LIVE UPDATES
Bota

Dështon grushti i shtetit, arrestohet "kryengritësi" i ushtrisë, çfarë ndodhi mbrëmjen e djeshme në Bolivi

Bolivia ka një histori të gjatë paqëndrueshmërie politike, duke përfshirë grushtet e shtetit, dhe pushtimi i dështuar vjen pasi vendi pa dalje në det të Amerikës së Jugut me rreth 12 milionë banorë lufton me një krizë ekonomike spirale që ka shkaktuar protesta në rrugë.

27 Qershor 2024, 07:36 Nga r.ll
Dështon grushti i shtetit, arrestohet "kryengritësi" i
foto nga bolivia dje

BOLIVI- Presidenti bolivian, Luis Arce, hodhi poshtë një tentativë për grusht shteti të mërkurën, pasi i bëri thirrje publikut të "organizohet dhe mobilizohet" në mbrojtje të demokracisë, ndërsa ushtarët dhe automjetet e blinduara ushtarake u tërhoqën nga ndërtesat qeveritare përreth në La Paz.

Bolivia ka një histori të gjatë paqëndrueshmërie politike, duke përfshirë grushtet e shtetit, dhe pushtimi i dështuar vjen pasi vendi pa dalje në det të Amerikës së Jugut me rreth 12 milionë banorë lufton me një krizë ekonomike spirale që ka shkaktuar protesta në rrugë.

"Ne nuk mund të lejojmë që tentativat për grusht shteti të marrin jetën boliviane edhe një herë," tha Arce nga rezidenca presidenciale, Casa Grande, ndërsa tentativa për grusht shteti filloi. "Ne duam t'i bëjmë thirrje të gjithëve që të mbrojnë demokracinë."

Në skenat dramatike të transmetuara në televizionin bolivian, Arce mund të shihet duke u përballur me ish-shefin e ushtrisë, gjeneralin Juan José Zuniga, i cili drejtonte përpjekjen për grusht shteti, ndërsa ai hyri në korridorin e pallatit presidencial.

"Unë jam kapiteni juaj dhe ju urdhëroj të tërhiqni ushtarët tuaj dhe nuk do ta lejoj këtë mosbindje," i tha Arce Zuniga-s, raporton CNN.

Zuniga, i cili u shkarkua si komandant i ushtrisë boliviane vetëm një ditë më parë, u arrestua më vonë dhe u pa duke u futur me forcë në një automjet policie, sipas mediave lokale. Vendndodhja e tij aktuale nuk dihet. Përpjekja për grusht shteti u dënua gjerësisht nga qeveria boliviane dhe liderët ndërkombëtarë. Zyra e Prokurorit të Përgjithshëm të Bolivisë tha se ka nisur një hetim penal kundër Zuniga-s dhe "të gjithë pjesëmarrësve të tjerë" të përfshirë në incident.

Përplasja e fundit politike e Bolivisë vjen ndërsa tensionet rriten mbi planet e ish-presidentit majtist Evo Morales për të kandiduar për rizgjedhje kundër aleatit të dikurshëm Arce në zgjedhjet e përgjithshme vitin e ardhshëm. Ndërkohë, vendi po përballet me një krizë ekonomike të karakterizuar nga pakësimi i rezervave valutore, veçanërisht të dollarit amerikan, dhe mungesa e karburanteve dhe nevojave të tjera bazë.

Më herët të mërkurën, pamjet nga vendi i ngjarjes treguan ushtarë të armatosur që pushtuan Murillo Plaza, një shesh kryesor në La Paz ku ndodhen zyrat kombëtare ekzekutive dhe legjislative. Automjetet e blinduara u panë duke u përplasur në dyert e pallatit qeveritar të Bolivisë, sipas Associated Press, ndërsa ish-presidenti Morales, i cili është anëtar i partisë së Lëvizjes për Socializëm (MAS) të Arce, tha në X se një "grusht shteti po përgatitet".

Video gjithashtu tregoi disa civilë duke u përballur me ushtarët në Murillo Plaza gjatë përpjekjes për grusht shtet.

Gjenerali rebel u zotua të "rivendos demokracinë"

Para ndalimit të tij, ish-shefi i ushtrisë Zuniga iu drejtua gazetarëve në shesh të mërkurën, i rrethuar nga ushtarë, duke thënë: "Ne duam të rivendosim demokracinë", ndërsa ai foli për vështirësitë ekonomike të vendit. Ai ishte shkarkuar më herët për shkak të kërcënimit për të bllokuar një ofertë të Morales për rizgjedhje.

“Populli nuk ka të ardhme dhe ushtria ka guximin të kujdeset për të ardhmen e fëmijëve tanë, mirëqenien dhe përparimin e popullit tonë,” tha ai.

Ai u zotua "të lirojë të gjithë të burgosurit politikë", përfshirë ish-presidenten Jeanine Anez, aktualisht e burgosur për atë që gjykatat thanë se ishte roli i saj në protestat vdekjeprurëse që shpërthyen pas ngjitjes së saj në pushtet në 2019. Mes kaosit, Presidenti Arce njoftoi komandantët e rinj ushtarakë, duke përfshirë zëvendësimin e Zuniga-s si shef i ushtrisë, gjeneral José Sánchez.

Situata dukej se ishte qetësuar kur Sanchez urdhëroi ushtarët në shesh të ktheheshin në njësitë e tyre.

"Unë urdhëroj të gjithë personelin e mobilizuar në rrugë të kthehen në njësitë e tyre," tha Sanchez nga një podium në pallatin presidencial për brohoritje dhe duartrokitje.

Automjetet e armatosura u panë duke u larguar nga Murillo Plaza menjëherë më pas, sipas pamjeve nga televizioni shtetëror Bolivia. Arce njoftoi gjithashtu krerët e rinj të marinës dhe forcave ajrore. Morales, i cili publikisht u nda nga ish-aleati i tij Arce, dha dorëheqjen si president në vitin 2019 pas protestave në rritje mbi akuzat për mashtrim zgjedhor; në atë kohë, ai pretendoi se u detyrua të largohej me një grusht shteti.

Para shkarkimit të tij, ish-shefi i ushtrisë Zuniga thuhet se kishte thënë se Morales nuk duhet të jetë në gjendje të rikthehet si president dhe e kërcënoi se do ta bllokonte nëse ndodhte. Gustavo A. Flores-Macías, profesor i qeverisë dhe politikave publike në Universitetin Cornell, i tha CNN se përpjekja për grusht shteti pasqyron pakënaqësinë e përhapur në vend.

“Ajo që po ndodh në Bolivi është se sektorë të gjerë të shoqërisë, në të gjithë shtresat sociale, në të gjitha nivelet, janë shumë të pakënaqur me mënyrën se si janë gjërat, veçanërisht në frontin ekonomik. Dhe ne kemi zgjedhje që vijnë në vitin 2025”, tha ai.

Në ato zgjedhje, Arce dhe Morales “duken se ishin në këtë kurs përplasjeje. Të dy synojnë të bëhen presidenti i ardhshëm,” shtoi ai.

Dënim ndërkombëtar

Zyra e Prokurorit të Përgjithshëm të Bolivisë nisi një hetim penal kundër Zuniga-s më vonë të mërkurën, me Prokurorinë duke thënë në X se "të gjithë pjesëmarrësit e tjerë" të përfshirë në ngjarjet e së mërkurës në La Paz gjithashtu do të hetohen.

Zyra e Prokurorit të Përgjithshëm tha se do të bëjë "të gjitha përpjekjet e nevojshme" për të identifikuar të gjithë personat e përfshirë dhe për të hetuar më tej tentativën për grusht shteti dhe për të vendosur "dënimin maksimal për ata që janë përgjegjës".

Fredy Mamani, ish-zëvendësministër i jashtëm i Bolivisë dhe aleat i Morales dhe Arce, i tha CNN se pavarësisht natyrës "jodemokratike" të "tankeve, ushtarëve me uniformë dhe marrjes së sheshit... është thelbësore të theksohet se populli bolivian është i bashkuar në fytyra e çdo grushti shteti”.

Lajmi për tentativën për grusht shteti u dënua nga liderët ndërkombëtarë dhe rajonalë, duke përfshirë presidentin e Paraguait Santiago Peña, presidentin e Meksikës dhe Bashkimin Evropian.

"Ne shprehim mbështetjen tonë për demokracinë në vendin tonë vëlla dhe për qeverinë legjitime të Luis Arce," tha Presidenti i Kilit Gabriel Boric në X. Ambasada e SHBA-së në La Plaz tha se ishte "duke monitoruar nga afër situatën".

“Ne hedhim poshtë çdo përpjekje për të përmbysur qeverinë e zgjedhur dhe kërkojmë respektimin e rendit kushtetues”, thuhet në një deklaratë të ambasadës në X.

Sekretari i përgjithshëm i Organizatës Pan-Amerikane të Shteteve Amerikane (OAS), Luis Almagro, dënoi mobilizimet në "mënyrën më energjike", në X, duke thënë se "ushtria duhet t'i nënshtrohet pushtetit civil të zgjedhur në mënyrë legjitime".

BE tha se kundërshtoi “çdo përpjekje për të prishur rendin kushtetues në Bolivi dhe për të përmbysur qeveritë e zgjedhura në mënyrë demokratike”, duke shtuar se qëndron në solidaritet me qeverinë boliviane dhe popullin e saj, sipas një postimi nga shefi i politikës evropiane Josep Borrell në X.

bolivi luis arce

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje