LIVE UPDATES
Bota

Dështon grushti i shtetit, arrestohet "kryengritësi" i ushtrisë, çfarë ndodhi mbrëmjen e djeshme në Bolivi

Bolivia ka një histori të gjatë paqëndrueshmërie politike, duke përfshirë grushtet e shtetit, dhe pushtimi i dështuar vjen pasi vendi pa dalje në det të Amerikës së Jugut me rreth 12 milionë banorë lufton me një krizë ekonomike spirale që ka shkaktuar protesta në rrugë.

27 Qershor 2024, 07:36 Nga r.ll
Dështon grushti i shtetit, arrestohet "kryengritësi" i
foto nga bolivia dje

BOLIVI- Presidenti bolivian, Luis Arce, hodhi poshtë një tentativë për grusht shteti të mërkurën, pasi i bëri thirrje publikut të "organizohet dhe mobilizohet" në mbrojtje të demokracisë, ndërsa ushtarët dhe automjetet e blinduara ushtarake u tërhoqën nga ndërtesat qeveritare përreth në La Paz.

Bolivia ka një histori të gjatë paqëndrueshmërie politike, duke përfshirë grushtet e shtetit, dhe pushtimi i dështuar vjen pasi vendi pa dalje në det të Amerikës së Jugut me rreth 12 milionë banorë lufton me një krizë ekonomike spirale që ka shkaktuar protesta në rrugë.

"Ne nuk mund të lejojmë që tentativat për grusht shteti të marrin jetën boliviane edhe një herë," tha Arce nga rezidenca presidenciale, Casa Grande, ndërsa tentativa për grusht shteti filloi. "Ne duam t'i bëjmë thirrje të gjithëve që të mbrojnë demokracinë."

Në skenat dramatike të transmetuara në televizionin bolivian, Arce mund të shihet duke u përballur me ish-shefin e ushtrisë, gjeneralin Juan José Zuniga, i cili drejtonte përpjekjen për grusht shteti, ndërsa ai hyri në korridorin e pallatit presidencial.

"Unë jam kapiteni juaj dhe ju urdhëroj të tërhiqni ushtarët tuaj dhe nuk do ta lejoj këtë mosbindje," i tha Arce Zuniga-s, raporton CNN.

Zuniga, i cili u shkarkua si komandant i ushtrisë boliviane vetëm një ditë më parë, u arrestua më vonë dhe u pa duke u futur me forcë në një automjet policie, sipas mediave lokale. Vendndodhja e tij aktuale nuk dihet. Përpjekja për grusht shteti u dënua gjerësisht nga qeveria boliviane dhe liderët ndërkombëtarë. Zyra e Prokurorit të Përgjithshëm të Bolivisë tha se ka nisur një hetim penal kundër Zuniga-s dhe "të gjithë pjesëmarrësve të tjerë" të përfshirë në incident.

Përplasja e fundit politike e Bolivisë vjen ndërsa tensionet rriten mbi planet e ish-presidentit majtist Evo Morales për të kandiduar për rizgjedhje kundër aleatit të dikurshëm Arce në zgjedhjet e përgjithshme vitin e ardhshëm. Ndërkohë, vendi po përballet me një krizë ekonomike të karakterizuar nga pakësimi i rezervave valutore, veçanërisht të dollarit amerikan, dhe mungesa e karburanteve dhe nevojave të tjera bazë.

Më herët të mërkurën, pamjet nga vendi i ngjarjes treguan ushtarë të armatosur që pushtuan Murillo Plaza, një shesh kryesor në La Paz ku ndodhen zyrat kombëtare ekzekutive dhe legjislative. Automjetet e blinduara u panë duke u përplasur në dyert e pallatit qeveritar të Bolivisë, sipas Associated Press, ndërsa ish-presidenti Morales, i cili është anëtar i partisë së Lëvizjes për Socializëm (MAS) të Arce, tha në X se një "grusht shteti po përgatitet".

Video gjithashtu tregoi disa civilë duke u përballur me ushtarët në Murillo Plaza gjatë përpjekjes për grusht shtet.

Gjenerali rebel u zotua të "rivendos demokracinë"

Para ndalimit të tij, ish-shefi i ushtrisë Zuniga iu drejtua gazetarëve në shesh të mërkurën, i rrethuar nga ushtarë, duke thënë: "Ne duam të rivendosim demokracinë", ndërsa ai foli për vështirësitë ekonomike të vendit. Ai ishte shkarkuar më herët për shkak të kërcënimit për të bllokuar një ofertë të Morales për rizgjedhje.

“Populli nuk ka të ardhme dhe ushtria ka guximin të kujdeset për të ardhmen e fëmijëve tanë, mirëqenien dhe përparimin e popullit tonë,” tha ai.

Ai u zotua "të lirojë të gjithë të burgosurit politikë", përfshirë ish-presidenten Jeanine Anez, aktualisht e burgosur për atë që gjykatat thanë se ishte roli i saj në protestat vdekjeprurëse që shpërthyen pas ngjitjes së saj në pushtet në 2019. Mes kaosit, Presidenti Arce njoftoi komandantët e rinj ushtarakë, duke përfshirë zëvendësimin e Zuniga-s si shef i ushtrisë, gjeneral José Sánchez.

Situata dukej se ishte qetësuar kur Sanchez urdhëroi ushtarët në shesh të ktheheshin në njësitë e tyre.

"Unë urdhëroj të gjithë personelin e mobilizuar në rrugë të kthehen në njësitë e tyre," tha Sanchez nga një podium në pallatin presidencial për brohoritje dhe duartrokitje.

Automjetet e armatosura u panë duke u larguar nga Murillo Plaza menjëherë më pas, sipas pamjeve nga televizioni shtetëror Bolivia. Arce njoftoi gjithashtu krerët e rinj të marinës dhe forcave ajrore. Morales, i cili publikisht u nda nga ish-aleati i tij Arce, dha dorëheqjen si president në vitin 2019 pas protestave në rritje mbi akuzat për mashtrim zgjedhor; në atë kohë, ai pretendoi se u detyrua të largohej me një grusht shteti.

Para shkarkimit të tij, ish-shefi i ushtrisë Zuniga thuhet se kishte thënë se Morales nuk duhet të jetë në gjendje të rikthehet si president dhe e kërcënoi se do ta bllokonte nëse ndodhte. Gustavo A. Flores-Macías, profesor i qeverisë dhe politikave publike në Universitetin Cornell, i tha CNN se përpjekja për grusht shteti pasqyron pakënaqësinë e përhapur në vend.

“Ajo që po ndodh në Bolivi është se sektorë të gjerë të shoqërisë, në të gjithë shtresat sociale, në të gjitha nivelet, janë shumë të pakënaqur me mënyrën se si janë gjërat, veçanërisht në frontin ekonomik. Dhe ne kemi zgjedhje që vijnë në vitin 2025”, tha ai.

Në ato zgjedhje, Arce dhe Morales “duken se ishin në këtë kurs përplasjeje. Të dy synojnë të bëhen presidenti i ardhshëm,” shtoi ai.

Dënim ndërkombëtar

Zyra e Prokurorit të Përgjithshëm të Bolivisë nisi një hetim penal kundër Zuniga-s më vonë të mërkurën, me Prokurorinë duke thënë në X se "të gjithë pjesëmarrësit e tjerë" të përfshirë në ngjarjet e së mërkurës në La Paz gjithashtu do të hetohen.

Zyra e Prokurorit të Përgjithshëm tha se do të bëjë "të gjitha përpjekjet e nevojshme" për të identifikuar të gjithë personat e përfshirë dhe për të hetuar më tej tentativën për grusht shteti dhe për të vendosur "dënimin maksimal për ata që janë përgjegjës".

Fredy Mamani, ish-zëvendësministër i jashtëm i Bolivisë dhe aleat i Morales dhe Arce, i tha CNN se pavarësisht natyrës "jodemokratike" të "tankeve, ushtarëve me uniformë dhe marrjes së sheshit... është thelbësore të theksohet se populli bolivian është i bashkuar në fytyra e çdo grushti shteti”.

Lajmi për tentativën për grusht shteti u dënua nga liderët ndërkombëtarë dhe rajonalë, duke përfshirë presidentin e Paraguait Santiago Peña, presidentin e Meksikës dhe Bashkimin Evropian.

"Ne shprehim mbështetjen tonë për demokracinë në vendin tonë vëlla dhe për qeverinë legjitime të Luis Arce," tha Presidenti i Kilit Gabriel Boric në X. Ambasada e SHBA-së në La Plaz tha se ishte "duke monitoruar nga afër situatën".

“Ne hedhim poshtë çdo përpjekje për të përmbysur qeverinë e zgjedhur dhe kërkojmë respektimin e rendit kushtetues”, thuhet në një deklaratë të ambasadës në X.

Sekretari i përgjithshëm i Organizatës Pan-Amerikane të Shteteve Amerikane (OAS), Luis Almagro, dënoi mobilizimet në "mënyrën më energjike", në X, duke thënë se "ushtria duhet t'i nënshtrohet pushtetit civil të zgjedhur në mënyrë legjitime".

BE tha se kundërshtoi “çdo përpjekje për të prishur rendin kushtetues në Bolivi dhe për të përmbysur qeveritë e zgjedhura në mënyrë demokratike”, duke shtuar se qëndron në solidaritet me qeverinë boliviane dhe popullin e saj, sipas një postimi nga shefi i politikës evropiane Josep Borrell në X.

bolivi luis arce

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës