejtësisë, nuk kanë platforma që informojnë siç duhet publikun për krimet e luftës dhe drejtësinë tranzicionale, arriti në përfundim një raport i BIRN i publikuar të mërkurën në Kosovë.

Kreshnik Gashi, kryeredaktor i BIRN dhe i Internews Kosova në gjuhën shqipe, Kallxo.com, dhe bashkëautor i raportit “Tjetri” që nuk ekziston, tha: “Nuk ka asnjë informacion për proceset gjyqësore në institucionet e drejtësisë së Kosovës (Këshilli Gjyqësor dhe Prokuroria e Kosovës) dhe nuk ka arkiv të procedurave në Gjykatën Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë në Hagë, as të gjyqeve të UNMIK-ut dhe EULEX-it për krimet e luftës në Kosovë.”

Raporti analizoi publikimet e institucioneve publike dhe medias, punën në terren duke identifikuar memorialet e luftës dhe intervistat me të mbijetuarit nga tetori 2023 deri në mars 2024.

Një nga konkluzionet kryesore është se narrativat mono-etnike mbizotërojnë në raportimet e mediave lokale për drejtësinë tranzicionale, përkujtimoret dhe referimet për luftën e Kosovës nga politikanët, si dhe në memorialet.

BIRN vuri në dukje një shembull nga fshati Poterc i Epërm, në Pejë, ku 15 persona, 12 shqiptarë etnikë dhe tre ashkali, u vranë më 29 mars 1999 – por këta të fundit nuk u varrosën në kompleksin e dëshmorëve të luftës të fshatit, por ne varrezat e rregullta të fshatit.

Gashi shpjegoi se Kosova nuk ka një listë zyrtare të viktimave dhe i mungon dokumentacioni i duhur i krimeve të luftës. “I vetmi burim relevant i informacionit për numrin e viktimave nga lufta dhe dëmet në vend është Fondi për të Drejtën Humanitare në Kosovë”, tha Gashi. Raporti arriti në përfundimin se kjo mungesë e informacionit zyrtar shpesh shton dezinformimin dhe informacionin jo të plotë në media.

Të dhënat e FDHK-së listojnë 13,535 viktima nga lufta e Kosovës, 10,812 prej të cilëve ishin shqiptarë etnikë, 2,197 serbë etnikë dhe 526 nga komunitetet e tjera etnike, duke përfshirë romë, ashkalinj, egjiptianë, boshnjakë dhe malazezë, ndër të tjerë.

Dusan Radakoviç, drejtor ekzekutiv i OJQ-së me qendër në Mitrovicën e Veriut, Qendra për Avokim dhe Kulturë Demokratike, tha në prezantimin e raportit: “Nëse flasim për persona të zhdukur, flasim për 1,600 persona dhe jo për një numër të shqiptarëve apo serbëve. Politikanët po përpiqen të na përçajnë, por të flasim vetëm për shqiptarët ose vetëm për serbët nuk do të na japë një perspektivë për të ardhmen.”

“Ne nuk duhet t’i politizojmë ato (viktimat dhe krimet e luftës)”, shtoi ai.

Albulena Haxhiu, Ministrja e Drejtësisë së Kosovës, i tha panelit gjatë prezantimit se “Kosova nuk ka pasur kurrë dokumentacion institucional të krimeve të luftës”, duke shpjeguar se Instituti i themeluar së fundmi për Krimet e kryera gjatë Luftës së Kosovës synon ta ndryshojë këtë.

Drejtori i Institutit, Atdhe Hetemi, tha se instituti ka mandat të dokumentojë krimet e luftës nga janari 1998 deri në qershor 2000.

Duke iu referuar kritikave ndaj Strategjisë së Kosovës për Drejtësi Tranzicionale, e cila është akuzuar se fokusohet në viktimat shqiptare të Kosovës, Haxhiu pohoi se gjuha e saj “nuk i referohet vetëm një komuniteti, por të gjithë viktimave”.

“Ne nuk mund ta ndryshojmë historinë, Serbia, regjimi i Sllobodan Millosheviçit kreu krime në Kosovë”, shtoi ajo.

Raporti i BIRN arriti në përfundimin se institucionet dhe mediat kanë bërë një përparim pozitiv duke u përpjekur të shmangin gjuhën që fajëson kolektivisht njërën palë për të gjitha krimet.

Besnik Hetemi, kryeprokurorit në detyrë i Kosovës, tha se prokuroria ka dokumentacion të krimeve të luftës, por për shkak të hetimeve dhe procedurave në vazhdim, ai nuk mund të publikohet.

Gashi ndërkohë kërkoi nga gjykatat dhe prokuroria që të bashkëpunojnë, ose duke pasur një platformë të përbashkët ku mund të publikojnë arkivat, ose të ndara, duke ndjekur precedentin ekzistues të GJPNJ-së./BalkanInsight

birn publiku i kosoves krimet e luftes

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje